enflasyonemeklilikötvdövizakpchpmhp
SON DAKİKA
08:41 35.Uluslararası Şile Bezi Kültür ve Sanat Festivali gün sayıyor
00:30 UAD’nin İsrail hakkındaki görüşü sürece nasıl yansıyacak?
00:23 Cumhurbaşkanı Ersin Tatar, “Barış Harekâtı olması nedeniyle bizim için önemli bir yıl dönümüdür”
00:11 Cumhurbaşkanı Ersin Tatar, 20 Temmuz Barış ve Özgürlük Bayramı kutlamaları kapsamında Dr. Fazıl Küçük Anıt Mezarı’nda düzenlenen törene katıldı
00:10 Cumhurbaşkanı Ersin Tatar, Yeniden Refah Partisi Başkanı Fatih Erbakan ve beraberindeki heyeti kabul etti
00:09 Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Edirne Sarayı’yla ilgili restorasyon çalışmalarımız devam ediyor”
00:07 Fırat Üniversitesi 2024 yılında Yükseköğretimde Kapasite Geliştirme Programı kapsamında Türkiye’deki üç üniversiteden biri oldu
00:06 Yaşamın derinliklerindeki ışık: Kanseri yenen mucizevi kadınlar
00:06 64. Yılında 27 Mayıs ve Adnan Menderes
00:06 Elazığ’daki Hak Sahiplerine TOKİ aylık taksitlerinde artış oranı olarak TÜFE oranının referans alındı
00:06 Cumhurbaşkanı Erdoğan, restorasyonu tamamlanan Yıldız Sarayı‘nın açılış töreninde konuştu
00:05 Elazığ Belediyesi’nden Vatandaşlara Aşure İkramı
00:05 Kıbrıs’taki Türk varlığına ve Ada’nın tarihsel gerçekliğine odaklanan anlamlı bir yapım
00:03 Ömer Çelik: Soykırım siyasetine karşı mücadeleyi sürdüreceğiz
00:03 Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Kurum’dan Özgür Özel’e: Depremi Siyasi Malzeme Yapma!
00:01 Darbelerden karşı dersler!
00:13 Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Müttefikimiz İngiltere ile ilişkilerimizi her alanda geliştirmeyi sürdüreceğiz”
00:10 Akıllı şehirler, hava kirliliği ile mücadelede önemli bir rol oynayabilir
00:08 ABD bölgedeki kaos ortamının sürmesini istiyor
00:07 Bakan Şimşek: Swap hariç net rezervler 4,5 yılın zirvesinde
TÜMÜNÜ GÖSTER →

İsrail’in Hannibal Protokolü yine gündemde: İsrailli rehineleri ne bekliyor?

İsrail’in Hannibal Protokolü yine gündemde: İsrailli rehineleri ne bekliyor?
17.11.2023
A+
A-

* Gazze’de tarihinde ilk kez bu kadar çok sayıda İsrailli rehine bulunuyor.

* Bu durumun İsrail için travma yarattığı görüşü hakim.

* Uzmanlar, kara operasyonu devam ettikçe Hamas’ın esirlerle ilgili farklı adımlar atabileceğini söylüyor.

Benginur İkbal Akgül
Benginur İkbal Akgül, TRT Haber

Rehinelerin kurtarılmasıyla ilgili tartışmalarda gündeme gelen bir konu da, İsrail’in 1986 yılından beri uyguladığı Hannibal Protokolü. Protokolün amacı, “ölü bir askerin rehin alınan bir askerden daha iyi olduğu” temelinde. Ordunun bir askerin kaçırılmasını önlemek için gerekli her türlü eylemi yapmasına izin vermek olarak da özetlenebilir.

İsrail askerlerinin kaçırılmasını önlemek amacıyla başlatılan ve yıllar içinde çok sayıda değişime uğrayan protokol, askeri sır olduğu için içeriği tam olarak bilinmiyor. İsrail içinde de tartışmalı olan Hannibal Protokolü, “Kaçıranı da kaçırılanı da öldür” diye de tanımlanıyor.

Neden bu protokol var?

Protokole dair yazılı bir metnin olmadığı biliniyor. Kuralın amacı ise askerin kaçırılmasının düşmana sağladığı avantaj. Kuralın altında, bir askerin kaçırılmasının düşman için stratejik hamle olması ve bunun müzakere gücü vererek ulusal moral ve kamu desteğini etkileme gücünü sağlayabilmesi yatıyor.

Öyle ki, 2006 yılında, İsrail askeri Gilad Shalit, Hamas tarafından kaçırıldığında 5 yıl esir kalmıştı. Sonunda ise anlaşmaya varılarak binden fazla Filistinli mahkumun serbest bırakılması karşılığında o da serbest bırakıldı. Bu, İsrail’in bir askeri için serbest bıraktığı en yüksek mahkum sayısıydı. Fakat bu durum ulusal onuru zedelemiş olarak görüldü.

Şimdi ise 7 Ekim’de kaçırılan 200 civarı esir, İsrail için oldukça yaralayıcı oldu. 20’ye yakın İsrailli askerin Hamas’ın elinde olduğu belirtiliyor. Sivilleri serbest bırakma konusunda Hamas müzakerelere açık davranırken, askerleri elinde koz olarak tutmaya devam ediyor.

