Türkiye-İran İşbirliği Konseyi sonrası ortak bildiri

Türkiye ve İran arasındaki Yüksek Düzeyli İşbirliği Konseyi 6. Toplantısı, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani eş-başkanlıklarında gerçekleştirildi.

Koordinatör olarak her iki ülke Dışişleri Bakanları ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı, Hazine ve Maliye Bakanı, İçişleri Bakanı, Sağlık Bakanı, Sanayi ve Teknoloji Bakanı, Ticaret Bakanı, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı ile mevkidaşları İran İslam Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı İdaresi Başkanı, Petrol Bakanı, İçişleri Bakanı, Enerji Bakanı, Yol ve Şehir Planlama Bakanı, Sağlık ve Tıbbi Eğitim Bakanı’nın katılımlarıyla video konferans aracılığıyla düzenlendi.

Toplantı sonrası ortak bildiri yayınlandı. Bildiride ilişkilerini, bölgesel gelişmeleri ve koronavirüs (COVID-19) salgınının etkilerini gözden geçiren taraflar, güçlü siyasi iradelerinden beslenen iyi komşuluk ilişkilerini daha da geliştirme konusundaki kararlılıklarını yineledi. İkili ilişkilere dair kararların ortak çıkarlar temelinde etkin bir şekilde uygulanması yönündeki kararlılıklar ifade edildi.

Salgınla mücadelede yakın işbirliği

COVID-19 salgınına ilişkin olarak vatandaşlarına gerekli tıbbi hizmetlerin, ilaçların, malzemelerin sunulmasında daha hazırlıklı olunmasını teminen salgınla mücadelede daha yakın istişare ve işbirliğinin önemi vurgulandı.

İki ülke arasındaki işbirliğinin daha da derinleştirilmesi amacıyla, ikili ve bölgesel konularda her seviyede yakın siyasi diyaloğun ve ikili ilişkilerin farklı veçhelerini kapsayan mekanizmalar çerçevesinde istişarelerin sürdürülmesinin önemine vurgu yapıldı.

Ticarette yeni işbirliği taahhüdü

İkili ticaret hacminde COVID-19 dahil olumsuz küresel koşullarından kaynaklanan azalma eğiliminin tersine çevrilmesini teminen ortak çabaları yoğunlaştırma, bu çerçevede Karma Ekonomik Komisyon, Kara Ulaştırması Ortak Komisyonu gibi mekanizmalardan tam olarak istifade etme ve yeni ekonomik işbirliği alanları geliştirilmesi yönündeki taahhütlerini yinelendi.

Ekonomik işbirliğinin daha da ilerletilmesi, ikili ticaret hacminin artırılması, COVID-19’un yarattığı ekonomik sınamaların aşılması amacıyla, 28. Karma Ekonomik Komisyon Toplantısı’nı, salgının yarattığı şartlar göz önünde bulundurulmak suretiyle mümkün olan en kısa zamanda gerçekleştirme istekleri ifade edildi.

Tercihli Ticaret Anlaşması’nda ortak çıkarlar temelinde tam olarak yararlanılması, anlaşmanın kapsamının genişletilmesi ve her iki ülke işadamları için yatırım ortamının iyileştirilmesinin önemi vurgulandı.

Turizm ve enerjide de işbirliği

Bildiride halklar arası temasların daha fazla teşvikini teminen, COVID-19’un yarattığı risklerin bertaraf edilmesinin akabinde turizm ve kültür alanlarında işbirliğinin daha da güçlendirilmesinde mutabık kalındı.

Enerji sektörünün önemine vurgu yapılarak, ortak fayda temelinde bu alanda işbirliğinin sürdürülmesinin önemi de teyit edildi.

Terörle ortak mücadele

PKK/PJAK ve bölgedeki tüm terör örgütlerinin Türkiye’nin ve İran’ın güvenliğine karşı ortak tehdit teşkil ettiğini dikkate alınarak, ortak sınırlarda bulunan PKK/PJAK ve diğer terör örgütlerinin unsurlarının eylemlerine karşı mevcut işbirliği mekanizmalarından tam olarak istifade etmenin ve terörizme ve örgütlü suça karşı sonuç odaklı işbirliği amacıyla, ortak operasyonlar dahil, eşgüdüm içinde adım atmanın her iki ülkenin sorumluluğunda olduğu vurgulandı.

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 2231 sayılı kararı ile onaylanan Kapsamlı Ortak Eylem Planı’nın (KOEP) muhafazasının önemi yeniden vurgulandı ve KOEP’in muhafazası için BMGK’da ahiren ortaya konan geniş tabanlı desteğin memnuniyetle karşılandığına dikkat çekildi.

Ortak çıkarları ilgilendiren bölgesel ve küresel konuları ele almışlar ve bu bağlamda, evrensel olarak kabul gören ilkelerden, özellikle, uluslararası hukuka tam saygı ve çatışmaların barışçı yollarla çözülmesi ile kuvvet kullanımına veya kuvvet tehdidine başvurmama ilkelerinin, uluslararası ilişkilere hâkim olmaya devam etmesi gerektiği görüşü paylaşıldı.

Suriye’nin toprak bütünlüğü

Suriye’nin egemenliğine, bağımsızlığına, birliğine ve toprak bütünlüğüne olan kuvvetli taahhütler vurgulandı. Suriye ihtilafının Astana formatı çerçevesindeki tüm anlaşmalar doğrultusunda ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 2254 sayılı kararıyla uyumlu bir siyasi süreç yoluyla çözüme kavuşturulabileceğine dair inançlar teyit edildi.

Irak vurgusu

Irak’ın istikrarının, refahının ve güvenliğinin bölgesel ve uluslararası barış ve istikrar için bir gereklilik olduğunun bilinciyle, Irak’ın toprak bütünlüğünün, siyasi birliğinin ve egemenliğinin korunmasına yönelik taahhütler teyit edildi ve Irak Hükümeti’ne destekler yinelendi.

Filistin davası

İsrail-Filistin ihtilafının kapsamlı, adil ve kalıcı çözümüne sarsılmaz destekler vurgulandı. Bu bağlamda, başkenti Kudüs olan bağımsız ve egemen bir Filistin Devleti’nin kurulması ihtiyacı yinelendi.

Üçüncü ülkelerin Filistin Davası’nı zayıflatma girişimlerine karşı Filistin’e destekler ifade edildi.

Afganistan’da sürdürülebilir barış

Afganistan’da sürdürülebilir barışın ve istikrarın, ancak gerçek anlamda Afgan öncülüğünde ve sahipliğinde olacak siyasi çözüme yönelik bir barış süreciyle sağlanabileceğini vurgulandı ve böyle bir çözüme destekler beyan edildi.

İki ülkenin birlikte üye olduğu Birleşmiş Milletler, İslam İşbirliği Teşkilatı, Ekonomik İşbirliği Teşkilatı, Asya’da İşbirliği ve Güven Arttırıcı Önlemler Konferansı (CICA), Gelişen Sekiz Ülke (D-8) gibi uluslararası örgütler çerçevesindeki işbirliğinin önemi vurgulandı.

Parlamentolararası Birlik (IPU), Asya Parlamenterler Asamblesi (APA), İslam İşbirliği Teşkilatı Parlamento Birliği (İSİPAB) gibi bölgesel ve uluslararası parlamenter örgütler çerçevesinde ikili işbirliğinin teşvikini teminen iki ülke yasama organları arasındaki etkileşimin kolaylaştırılması yönünde iyi niyetler ifade edildi.