Ülkücü hareketin lideri: Alparslan Türkeş

“İslâmiyeti ele alıp Türklüğü inkâr etmek ihanettir. Bunun tersi de aynı derecede gaflet ve ihanettir.”

Türk milliyetçiliği ideolojisinin lideri, mücadele dolu siyasi bir yolculuğun öncüsü, Ülkücülerin başbuğu.

Milliyetçi Hareket Partisi’nin ilk genel başkanı Alparslan Türkeş’in vefatının üzerinden 29 yıl geçti.

Alparslan Türkeş, 1917’de İngiliz işgali altındaki Kıbrıs’ta doğdu. 1933’te ailesiyle Türkiye’ye geldi. Kuleli Askeri Lisesine girdi, 1938’de Harbiye’yi bitirdi.

“Alpaslan’a denk bir yiğit Türk ol”

Türkeş’in “Ali Arslan” olan adı orta öğretim yıllarında öğretmeni Osman Zeki Bey tarafından, “Sultan Alpaslan’a denk bir yiğit Türk ol”, denilerek “Alparslan” olarak değiştirildi.

Ailesiyle 1933 yılında İstanbul’a yerleşen Türkeş, Kuleli Askeri Lisesi’ne kaydoldu. 1936’da Kuleli Askeri Lisesi’ni pekiyi dereceyle asteğmen olarak bitiren Türkeş’in, Ankara ve Harp Akademisi yılları başladı. Türkeş, 1938’de genç bir teğmen olarak Harbiye’den mezun oldu.

Türkeş, 1944’te “Muzaffer Şükriye” ile evlendi. Bu evlilikten Ayzit, Umay, Selcen, Sevenbige (Çağrı) ve Yıldırım Tuğrul adlı çocukları olan Türkeş, 1974’te eşini kaybetti.

Daha sonra, Seval Hanım ile ikinci evliliğini yapan Türkeş’in, Ayyüce ve Ahmet Kutalmış adlı iki çocuğu daha dünyaya geldi.

1944’te üsteğmen rütbesindeyken Nihal Atsız ve Nejdet Sançar ile “Irkçılık-Turancılık” davasından yargılanan Türkeş, 9 ay 10 gün Tophane Askeri Hapishanesi’nde kaldı. 1945’te de Askeri Yargıtay kararıyla tahliye edilen Türkeş, 1947’de bu davada beraat etti.

Türkeş, 1947’de 15 Türk subayıyla ABD Kara Harp Akademisi ve Piyade Okulunda iki yıl eğitim gördü. 1951’de kurmaylık sınavını kazanan Türkeş, 1955’de Harp Akademisi’nden Kurmay Binbaşı olarak mezun oldu.

Daha sonra, dış görev için açılan sınavı kazanarak ABD Pentagon’da NATO Türk Temsil Heyeti üyeliğine atanan Türkeş, bu arada ekonomi eğitimi de aldı.

1957’de Türkiye’ye dönen Türkeş, 1959’da Almanya’ya Atom ve Nükleer Okulu’na gönderildi. Alparslan Türkeş, bu okulu başarıyla bitirmesinin ardından kurmay albaylığa yükseldi.

1969’da Milliyetçi Hareket Partisi’ni kurdu

Alparslan Türkeş üniformasına veda ettikten sonra 1960’lı yıllarda siyasete atıldı. 1963’te Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi’ne katıldı. Bu partiden 1965 yılında milletvekili oldu.

Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi, 1969’da kongreye gitti. Adana’da gerçekleştirilen kongrede partinin adı Milliyetçi Hareket Partisi şeklinde değiştirildi. Amblem üç hilal olarak belirlendi.

Alparslan Türkeş, genel başkanlığa seçildi. O artık milliyetçilerin “Başbuğ”uydu. Alparslan Türkeş, 1970’li yıllarda koalisyon ortakları arasındaydı. Süleyman Demirel ve Necmettin Erbakan ile Milliyetçi Cephe hükümetlerinde yer alarak başbakan yardımcılığı yaptı.

Türkiye’de 1968 yılından itibaren Marksist ve komünist gençlik hareketlerinin üniversitelerde yer almaya başlaması ile Türkeş, toplanan çok az sayıdaki gence verdiği seminerlerde “Millet ve ülkemizi bölüp yıkmak isteyen her türlü yabancı ideoloji zehirlerinin panzehiri Türk milliyetçiliği ideolojisidir.” vurgusu yaparak Türk toplumculuğu ve milliyetçiliğini anlattı. Kısa zamanda çoğalan ve örgütlenen gençler, “Dokuz Işık” etrafında toplandı.

Alparslan Türkeş, 1970’li yıllarda koalisyon ortakları arasındaydı. Süleyman Demirel ve Necmettin Erbakan ile birlikte Milliyetçi Cephe hükümetlerinde yer aldı.

12 Eylül’de tutuklandı

12 Eylül 1980’de darbeciler tüm siyasi partiler gibi MHP’yi de kapattı.

Türkeş, önce Uzunada’da daha sonra da Ankara Askeri Dil Okulu’nda ve hastalandığı dönemde de Mevki Hastanesi’nde 4,5 yıl hapis yattı. Bu süreçte Türkeş ve 218 ülkücünün idamı istendi. Türkeş, 9 Nisan 1985’de tahliye oldu ve beraat etti.

Türkeş, 1987’de siyaset yapma yasağının kalkmasının ardından Milliyetçi Çalışma Partisi (MÇP) olağanüstü kongresinde partinin Genel Başkanı oldu. Türkeş, 1991 yılındaki genel seçimlerde MÇP’nin, Refah Partisi ve Islahatçı Demokrasi Partisi ile yaptığı seçim ittifakı neticesinde Yozgat milletvekili seçildi.

1992’de 12 Eylül’ün kapattığı partilerin tekrar açılabilmesine ilişkin değişikliğin ardından MHP’nin son kurultay delegeleri, MHP’nin isim ve amblemini MÇP’nin kullanabilmesine karar verdi.

Bu çerçevede, 1992’de yapılan MÇP’nin 4. Olağanüstü Kurultayı’nda partinin adı MHP, amblemi üç hilal olarak değiştirildi, genel başkanlığa tekrar Alparslan Türkeş seçildi.

Alparslan Türkeş, takvimler 4 Nisan 1997’yi gösterdiğinde geçirdiği kalp krizi sonucu 80 yaşında hayatını kaybetti.

Soğuk ve karlı bir Ankara gününe rağmen yüz binlerce kişinin katılımıyla son yolculuğuna uğurlandı. Türkeş’in naaşı, Beşevler’deki anıt mezara defnedildi.

Türkiye’nin tüm illeri ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Kırım, Balkanlar ve Türkistan’daki Hoca Ahmet Yesevi’nin türbesinden getirilen topraklar, Türkeş’in mezarına konuldu.

***

Yazar hakkında

Ayşe ŞİMŞEK, 1998’de Ankara’da doğdu. Gazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmenliğinden dereceyle mezun oldu. Aralık 2020’den beri TRT Haber Dijital Yayınlar’da Prodüktör olarak çalışıyor.