Ukrayna ve sonrası

Ukrayna Savaşı çok kritik bir dönemeçte. Ya büyük bir yıkım hızla gelecek ya da geçici olsa bile bir ateşkes yapılacak. Ateşkese bilerek geçici diyorum. Zira Rusya, boğazına kadar girdiği bu işten büyük avantajlar sağlamadan çıkmak istemiyor. Öte taraftan şehir merkezlerindeki yıkımlarla birlikte ortaya çıkacak resim, Rusya’yı bütünüyle dünya siyasetinden kopartacaktır.

Prof. Dr. Hasan B. YALÇIN & İstanbul Ticaret Üniversitesi 

Bu iki seçenek arasında sıkışıp kalan Rusya, geçici de olsa bir ateşkese razı. Ancak devamını muhakkak getirmek isteyecektir. “Nerede duracak?” diye sormanın pek bir anlamı yok. Duraklasa da durması çok zor. Savaş sistemi kendi mekanizmasını işletmeye başladıktan sonra devletlerin plan ve hedeflerinin pek bir önemi kalmaz. Duraklasa bile öyle bir endişe kaplar ki, tekrar harekete geçmek zorunda kaldığını düşünür. Veya rakipleri artık Rusya’yı, Ukrayna’ya hapsetmeye çalışacağından Rusya onurlu bir çıkış da bulamadıkça daha saldırgan hale gelebilir.

Bu nedenle ben bu işin Rusya yenilene kadar süreceğini düşünüyorum. Bu ister Ukrayna’nın doğusunda olsun, ister tüm Ukrayna’da olsun, isterse tüm Avrupa çapında olsun. Süreç kendi mantığıyla işlemeye başladı. Zembereğin boşalması gibi enerjisini bitirene kadar devam edecektir.

Ukrayna maalesef bu hesaplaşmanın alanı haline geldi. Zelenski’nin hayal kırıklıklarından okuyabilirsiniz. Önce Rusya’ya teslim olabileceğini ima etti. Şimdi daha da öteye geçerek bunun için zaman verdi. Dün Ukrayna’dan yapılan açıklamada, ateşkesin birkaç gün içinde, en fazla bir buçuk hafta içinde yapılabileceği söylendi. Ukrayna, Batı’ya süre veriyor. 10 gün içinde teslim olacağını ima ediyor.
“Batı buna müsaade eder mi?” sorusu çok tartışmalı. Blinken, “B planından” bahsediyor. Gerçekten olabilir. ABD ile Ukrayna arasında ciddi bir güven sorunu oluştu. Zelenski kendisinin ve ülkesinin feda edileceğini gördüğü için buna tedbir almak zorunda. ABD eğer Zelenski’ye beklediği desteği vermezse bunun önümüzdeki günlerde çok daha vahim sonuçları olur.

Polonya, Baltık ülkeleri ve aslında tüm Batı ittifakının üyeleri, her yeni terk edilme örneğinden ders çıkartıyor. Bu da NATO ittifakının hem caydırıcılığını hem de birliğini bitirmeye aday. Eğer Amerika, Avrupa’da topyekûn bir sivil savaş dönemine geçmek istemiyorsa bu işi bugün Ukrayna’da ciddiye almak zorunda.

Aslında gerçekten alınabilecek tedbirler var. Adı büyük kendi küçük yaptırımlar yerine gaz ve petrol satışını bütünüyle bitiren bir yaptırım Rusya’yı kontrol altına alır. Bunun üstüne bir de Rusya’ya taahhütlerle bezenmiş fakat aslında somut kazanım sunmayan onurlu bir çıkış verilirse Rusya çekilmek zorunda kalabilir. Ama sanırım bu da gereksiz bir iyimserlik. Çünkü vermeyecekler. Ukrayna’yı da doğru düzgün savunmayacaklar.

[TÜHA Haber Ajansı, 20 Mart 2022]