Polonya ve Almanya Arasında Patriot ve Tazminat Gerilimi

 Polonya ve Almanya arasında son zamanlarda sular durulmuyor.

Uluslararası Haber Ajansı (UHA)’nın ‘Amerika’nın Sesi (VOA)’ kaynaklı Cem DALAMAN’ın haberine göre, İki ülke, Ukrayna sınırına yakın Polonya topraklarında Alman Patriot sistemlerini konuşlandırma konusunda adeta son anda anlaşabildi.

Almanya ve Polonya, Ukrayna sınırına yakın Polonya topraklarında Patriot sistemlerini konuşlandırma konusunda anlaştılar. Alman hükümeti, Polonya’ya geçen ay bir füzenin düşmesiyle iki kişinin yaşamını yitirmesinin ardından Patriot füze savunma sistemi teklif etmiş ancak Polonya hükümeti, füzelerin Ukrayna’ya verilmesi gerektiğini belirterek teklifi geri çevirmişti.

Polonyalı birçok siyasetçi de Patriotlar’ın alınmasının Almanya’ya bağımlılık anlamına geleceğini öne sürerek, teklife karşı çıktı. Almanya ise Patriot sisteminin NATO’nun entegre hava savunmasının bir parçası olduğunu ve yalnızca NATO topraklarında konuşlandırılabileceğini iddia ederek, tavrından vazgeçmedi.

İktidardaki Hukuk ve Adalet Partisi (PiS) Genel Başkanı Jaroslav Kaczynski’nin, Almanya’nın Avrupa’daki “hegemonyasını” kınaması ve Berlin’i “daha önce askeri yollarla uygulamayı amaçladığı planlarını günümüzde barışçı şekilde uygulanmasını istemekle” suçlaması bu bağlamda Almanya’da büyük tepkiye neden oldu.

Gerilimin artması üzerine Polonya Cumhurbaşkanı Andrzej Duda’nın devreye girerek, füzesavar sistemlerinin ülkeye kurulmasına onay verdiği öğrenildi.

Cumhurbaşkanı Duda’nın Alman mevkidaşı Frank Walter Steinmeier’in davetlisi olarak Berlin’de yapacağı görüşmelerde, bu konudaki son pürüzlerin ortadan kaldırılması ve sistemin Polonya’ya yerleştirilmesi ve oradaki komuta sistemine entegrasyonun konuşulması bekleniyor.

Varşova, Berlin’den 1,3 milyar Euro tazminat istiyor

İki cumhurbaşkanı arasında konuşulması beklenen ve Polonya-Almanya ilişkilerinde gerginliğe neden olan bir diğer konu ise, Varşova’nın Berlin’den tazminat talebi.

Nitekim Polonya’nın Berlin Büyükelçisi Dariusz Pawlos, tazminat meselesinin ele alınıp, çözüm bulunmasının ikili ilişkilerin merkezinde olduğunu açıkladı.

Cumhurbaşkanı Duda’nın, Steinmeier’e Polonya’nın bu konudaki talebini resmi olarak iletmesi bekleniyor.

Polonya hükümeti, 2.Dünya Savaşı’nın zararlarını Almanya’ya ödeteceklerini, bu konuda Almanya’ya nota verdiklerini belirtmişti. Geçen Eylül ayında Polonya parlamentosu Nazi işgali altındaki Polonya topraklarında işlenen suçların karşılığında ve ülkenin alt yapısına verilen zarar nedeniyle Almanya’dan 1 trilyon 300 milyar Euro tazminat istenmesine onay vermişti.

Polonya, Naziler’in imha politikasından en çok zarar gören ülke olmuştu. 1939 ve 1945 yılları arasında yaklaşık 6 milyon Polonya vatandaşı öldü. Başkent Varşova başta olmak üzere birçok şehir neredeyse tamamen yerle bir oldu.

Almanya ise iki Almanya’nın birleşmesi döneminde 1990 yılında imzalanan “2+4 Sözleşmesi“ne taraf olan Polonya’nın o dönemde savaş tazminatı istemediğini, savaştan sonraki yıllarda ise Polonya ve diğer Doğu Avrupa ülkelerine tazminat ödendiğini, Polonya’nın sınırlar yeniden çizilirken kaybettiği toprakların Almanya’nın savaş öncesi topraklarının bir kısmıyla telafi edildiğini ifade ederek, talepleri reddediyor.

Duda’nın Berlin ziyareti öncesinde Polonyalı yetkililer tarafından yapılan bir açıklamada, Almanya’dan tazminat talep etmek için uluslararası diplomatik bir kampanya başlatıldığı duyuruldu. Buna göre, hükümet NATO ve Avrupa Birliği üye ülkelerine Polonya’nın savaş tazminatı talebinin nedenlerini derleyen mektup gönderdiği, mektubun içeriğinde Almanya’nın haksız davrandığının vurgulandığı açıklandı.

Gazeteci* Cem DALAMAN

[TÜHA Haber Ajansı, 13 Aralık 2022]