‘Dünyada N’ler Oluyor’:Türkiye- ABD arasında “F-35” Flörtü…

* Gazeteci Aslı Sözbilir’in TÜHA / TÜRKUAZ İnternational News Agency için ‘Dünyada N’ler Oluyor’da gündeme damgasını vuran haberler!

*Detayı haberimizde!…

TÜHA / TÜRKUAZ İnternational News Agency

Gazeteci* Aslı SÖZBİLİR

“CAATSA yaptırımlarını kaldırın” Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ve ABD’li mevkidaşı Marco Rubio, Washington’da Türkiye-ABD ilişkileri ve bölgesel gelişmeleri ele almak üzere bir araya geldi.

Reuters’in diplomatik kaynaklara dayandırarak duyurduğu bilgilere göre Hakan Fidan, Marco Rubio’dan Türkiye’ye yönelik CAATSA yaptırımlarının kaldırılmasını isteyecek. Türkiye böylece F-35 programına dönüş yolunu açacak. Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump da 16 Mart’ta telefon görüşmesi gerçekleştirmişti. Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff, görüşmenin “dönüşüm niteliğinde” olduğunu belirtmişti. Bir Türk diplomatik kaynak, Fidan’ın Rubio ile yapacağı görüşmede “CAATSA yaptırımlarını kaldırmaya yönelik çalışmalara başlamanın önemini vurgulayıp, Türkiye’nin F-35 programına geri dönme sürecini” gündeme getireceğini söyledi.

Trump’tan Erdoğan’a övgü Trump ilk başkanlık dönemi sırasında Rusya’dan S-400 savunma sistemi satın alan Türkiye’ye ABD’nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Yasası (CAATSA) uyarınca yaptırım uygulanması konusunda danışmanlarının tavsiyelerini görmezden gelmiş fakat 2020 yılında yaptırımları uygulamıştı. Rusya’dan alınan S-400’lerin bir diğer sonucu da F-35 savaş uçağı programında hem üretici hem de müşteri olarak yer alan Türkiye’nin programdan çıkarılması olmuştu. Programdan çıkarılmasının adil ve yasal olmadığını belirten Türkiye, programa geri alınmayı ya da programa yapmış olduğu yatırımın karşılanmasını talep ediyor. Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump, Senato’da onay aldıktan sonra dünyanın farklı ülkelerine gidecek bazı büyükelçilerle Beyaz Saray’da bir araya geldi. ABD’nin Ankara Büyükelçiliğine aday gösterilen Tom Barrack, diğer büyükelçi adaylarıyla birlikte basın mensuplarına kısa açıklama yaptı. Trump’la çalışmaktan memnuniyet duyduğunu dile getiren ve kendisine teşekkür eden büyükelçi adayı Barrack, Türkiye için “en kadim medeniyetlerden biri” ifadesini kullandı. ABD Başkanı Trump ise Barrack’ın sözlerine, “İyi bir ülke; lideri de iyi” diye karşılık verdi.

Birleşmiş Milletler (BM), İsrail’in Gazze’ye saldırıları tekrar başlatmasının ardından 142 bin kişinin tekrar yerinden edildiğini, “tahliye emirlerinin” Gazze’nin yüzde 17’sini kapsadığını bildirdi. BM Sözcüsü Stephane Dujarric, günlük basın toplantısında Gazze’deki gelişmelere ilişkin açıklamalarda bulundu. İsrail’in durmaksızın sürdürdüğü hava saldırılarına, “tahliye emirlerine” ve insani yardım girişini engellemeye devam etmesinin Gazze’de durumu iyice kötüleştirdiğini kaydeden Dujarric, “Gazze’de her şeyin sonu geliyor. Zaman, hayat ve malzemeler, her şey tükeniyor.” dedi.

Dujarric, İsrail’in Gazze’ye saldırılarını tekrar başlatmasının ardından 142 bin kişinin tekrar yerinden edildiğini, “tahliye emirlerinin” Gazze’nin yüzde 17’sini kapsadığını söyledi. Yerinden edilen kişi sayısının hızla artmasının da beklendiğine dikkati çeken Dujarric, İsrail’in aynı zamanda BM’nin insani yardım operasyonlarına da geçit vermediğini, sürekli olarak engeller sunduğunu ifade etti.

