Latin Amerika Ekonomisinin Bu Yıl Toparlanması Zor

TÜHA HABER / 650 milyon nüfusuyla dünya nüfusunun yüzde 8’îni oluşturmasına rağmen 1,3 milyonu aşan can kaybıyla Corona virüsü kaynaklı ölümlerin yüzde 30’undan fazlasının yaşandığı Latin Amerika, pandemiden en fazla etkilenen bölgeler arasında yer alıyor.

Yüksek vaka ve can kaybı oranları, yetersiz sağlık sistemleri, aşıya erişimde ve aşılamada yaşanan sorunlara ek olarak yüzde 6,8 ekonomik küçülmeyle bölgede son 120 yılın en büyük krizi yaşanıyor.

Birleşmiş Milletler Latin Amerika ve Karayipler Ekonomik Komisyonu (ECLAC) yayımladığı raporda, 2021 için büyüme beklentisini yüzde 4,1’den yüzde 5,2’ye yükseltse de bölge ekonomisinin pandemi öncesi duruma bu yıl dönemeyeceğini, hatta bölgedeki 33 ülkeden 19’unun 2022 sonunda dahi 2019’daki ekonomik verilerine ulaşamayacağı belirtiliyor.

Kişi Başı GSYH’da 10 yıl kayıp

Raporda 2022 için ortalama yüzde 2,9 büyüme beklenen Latin Amerika’da pandemide kişi başı gayrı safi yurt içi hasılanın (GSYH) 10 yıl geriye gittiği belirtiliyor.

Mevcut büyüme oranının sürdürülebilir olmadığı belirtilen raporda yetersiz yatırım ve istihdam oranlarının yanı sıra çevresel sorunların ekonomik sorunları artırabileceğine ayrıca pandeminin yarattığı krizin mevcut sosyal adalet sorununu daha da artırdığı belirtiliyor.

Latin Amerika hükümetlerinin pandemi sürecinde uyguladığı koruyucu politikalarının pandeminin etkilerini hafifletmede önemli bir rol oynadığına ancak bu durumun çevre, sosyal güvenlik gibi diğer kalemlerden kesilerek yapılmasının yeni sorunlar doğurduğuna dikkat çekilen raporda pandemiden en fazla kadınların, çocukların ve yaşlıların etkilendiği belirtiliyor.

Latin Amerika için aşırı yoksulluk sınırı olarak kabul edilen ayda 67 doların altında gelire sahip olanların sayısının pandemide 8 milyon artarak 78 milyona ve yoksulluk sınırı olan ayda 143 dolardan az kazananlarınsa 20 milyon artarak 209 milyona ulaştığı belirtilen raporda gıdaya erişim sorunu yaşayanların oranının yüzde 40’ı aştığı belirtiliyor.

Bölgede 2020 yılında ihracatta yaşanan yüzde 10 düşüşün ardından bu yıl yüzde 22’lik bir artış yaşandığına dikkat çekilen raporda, ihracattaki artış hammadde fiyatlarındaki ve Çin, ABD ve Avrupa’daki hammadde talebinin artışına bağlanıyor.

Ekonomide normalleşmenin aşılama süreciyle de doğrudan ilişkili olduğu belirtilen raporda Latin Amerika’daki aşılama oranının yüzde 13,6 olduğuna ve bu yüzdenin diğer bölgelerle karşılaştırıldığında oldukça düşük olduğuna dikkat çekiliyor.

Yapısal değişiklikler gerekiyor

ECLAC İcra Sekreteri Alicia Barcena pandemide bölgeler arası eşitsizliklerin arttığına ve sürdürülebilir bir ekonomik büyüme için pandemide yüzde 18’e kadar düşen yatırımların artırılmasına ve yapısal değişikliklerin önemine vurgu yapıyor.

Sağlık, eğitim ve altyapıda ciddi dönüşümler gerektiğine dikkat çeken Barcena “Her şeyden önce sağlık hizmetlerine, önleyici programlara ve toplumun bakım ihtiyacı konularını yeniden ele almalıyız. Çocuklar, yaşlılar, hastalar gibi bakıma ihtiyacı olanların sorumluluğunu kadınlara yükleyemeyiz. Yeni sosyal ve politik sözleşmeler yapmak ve evrensel bir sosyal koruma sistemine doğru ilerlemeliyiz” diyor. (CARACAS)

HABER : Mustafa ÖZDEMİR 

[TÜHA Haber Ajansı, 11 Temmuz 2021]