Türkiye ile Mısır Arasında İlk Üst Düzey Temas

TÜHA HABER / Türkiye ve Mısır arasında 2013’ten bu yana üst düzey ilk temas Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ve Mısır Dışişleri Bakanı Samih Şukri’nin telefon görüşmesiyle gerçekleşti.

Mısır’da 2013 yılının Temmuz ayında yaşanan askeri darbe gerekçesiyle Kahire yönetimi ile ilişkilerini askıya alan Türkiye, Doğu Akdeniz gerilimiyle birlikte tutumunu yumuşattı. Cumhurbaşkanı ve AKP Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan, Müslüman Kardeşler yönetimine yönelik askeri darbeden duyduğu rahatsızlık üzerine iç siyasette “Rabia el işareti” ile yürüttüğü Mısır’ın yeni yönetimi aleyhindeki tavrını değiştirdi. Mart ayında ilk önce Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu, “önkoşulsuz” temas sürecini başlattıklarını duyurdu. Ardından Erdoğan, “Mısır ile istihbari, diplomatik ve ekonomik olarak zaten iş birliği sürecimiz devam ediyor. Bunda herhangi bir sıkıntı söz konusu değil. Neticelere göre daha ileri düzeye de taşırız” açıklaması yaptı.

Bugünse diplomatlar ve istihbarat uzmanları arasında yürütülen temaslar çerçevesinde iki ülke arasında ilk üst düzey telefon görüşmesi yapıldı. Çavuşoğlu ve Mısır Dışişleri Bakanı Şukri arasındaki telefon görüşmesiyle ilgili Türkiye ve Mısır’ın ortak değeri İslam’a gönderme yapılması dikkat çekti. Türk Dışişleri, gerekçesini “Ramazan ayını karşılıklı tebrik amacıyla” gerçekleştiğini duyurduğu telefon görüşmesiyle ilgili ayrıntı paylaşmadı.

Türkiye açısından kıyı şeridi dolayısıyla deniz yetki sahası ve ekonomik münhasır bölge talebinde bulunduğu Doğu Akdeniz’de, Mısır’ın Yunanistan ile 6 Ağustos 2020’de imzaladığı deniz yetki anlaşması rahatsızlık yaratmıştı. Bu hamle, Erdoğan’ın 27 Kasım 2019’da Libya Ulusal Mutabakat Hükümeti Başkanlık Konseyi Başkanı Fayez El Sarrac ile imza attığı deniz yetki anlaşmasına karşı değerlendirilmişti.

AB ve Yunanistan Libya’nın yeni kararını bekliyor

Fayez El Sarrac, 16 Mart’ta Başkanlık Konseyi Başkanlığı’nı Muhammed El Menfi’ye devretmişti. 10 gün sonrasında Libya’daki yeni hükümeti temsilen Menfi ve beraberinde Konsey Üyesi Abdullah Hüseyin El Lafi, 26 Mart’ta İstanbul’u ziyaret etmiş ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’la görüşmüştü.

Avrupa Birliği Konseyi’nin aldığı son kararlara göreyse Yunanistan ve diğer AB ülkeleri, Libya’daki yeni hükümetin Türkiye’yle yaptığı hem deniz yetki anlaşması hem de askeri işbirliği anlaşmalarının iptal edilmesini istiyor.

Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, 7 Nisan’da Trablus’u ziyaret ederek Menfi ile bir araya geldi. Yunanistan’ın bu görüşmede Türkiye’yle yapılan anlaşmaları iptal kararı alınmasını talep ettiği açıklandı. Türkiye ise bu görüşme ile ilgili, Menfi’nin, 2018’in Aralık ayından itibaren Libya Ulusal Birlik Hükümeti adına Atina Büyükelçisi görevindeyken, Ankara’yla imzalanan anlaşmalar nedeniyle Yunanistan’dan sınır dışı edildiğine dikkat çekiyor.

Türkiye, Kıbrıslı Türkler’in haklarına aykırı olduğu eleştirisiyle Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin 2003 yılında Mısır’la, 2007’de Lübnan’la ve 2010’da İsrail’le imzaladığı deniz yetki anlaşmalarını ise tanımıyor.