Gastronominin Nobel’i Türkiye’den Şef Ebru Baybara Demir’e

Mardin’i turizmle tanıştırma hayaliyle yola çıkan Demir, yarattığı değişimle şehrin ilk turistik işletmesi olan Cercis Murat Konağı’nı kendisine inanan 21 kadınla beraber açtı.

Anadolu mutfağı üzerine 15 yıldan fazla geniş çaplı araştırmalar yürüten Demir, “sofraya konan yemeğin lezzeti, gücünü aldığı topraktan ve fayda sağladığı hayatlardan gelir” felsefesiyle bir şef olmanın ötesinde, Mardin başta olmak üzere bölgede birçok sosyal gastronomi projesini hayata geçirdi. Bu süreçte, projeleriyle ulusal ve uluslararası birçok ödülün sahibi oldu.

BM Dünya Turizm Örgütü (UNWTO) tarafından düzenlenen Dünya Gastronomi Turizm Forum’unda Türkiye’yi temsil etti. Demir, 2019 yılından bu yana sosyal gastronomide dünya otoritelerinin bir araya geldiği, İrlanda’da düzenlenen Food on the Edge Zirvesi’nde de hayata geçirdiği projelerin sunumlarıyla sosyal gastronomi alanında Türkiye’yi temsil ediyor.

Sosyal gastronomi alanında elde ettiği ölçülebilir sonuçlarla ilkleri gerçekleştiren Demir, projelerinde tohumun, toprağın ve suyun doğal dengesinin korunmasından sürdürülebilir yerel ekonomilerin yaratılmasına, ürünün topraktan tüketiciye ulaştığı süreçten emek veren herkese geçim kaynağı yaratılabilmesine de dikkat çekiyor.

Ebru Baybara Demir, kurucuları arasında yer aldığı Topraktan Tabağa Tarımsal Kalkınma Kooperatifi çatısı altında Mezopotamya’nın en eski buğdaylarından Sorgül Buğdayı’nın çoğaltımı, Şemim Sabunları, El Ele Elden Ele Mağazası ve online satış platformunun yanı sıra kısa süre içerisinde hayata geçecek yeni girişimlerle yerel ürün, yerel mutfak ve yerel insan kaynağını bir araya getiren ideal kooperatif modelinin ulusal ve uluslararası arenada rol model oluşturabilmesi için çalışmalarına devam ediyor.

Ebru Baybara Demir en son Diyarbakır’da başlayan ve bugün “Yaşamı İyileştiriyoruz” sloganıyla ülkenin birçok iline yayılan Biyobozunur Atık Yönetim Projesini hayata geçirdi.

“Topraktan Toprağa Biyobozunur Atık Yönetim Projesi”, pazar yerlerinde ortaya çıkan sebze ve meyveden oluşan biyobozunur gıda atığının komposta dönüştürülüp kullanılmasıyla toprağın iyileştirilmesini, çiftçiye destek olmayı ve sağlıklı gıda üretimine katkı sağlamayı içeren rejeneratif (onarıcı) tarım projesidir.

Cercis Murat Konağı sadece yeni ya da yerel lezzetler ikram eden alışılmış bir restoran olmadığı gibi Ebru Baybara Demir de yalnızca yemek pişirip sunan bir şef olamazdı; olmadı da. Her akşam misafirlerine geleneksel tarım yöntemleriyle yetiştirilmiş ürünler, geleneksel reçeteler, özgün sunumlarla servis yapan Cercis Murat Konağı; Ebru Baybara Demir ve cesaretle üreten bölge insanlarıyla birlikte geleceğe dair hedeflerin birleşme noktası haline geldi.

Ebru Baybara Demir, yerel yönetimler ve bakanlıkların yanı sıra çeşitli uluslararası örgütler, sivil toplum kuruluşları ve özel sektör girişimcilerinin de desteğini alarak, Mardin ve çevresinde halkın doğrudan ekonomik dönüşüme katkı sağladığı pek çok alanda projeler hayata geçirdi.

Projelerini anlatmak ve geleneksel yemek sunumlarını yapmak üzere, yetiştirdiği öğrencileriyle birlikte Türkiye’nin farklı noktalarından, Avrupa ve Amerika’dan davetler alan, gerçek ürün ve gerçek hayatların peşinde koşan bir sosyal girişimci ve şef olan Ebru Baybara Demir, evli ve üç çocuk annesidir.

Gazeteci* Veysel KAVRAYAN