Dışişleri Bakanı Fidan, “Suriye’de bölgesel sahiplenme prensibiyle hareket ediyoruz”…

ANKARA, 12 ARALIK 2025 – Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı’nda (SETA) düzenlenen, “Bir Yılın Ardından Suriye: Toparlanma ve Yeniden İnşa” konferansının açılış konuşmasında, “Suriye’de bölgesel sahiplenme prensibiyle hareket ederek ilk başlangıcımızı yaptık” dedi.

Fidan, Avrupa Birliği (AB) ve ABD ile bir araya geldiklerinde de de aynı metodolojiyi kullandıklarını belirterek, “Suriye’deki yeni yönetimin özellikle uluslararası toplumla bölge ülkeleriyle işbirliği yaparak yola çıkması bölgesel tepkilerin önüne geçmiş oldu.” şeklinde konuştu.

“Suriye’de 8 Aralık öncesi yaşanan 13 yıllık kaos sürecinin” dünyaya birtakım şeyleri öğrettiğini dile getiren Fidan, “Suriye’de kendi toplumsal sorunlarını sahiplenme iradesi gösterecek, sorumluluk duygusu gösterecek bir yönetimin bu yüklerin altına girmesi hem bölge ülkeleri hem uluslararası toplum için de ciddi bir kazanım.” görüşünü paylaştı.

“(Suriye’nin) Normale dönmesi için gerekli olan finansal rakam 216 milyar dolar olarak hesaplanmış”

Suriye’de nüfusun geri geldiği, fiziki altyapıların onarıldığı bir sürece girilmesinin önemine işaret eden Fidan, “Göçmenlerle ilgili veya mülteci kardeşlerimizle ilgili bizim durduğumuz yeri biliyorsunuz. Bizim için asıl olan gönüllü ve onurlu geri dönüş. Biz hiçbir zaman için sayıları ne kadar olursa olsun bir zorlayıcı tedbir ortaya koymadık.” dedi.

Fidan, Suriye’nin yeniden inşası için büyük bir dayanışmaya ihtiyaç olduğunu vurgulayarak, süreçte yapılan halk meclisleri seçiminin yönetimsel çerçevede belirsizliğin kaldırılmasını sağladığını aktardı.

“Ülkenin temel ihtiyaçlarının karşılanması, altyapının onarılması ve hayatın yeniden normale tamamıyla dönmesi için gerekli olan finansal rakam 216 milyar dolar olarak hesaplanmış.” diyen Fidan, dışarıdan bir müdahale olmadığı, ortaya konulan politik çerçeve bölge ülkeleri ve uluslararası toplum tarafından devam ettirildiği sürece içerideki sorunların iyileşmeye doğru gittiğini söyledi.

“Silahlı grupların birleşmesi, belli bir düzen içerisinde hareket etmesi önemli”

Fidan, Suriye’de siyasal alanlarda da sorunlar olduğuna dikkati çekerek, şöyle devam etti:

“Bütün silahlı grupların tek bir ordu altında bir araya gelmesi, aslında ülkedeki birlik beraberliğin sağlanması ve dışarıdan desteğin de devam etmesi için fevkalade önemli bir husustu. Esad rejimine karşı direnişe katılan bütün grupları bir bütünlük içerisinde yeni yönetime tabi olduklarını ve kurulan ulusal ordu altında birleştiklerini görüyoruz. Bu çok güzel bir başlangıç.”

Fidan, farklı silahlı grupların varlığıyla ülkede ekonomi, güvenlik ve temel hizmetlerin sağlanmasının mümkün olmadığını belirterek, “Dolayısıyla kimse de gelip sizin ülkenize yatırım yapmaz. Tam tersine millet kaçar gider. Şimdi onun için bu silahlı grupların birleşmesi, belli bir düzen içerisinde hareket etmesi önemli.” dedi.

“Esas itibarıyla baktık ki uluslararası toplum ve bölgesel aktörler yeni sistemle çalışmayı kabul ettikten sonra içeride kaos çıkmasını bekleyen aktörlerin umutları biraz kırılır gibi oldu ve belli bir süre sonra aslında kaos üretme mekanizmasının devreye girdiğini gördük.” ifadesini kullanan Fidan, Lazkiye’deki sorunları hatırlattı.

Fidan, Suriye’nin kendi vatandaşının hakkını, hukukunu korumak için bütün taraflara eşit şekilde yaklaşmasının önemli olduğunu vurgulayarak, “Bu konuda aslında olgun bir anlayış olduğunu, tam da bizim istediğimiz şekilde bir düşüncenin olduğunu ama uygulamada birtakım ufak başlangıç eksikleri olduğunu da gördük. Şimdi bu konuda da gerekli düzeltmelerin yapıldığını görüyoruz.” diye konuştu.

“YPG’nin şunu görmesi gerekiyor, hiçbir ülkede ama hiçbir ülkede iki tane silahlı unsur olmaz”

Bakan Fidan, “Başından itibaren DEAŞ’la mücadele bahanesiyle bölgede geniş bir alana yayılan, işgalci durumunda olan, enerji kaynaklarının üzerinde oturan YPG de burada şu anda yeni yönetimle belli bir uzlaşma içerisinde olacak mı, olmayacak mı? Bu da şu anda elimizdeki sorunlardan biri.” ifadelerini kullandı.

10 Mart mutabakatına işaret eden Fidan, şu değerlendirmelerde bulundu:

“Şu ana kadar burada birtakım somut adımlar atıldığını biz görmedik. En son Doha Forumu sebebiyle Dışişleri Bakanı kardeşim Esad Şeybani ile de konuştuğumda çok fazla olumlu gelişmenin olmadığını söyledi. Biz Türkiye olarak bu sürecin ilerletilmesini, sulh ile meselelerin çözülmesini, yeni bir çatışmanın, yeni bir karşı karşıya gelişin kimsenin lehine olmayacağını her zaman için söylüyoruz. Dolayısıyla burada sürecin diyalog yoluyla ilerletilmesi önemli. YPG’nin şunu görmesi gerekiyor, hiçbir ülkede ama hiçbir ülkede iki tane silahlı unsur olmaz. Elinizdeki silahlı unsurlar Suriye yönetiminin emrine girmek zorundadır.”

Fidan, “birleşik bir Suriye’nin önemli olduğuna” dikkati çekerek, “Ama bu demek değildir ki tek bir grubun, tek bir mezhebin, tek bir ırkın baskısı diğerlerinin üzerinde olacak. Bu da zaten eski rejimin farklı bir modaliteyle güncellenmiş hali olur. Buna da karşıyız.” ifadesini kullandı.