Ateşkesi bozan İsrail ordusu, Gazze’ye şiddetli saldırıları yeniden başlattı. İsrail ordusu, Gazze Şeridi’nde 19 Ocak’ta yürürlüğe giren ateşkesin ardından 18 Mart sabahı şiddetli saldırılarına yeniden başladı. İsrail ordusunun saldırıları yeniden başlatmasından itibaren çoğunluğu yaşlı, kadın ve çocuk olmak üzere 830’dan fazla Filistinli hayatını kaybetti, 1663’ü aşkın kişi yaralandı.

İsrail’in Gazze Şeridi’ne 7 Ekim 2023’ten bu yana düzenlediği saldırılarda ise yaşamını yitiren Filistinlilerin sayısı 50 bin 183’e, yaralıların sayısı ise 113 bin 828’e yükseldi. Ateşkesi bozan İsrail, yeni ateşkes tekliflerini reddettiği gerekçesiyle Hamas’a karşı “gittikçe artan askeri güçle” hareket edeceğini duyurdu. Hamas ise “İsrail’in verdiği sözlere uymadığını ve ateşkese arabulucu ülkelerin gözü önünde sorumluluklarını yerine getirmediğini ve Gazze Şeridi’nde Filistin halkına karşı soykırımı yeniden başlattığını” açıkladı. İsrail’in Gazze’ye saldırıları, Başbakan Binyamin Netanyahu’nun iç istihbarat teşkilatı Şin-Bet Direktörü’nü görevden alması gibi tartışmalı siyasi adımlarının gölgesinde başlatması dikkati çekti.

Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna’nın, ABD ile varılan anlaşmaya rağmen enerji altyapılarına yönelik saldırılarını sürdürdüğünü bildirdi. Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, Ukrayna, bugün Kursk ve Bryansk’taki elektrik altyapılarına insansız hava araçlarıyla (İHA) saldırı gerçekleştirdi. Açıklamada, saldırılar nedeniyle elektrik kesintisi yaşandığına işaret edilerek Kırım’daki bir doğal gazdeposuna da İHA saldırısının yapıldığı aktarıldı. Söz konusu saldırıların ABD ile varılan, enerji altyapılarına yönelik saldırıların durdurulmasını öngören anlaşmaya rağmen yapıldığına işaret edilen açıklamada, “Kiev rejimi, Rusya’nın sivil enerji altyapısına zarar vermeye devam ederken Rus-Amerikan anlaşmalarını bozmak için elinden geleni yapıyor.” denildi. ABD Başkanı Donald Trump ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in 18 Mart’ta yaptığı görüşmenin ardından, tarafların 30 gün boyunca enerji altyapı tesislerine yönelik saldırıları durdurma konusunda anlaşmaya vardığı açıklanmıştı. Kremlin, ABD ile varılan anlaşma kapsamında Rusya ve Ukrayna’da petrol rafinerileri ve enerji boru hatları gibi tesislere saldırıların durdurulacağını bildirmişti.

ABD istihbarat raporuna göre Çin, 2030’a kadar ABD’nin yerini alarak dünyanın en etkili yapay zeka gücü olmayı hedefliyor. ABD Ulusal İstihbarat Direktörlüğü (ODNI), 30 sayfalık “2025 ABD İstihbarat Topluluğu Yıllık Tehdit Değerlendirmesi” başlıklı rapor yayımladı. Raporda, “Çin’in, 2030’a kadar ABD’nin yerini alarak dünyanın en etkili yapay zeka gücü olmayı hedefleyen çok yönlü, ulusal düzeyde bir stratejisi olduğu neredeyse kesin.” ifadesine yer verildi. Çin, İran, Kuzey Kore ve Rusya’nın geleneksel ulusal güvenlikten siber, ticaret ve teknolojiye kadar birçok cephede ABD çıkarlarına meydan okuyan başlıca devlet aktörleri olarak geçtiği raporda, Çin’in, teknolojik engelleri aşmak için Asya, Avrupa ve Kuzey Amerika’daki şirketlerden “fikri mülkiyet çaldığı” öne sürüldü. Raporda, “Çin, ABD’nin çıkarlarını küresel olarak en fazla tehdit edebilecek aktör olarak öne çıkıyor ancak çok agresif davranarak dünyadaki ekonomik ve diplomatik imajını riske atma konusunda Rusya, İran ve Kuzey Kore’den daha temkinli.” denildi. Öte yandan raporda, Kuzey Kore’nin bir nükleer deneme yapmaya hazırlandığı da aktarıldı.