Taleban Kadın Bakanlığı’nı Ahlak Bakanlığı’na Çevirdi

TÜHA HABER / Afganistan’da kontrolu geçen ay ele geçiren Taleban, başkent Kabil’deki Kadın Bakanlığı’nı, “Dua, Rehberlik ve Faziletin Teşviki ile Ahlaksızlığın Önlenmesi Bakanlıkları”na dönüştürdü. Bakanlığın tabelaları söküldü; yerine Taleban’ın ahlak polisininkiler asıldı.

Bakanlık binasında çalışan kadınlarınsa içeriye alınmadığı bildiriliyor. Reuters haber ajansının binanın dışında çektiği görüntülerde kadın çalışanlar, birkaç haftadır işe gelmeye çalıştıklarını ve evlerine dönmelerinin söylendiğini anlattı. Kadınlardan biri, binanın kapılarının Perşembe günü kilitlendiğini söyledi.

Taleban sözcüleri açıklama taleplerine henüz yanıt vermedi.

ABD birliklerinin çekilmesinin ardından yaşanan kaosun ortasında geçen ay Afganistan’ın kontrolunu ele geçiren Taleban, 1996 ile 2001 yılları arasındaki son iktidarında, kız çocuklarının okula gitmesine izin vermemiş, kadınların çalışması ve eğitim almasını yasaklamıştı.

O dönemde, Fazileti Teşvik ve Ahlaksızlığı Önleme Bakanlığı, grubun ahlak polisi olarak tanınmıştı. Bakanlık, katı kıyafet kuralları, halka açık infazlar ve kırbaç cezalarını içeren kendi şeriat yorumunu uygulamaya koymuştu.

Taleban’ın 7 Eylül’de açıkladığı kabine görevlerinin listesi fazileti teşvik etmek ve ahlaksızlığı önleme bakanlığına bir atama içeriyordu. Ancak kadın bakanlığına bir atama ya da bakanlığın kapatıldığına dair bir açıklama yoktu.

Üst düzey bir Taleban lideri hafta başında, kadınların bakanlıklarda erkeklerle çalışmasına izin verilmeyeceğini söylemişti.

Okullar erkek çocuklarına açılıyor

Öte yandan Taleban’ın yeni eğitim bakanlığı, kızların ne zaman sınıflarına geri dönebilecekleri konusunda hiçbir cümleye yer vermediği bir açıklama yaparak, okulların Cumartesi gününden itibaren erkek çocukları için açılacağını bildirdi.

Açıklamada, ilk ve orta dereceli devlet ve özel okulların yanısıra resmi dini okullar olan medreselerin Cumartesi gününden itibaren açılacağı belirtildi; “Bütün öğretmenler ve erkek öğrenciler okula gitmeli” denildi.

Kabil’i ele geçirmesinden bir aydan fazla bir süre sonra, Taleban ekonomiyi yeniden faaliyete geçirmeye ve şehirlerde hayatı yeniden canlandırmaya çalışırken, çoğu eğitim kurumu kapalı kalmıştı.

Açık kalan okulların bazılarında kız öğrenciler altıncı sınıfa kadar okuyabilmiş, kadın öğrenciler ise üniversitede derslere katılabilmişti. Ancak kız liseleri kapatıldı.

Taleban yetkilileri, kızların eğitimini yasaklayan önceki Taleban hükümetinin köktenci politikalarını tekrarlamayacaklarını ve kız çocuklarının, erkeklerden ayrı sınıflarda olması şartıyla okuyabileceklerini taahhüt ettiler.

Taleban okulları ele geçirdikten sonra kapatma emri vermemiş olsa da, ülkedeki güvenlik durumunun kadınlar ve kız çocukları için pek çok faaliyetin henüz mümkün olmadığı anlamına geldiğini söylemişti.

Çin’den Afganistan çağrısı

Afganistan’la kara sınırı olan Çin’dense komşusuna bir çağrı ve taahhüt geldi. Çin resmi haber ajansı Xinhua’ya göre Cumhurbaşkanı Xi Jinping, Afganistan’daki “ilgili tarafları” terörizmi ortadan kaldırmaya çağırdığı ve savaşın parçaladığı ülkeye daha fazla yardım sağlama sözü verdi.

Haber ajansı, Xi’nin Şanghay İşbirliği Örgütü liderleri ve başka bir bölgesel grup toplantısında yaptığı açıklamada, Afganistan’ın daha açık ve kapsayıcı olmaya yönlendirilmesi, ayrıca ılımlı iç ve dış siyaset izlemesi gerektiğini söyledi.

Xi, ABD ve müttefiklerine açıkça atıfta bulunarak, “belli ülkelerin” Afganistan’ın gelecekteki gelişimi için, durumun “kışkırtıcıları” olmaları nedeniyle, gerekli sorumlulukları üstlenmeleri gerektiğini de kaydetti.

Uzmanlar, Afganistan ekonomisinin krizde olduğunu ve insani bir felaketin yaklaştığını söylüyor. Batılı ülkeler, insan haklarını, özellikle de kadınların haklarını koruyacağına ilişkin güvence almadan, Taleban’a fon sağlamak konusunda isteksiz davranıyor.

Afganistan’a yardım ve Corona virüsü aşısı taahhüdü veren Çin, ABD ve müttefiklerinin savaşın parçaladığı ülkeye ekonomik ve insani yardım sağlama görevi olduğunu savunuyor.

Çin’in ayrıca, Şincan bölgesinden gelen, bazıları Afganistan’da bulunan ve uzun süredir Taleban’ın müttefiki olan militanlar konusunda endişeli olduğu biliniyor.

Şanghay İşbirliği Örgütü, Çin, Hindistan, Kazakistan, Kırgızistan, Rusya, Pakistan, Tacikistan ve Özbekistan’dan oluşuyor. Afganistan örgütte gözlemci olarak yer alıyor.

[TÜHA Haber Ajansı, 18 Eylül 2021]