İsrail'in saldırılarda 4 bin 237'si çocuk, 2 bin 719'u kadın olmak üzere 10 binden fazla Filistinli öldürüldü. Foto: AA
[İsrail’in saldırılarda 4 bin 237’si çocuk, 2 bin 719’u kadın olmak üzere 10 binden fazla Filistinli öldürüldü. Foto: AA]

Peki, İsrail rehineleri kurtarmaya yönelik nasıl bir hamle izliyor? Hamas’ın cevabı ne olabilir? Necmettin Erbakan Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Öğretim Üyesi Dr. Gökhan Çınkara ile konuştuk.

“İsrailli rehineler travma yarattı”

Çınkara, İsrail için esir konusunun büyük bir travma yarattığını söylüyor. Esir sayısının ilk defa bu kadar çok olduğuna değinerek, kara harekatının önemli nedenlerinden biri olduğunu belirtiyor.

Esirler konusunda İsrail siyasi tarihine baktığımız zaman şu an Gazze’de tutulan İsrailli esirlerin sayısı hem asker hem sivil olarak hiç olmadığı kadar yüksek. Zaten bundan dolayı hem İsrail toplumunda hem de diaspora Yahudilerinde büyük bir travma var.

Aslında İsrail’in Gazze’ye yönelik başlatmış olduğu kara harekatı bu durumun en önemli bileşeni diyebiliriz. Zaten dikkat edilecek olursa hem Başbakan hem de ilgili bakanlar açıklama yaptıkları zaman hep bu konuya atıf yapıyorlar.

“Rehineler konusunda birçok farklı görüş var”

Hamas’ın yapısı ve iç ayrılıkları nedeniyle esir takasları konusunda farklı fikirlerin olduğunu belirtiyor Çınkara.

“ABD ve Katar arasında esir takası için müzakere ekibi kurulmuştu ancak başarılı olamadılar. Bu yüzden Katar’da mevcut olan Hamas yöneticilerinin Gazze’dekiler üzerindeki nüfuzunun tahmin edildiği kadar çok fazla olmadığı tespiti yapılıyor. O açıdan Hamas’a baktığımız zaman da zaten Hamas tek bir blok değil. Tabii ki kurumları var, kurumsal yapısı var.

Gazze’nin bir nevi yöneticisi diyebileceğimiz en üstündeki kişi Yahya Sinvar. Bu kişi de zamanında İsrail tarafından bırakılan esirlerden biri. Hamas’ın yöneticisi gibi bir isim. Fakat İsrail’de şimdi onu hedef gösteriyorlar. Esir takasının sonucu olarak.

Bir yandan da Lübnan’da Hamas kadroları, ekipleri var. Onlar daha farklı hareket ediyorlar. Yani zaten Filistin siyaseti bölünmüş ve ayrışmış. Mutabakat sağlanamıyor. Bazı sesler diyor ki İsrail elindeki yaklaşık 5 bin kişilik Filistinli mahkumu salsın. İkincisi askeri operasyonları durdursun. Biz de hemen bu elimizdeki esirleri salalım. Fakat İsrail tarafı bilindiği üzere bunu durdurmayacağını söylüyor.”

Askeri operasyon yoğunlaştıkça Hamas’tan daha farklı hareketler beklenebilir. Çünkü halkına moral vermesi açısından, ‘mücadele veriyoruz’ mesajı verilebilir.

“Psikolojik direncin yıkılması sağlanabilir”

İsrail operasyonları ilerlettikçe moral bozmaya yönelik adımların olabileceğini belirtiyor Çınkara. Hamas’ın buna karşın esir askerler noktasında cevap verebileceğine işaret ediyor.

“Hamas, İsrail kamuoyunda baskı oluşturmak için esir askerleri öldürme adımını atabilir. Gazze’nin işgaline karşılık böyle bir koz oynayabilir. Sivil rehineler noktasında bir şey olacağını düşünmüyorum ama askerler açısından olabilir. Kara operasyonu ilerledikçe karşı tarafın psikolojik direncini kırmak açısından.”

“Hamas’tan farklı hamleler gelebilir”

İsrail rehineler için diplomatik adımlara da yöneliyor. Çınkara, Lübnan’daki Hizbullah’ın da girişimleri olduğunu söylüyor.

“İsrail, Gazze’deki esirlerin salınmasına yönelik uluslararası diplomatik girişimleri yönetecek, koordine edecek bir eski büyükelçi atadı. Bu da önemli bir gelişme. Demek ki bir şey var. Lübnan’ın da burada önemli bir aktör olarak bu müzakerelerde yükseldiğini düşünüyorum. Çünkü onların da oyuna girdikleri söyleniyor. Çünkü orada da önemli Hamas mensupları var. Lübnan’da eski istihbarat başkanın da önemli faaliyetleri olduğu yazıyor Arap medyasında. Belki de bazı etkiler yakında görülecek.

Ama askeri operasyon yoğunlaştıkça Hamas’tan daha farklı hareketler beklenebilir. Çünkü halkına moral vermesi açısından, ‘mücadele veriyoruz’ mesajı verilebilir.”

***
Yazar hakkında
Benginur İkbal Akgül, 1995’te İstanbul’da doğdu. İstanbul Şehir Üniversitesi İletişim Fakültesi Sinema ve Televizyon, Çift Anadal Sosyoloji mezunu. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Yüksek Lisans öğrencisi. Aralık 2020’den beri TRT Haber için çalışıyor.
ETİKETLER: , ,
Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.