Türkiye’nin Afrika’da Barış İnşası ve Çatışmaların Çözümüne Yönelik Politikaları

ANKARA-TÜHA HABER /  Yaşar Üniversitesi Uluslararası Hukuk Uygulama ve Araştırma Merkezi’nde araştırma görevlisi Eylem Eyyice Tepeciklioğlu,  Türkiye’nin Afrika politikası özellikle insani yardım, ticari ilişkiler, Afrikalı öğrencilere sağlanan burs olanakları, Türk Hava Yolları’nın uçuşları ve dini diplomasi faaliyetleri gibi yumuşak güç unsurlarına dayandığını açıkladı.

(SETA) Araştırmacı ve  Insight Turkey dergisi editörü Gloria Shkurti Özdemir’e değerlendirmede bulunan Eylem Eyyice Tepeciklioğlu, ancak askeri iş birliği faaliyetleri ve barışı koruma alanındaki girişimler de son zamanlarda Ankara’nın Afrika ülkeleriyle ilişkilerinde önemli yer tutmaya başladığına dikkat çekti.

Bu anlamda Türkiye’nin Afrika politikasında en öne çıkan ülkenin ise Somali olduğunu ifade eden Eylem Eyyice Tepeciklioğlu, “Başka bir deyişle Türkiye’nin Afrika’da barış inşası ve çatışmaların çözümü konusundaki isteği ve kararlılığı Somali politikasında bariz bir şekilde kendisini göstermektedir” dedi.

Eylem Eyyice Tepeciklioğlu, Türkiye’nin Afrika ülkeleriyle askeri iş birliği konusu gündeme taşındığında akla ilk olarak Somali’deki varlığının gelmesinin temel nedeninin Türkiye’nin yurt dışındaki en büyük askeri eğitim tesisinin 2017’de Somali’nin başkenti Mogadişu’da açılması olduğunun söylenebileceğinin altını çizdi.

Öte yandan Türkiye’nin Somali ile Somaliland arasında ara buluculuk girişimlerinde de bulunduğunu,hatta iki ülke cumhurbaşkanları arasındaki ilk geniş kapsamlı görüşmenin Nisan 2013’te Ankara’da gerçekleştirildiğin hatırlatan Eylem Eyyice Tepeciklioğlu, “Ancak bu alandaki girişimler çok daha eskiye dayanmakta ve pek çok Afrika ülkesiyle askeri/savunma sanayii iş birliği antlaşmaları bulunmaktadır. Örneğin Gambiya hükümetinin talebi üzerine iki ülke arasında 1990’ların başından itibaren imzalanan farklı askeri eğitim ve teknik iş birliği anlaşmaları çerçevesinde Türk uzmanlar Gambiya ordusu, polisi ve jandarmasına eğitimler vermektedir” şeklinde dile getirdi.

“Türkiye, Afrika ülkelerinde konuşlanan Birleşmiş Milletler (BM) barışı koruma misyonlarına da –mütevazı düzeyde de olsa– katkı sağlamaktadır”  diyen Eylem Eyyice Tepeciklioğlu, Afrika’da askeri personel ile katkıda bulunulan ilk BM misyonunun ise yine Somali’de gerçekleşen UNOSOM II olduğunu, misyona mekanize bir bölükle katılan Türk Silahlı Kuvvetleri’nin bir dönem bu barış gücünün komutanlığını da yaptığına dikkat çekti.

Eylem Eyyice Tepeciklioğlu, Aden Körfezi ve Somali açıkları ile Hint Okyanusu’nda deniz haydutluğu ile mücadele kapsamında 2009’da kurulan çok uluslu Birleşik Görev Kuvveti’ne (CTF-151) de katkı sağlayan Türkiye’nin bu gücün komutanlığını altı kez üstlendiğine de değinerek, şunları söyledi:

“Görüldüğü üzere Türkiye’nin Afrika Kıtası’nda barış ve güvenliğin sağlanması konusundaki katkıları oldukça kapsamlıdır. Ancak bu alandaki faaliyetlerin daha iyi tanıtılması ve bu yapılırken de Afrika ülkelerinin iç işlerine karışmama prensibine vurgu yapılması faydalı olacaktır”.

***

[TÜHA Haber Ajansı, 02 Ocak 2022]