E. Büyükelçi Tugay Uluçevik: Yunanistan 2025-26 döneminde BMGK’nde 10 geçici üyeden biri olarak görev yapacak

Yunanistan’ın 2 yıllık görevi 1 Ocak 2025 gece yarısı başlayacak; 31 Aralık 2026 gece yarısı sona erecek.

Yunanistan ile birlikte aynı dönemde geçici üye olarak görev yapacak Devletler dost ve kardeş Pakistan, Somali, Panama ve Danimarka’dır.

2000’li yıllarda Yunanistan daha önce de 2005-06 döneminde BMGK’de üye olarak yer almıştı.

Türkiye 2000’li yıllarda 2009–10 döneminde BMGK’ne üye olmuştu. 2008 Ekim ayında BM’nin 63’üncü Genel Kurulu’nda yapılan seçimde Türkiye BM Genel Kurulu’nda oy kullanan 192 üyenin 151’inin oyunu alarak BMGK geçici üyeliğine birinci turda birinci sırada seçilmişti.

Türkiye üyeliğinin 2010 yılının sonunda bitmesinden sadece 4 yıl sonra 2015-16 dönemi için adaylığını yeniden koyunca 2014 Ekim’inde yapılan seçimde sadece 60 oy alabilmiş ve seçilememişti. 2008’e göre kısa sürede 132 devletin oyunu kaybetmişti.

Bu sonuçta önceki üyelikten sadece 4 yıl gibi kısa bir süre sonra yeniden aday olma gibi bir hatta yapılmış olmasının da diğer faktörler meyanında rolü olmuştur.

Türkiye’nin BMGK’deki son üyeliğinin üzerinden 14 sene geçmiştir.

Şimdi Yunanistan’ın kendi üyeliğinin sona ermesinden 18 yıl sonra yeniden BMGK’ne seçildiği keyfiyeti de dikkate alınarak, Türkiye’nin BMGK üyeliği için adaylığını koyması etkili ve aktif bir dış politika uygulanması için faydalı olacaktır.

BM üyesi ülkeler nezdinde çok dikkatli biçimde, gerekiyorsa önce yüksek düzeyde diplomatik sondajlar, sonra da teşebbüsler yapmak suretiyle önümüzdeki birkaç dönem sonrası için, meselâ, 82 veya 83’üncü BM Genel Kurullarında yapılacak seçimlerde 2028-29 veya 2029-30 yılları için Güvenlik Konseyi üyeliğine Türkiye’nin adaylığı ileri sürülebilir.

Belki de Türkiye adaylığını halihazırda sürmüş de olabilir.

Sayın Cumhurbaşkanı “Türkiye olarak (BMGK’de) daimi üye olmanın gayreti içindeyiz” demişler. Henüz dilek ve temenni aşamasından ileri pek geçememiş olan BM’de reform düşüncesi uzun vadede kuvveden fiile çıkarılabilirse ve BMGK’nin yeniden yapılanması resmen gündeme gelebilirse elbette Türkiye Daimî üyelik elde etmek için ısrarlı olmalıdır.

Günümüzde BM’nin etkisizliği artık inkâr kabul etmez hale gelmiş, BMGS bile bu hazin ve vahim gerçeği ikrar etmiş olsa da yine de BM diplomasisi sürmektedir. Bu gerçek de dikkate alınarak Türkiye’nin BM ile ilgili şimdiki öncelikli hedefi BM Güvenlik Konseyi’ne önümüzdeki üç dört yıl içinde geçici üyelerden biri olarak 2 yıllığına seçilmek olmalıdır.