“Uyum sağlanmadan yapılacak faiz indirimi enflasyonla mücadeleyi olumsuz etkileyebilir”

TÜHA / TÜRKUAZ İnternational News Agency

TEPAV tarafından hazırlanan Ekim 2024 Para Politikası Değerlendirme Notu’nda yılın üçüncü çeyreğinde aylık enflasyon oranlarının mevsimsellikten arındırılmış düzeylerinin, Merkez Bankası’nın yıl sonu tahminleriyle uyumlu seviyelerin üzerinde gerçekleştiği bildirilirken uyum sağlanmadan yapılacak bir faiz indiriminin, enflasyonla mücadelede olumsuz sonuçlara yol açabileceğine ve kamuoyunun beklentilerini olumsuz etkileyebileceğine dikkat çekildi.

Ekim 2024 Para Politikası Değerlendirme Notu’ndan öne çıkan başlıklar şöyle…

G20 kıyaslamasında Türkiye’nin enflasyonu üst sırada

Değerlendirme Notu’na göre, Türkiye’nin Eylül 2024’teki aylık tüketici enflasyonu G20 ülkeleriyle kıyaslandığında oldukça yüksek seviyede. Risk priminin 270 baz puanı civarında seyretmesine rağmen daha düşük seviyelere inmesi gerektiği ifade edildi.

Enflasyonda azalış bekleniyor, ancak riskler bulunuyor

Notta, mevcut ekonomik program sürdürüldüğü takdirde enflasyonun azalma eğiliminde olacağı belirtildi. Bununla birlikte, kredi piyasasındaki kısıtlamalar ve yüksek faizlerin enflasyonla mücadeleyi zorlaştırdığına dikkat çekildi.

Bütçe açığı yüksek seyrediyor

Notta, alınan tedbirlere rağmen bütçe açığının 2024 yılında yüksek seviyede kalmaya devam ettiği vurgulandı. 2025 Orta Vadeli Program (OVP) hedeflerine ulaşılması için ilave önlemlerin gerekli olduğu kaydedildi.

Kamu fiyat artışları maliyet yükselişine yol açıyor

Kamunun belirlediği mal ve hizmet fiyatlarında yapılan yüksek artışların, üretim maliyetlerini artırarak enflasyon baskısına neden olduğu belirtildi. Notta, bu artışların Temmuz ve Ağustos aylarında olduğu gibi yüksek aylık enflasyon oranlarına yol açtığı vurgulandı.

Rasyonel ekonomiye dönüş programının güçlendirilmesine ihtiyaç var

Değerlendirme Notu’na göre, ekonomide başlatılan rasyonelleşme sürecinin kapsamlı bir programa dönüştürülmesi gerektiği ifade edildi. Programın toplumsal kesimlerin desteğini almadıkça sürdürülebilirliğinin zor olacağı belirtildi.

Para ve maliye politikalarının sınırları çizildi

Notta, yalnızca para ve maliye politikalarına dayalı bir programın ekonomik faaliyette yavaşlamaya yol açtığı vurgulandı. Ekonomik daralma risklerinin, programın sürdürülebilirliği açısından yeni şüpheler yarattığına dikkat çekildi.

Faiz kararlarında şeffaflık vurgusu

Politika faizine dair açıklamaların yalnızca Merkez Bankası tarafından yapılmasının önemi notta belirtildi. Diğer kurumlardan gelen farklı açıklamaların, para politikası üzerindeki etkileri zayıflattığı ve risk primini olumsuz etkilediği ifade edildi.

Enflasyon hedeflerindeki tutarsızlık güveni sarsıyor

Notta, Merkez Bankası ve OVP’deki enflasyon tahminleri arasındaki farkların güveni zedelediği belirtildi. Örneğin, Merkez Bankasının Ağustos Enflasyon Raporu’nda açıkladığı tahminlerin, OVP’de bir ay sonra farklı değerlerle güncellenmesi beklentileri olumsuz etkiledi.

Kapsamlı yapısal reformlar şart

Notta, para ve maliye politikalarının yanı sıra yapısal reformların kaçınılmaz olduğu belirtildi. Yeşil dönüşüm, eğitim kalitesinin artırılması ve hukuk sisteminin güçlendirilmesi gibi reformların, ekonomik dengenin sağlanmasında kritik rol oynayacağı ifade edildi.

Vergi reformu ve koşullu gelir garantilerinin gözden geçirilmesinin önemine dikkat çekilen notta TCMB, TÜİK ve BDDK gibi kurumların bağımsızlığının sağlanmasının, güven ortamını yeniden tesis etmek açısından kritik olduğu vurgulandı. Ayrıca, yönetilen ve yönlendirilen fiyatların enflasyonla mücadeleyi destekleyecek şekilde düzenlenmesinin gerekliliği belirtildi.

Değerlendirme Notu’nda, mevcut koşullar altında politika faizinde bir değişiklik yapılmasına gerek duyulmadığı ifade edildi. Türk lirası cinsinden finansmana erişimi zorlaştıran düzenlemelerin yakından izlenmesi gerektiğine dikkat çekildi. Döviz rezervlerinin artırılması sürecinde ise temkinli olunmasının önemi vurgulandı.

Notta, mevcut ekonomik programın kapsamlı yapısal reformlarla desteklenerek tam anlamıyla rasyonel bir yapıya kavuşturulmasının gerektiği belirtildi.

Kaynak* ➔TEPAV Para Politikası Değerlendirme Notu