enflasyon emeklilik ötv döviz akp chp mhp
DOLAR
16,8853
EURO
17,8334
ALTIN
992,10
BIST
2.554,08
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Açık
26°C
İstanbul
26°C
Açık
Pazar Parçalı Bulutlu
25°C
Pazartesi Az Bulutlu
25°C
Salı Az Bulutlu
27°C
Çarşamba Az Bulutlu
28°C

Muhammed bin Selman’ın Türkiye ziyaretinde ‘yeni bir işbirliği dönemi’ vurgusu

Muhammed bin Selman’ın Türkiye ziyaretinde ‘yeni bir işbirliği dönemi’ vurgusu
23.06.2022
0
A+
A-

ANKARA – TÜHA HABER / Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve ülkenin fiili yöneticisi konumundaki Muhammed bin Selman’ın Ankara’da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüştü.

TÜRKUAZ Uluslararası Haber Ajansı (TÜHA)’nın ‘BBC Türkçe’ kaynaklı Ece Göksedef’in haberine göre, Erdoğan, Muhammed bin Selman’ı Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde resmi görenle karşıladı. İkili görüşme sonrası heyetler arası görüşmeye geçildi. Ardından iki lider birlikte akşam yemeğine geçti.

Görüşmelerin ardından yapılan yazılı açıklamada “Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Veliaht Prens Muhammed bin Salman bin Abdülaziz Al Saud arasında resmi görüşmeler, iki ülke arasındaki mükemmel ilişkilerin derinliğini bünyesinde barındıran samimiyet ve kardeşlik ortamında gerçekleştirilmiştir” denildi.

Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ve Suudi mevkidaşı Prens Faysal bin Ferhan El Suud’un imzasıyla yayımlanan açıklamada “siyasi, ekonomik, askeri, güvenlik ve kültürel ilişkiler dahil olmak üzere iki ülke arasındaki ikili ilişkilerde yeni bir işbirliği döneminin başlamasına yönelik ortak kararlılığın en güçlü şekilde vurgulandığı” kaydedildi.

‘Yatırım fırsatları’

“Karşılıklı ticaretin geliştirilmesi ve çeşitlendirilmesi imkanlarının, iki ülke arasındaki karşılıklı ticaretin kolaylaştırılmasını ve önündeki zorlukların üstesinden gelinmesi, yatırım fırsatlarının araştırılması ve çeşitli alanlarda somut ortaklıklara dönüştürülmesininin ele alındığı” vurgulanırken “Taraflar Suudi Arabistan’ın 2030 Vizyonu’nun yatırım, ticaret, turizm, kalkınma, sanayi, madencilik, inşaat projeleri, ulaşım-altyapı (müteahhitlik dahil), tarım, gıda güvenliği, sağlık, iletişim-bilgi teknolojisi alanları, medya ve spor alanlarında sunduğu fırsatları vurgulamışladır” denildi.

Açıklamada, “tarafların savunma konusunda iki ülkenin çıkarlarına hizmet edecek ve bölgede güvenlik ve istikrarın sağlanmasına katkıda bulunacak şekilde savunma işbirliği alanlarında iki ülke arasında imzalanan anlaşmaların etkin hale getirilmesi hususunda mutabık kalmışlardır” ifadeleri yer valdı ve şöyle devam edildi.

“İki taraf, adli işbirliğini geliştirme; hukuki ve adli alanlardaki uzmanlar arasında tecrübe paylaşımı konusunda mutabık kalmışlardır.

Taraflar, turizm alanında işbirliğinin ve iki ülke arasındaki turizm hareketinin geliştirilmesinin, her iki ülkenin turizm potansiyelinin araştırılmasının, ayrıca turizm sektörüne ve gelişimine fayda sağlayan sürdürülebilir turizmle ilgili ortak faaliyetlerin teşvik edilmesinin önemini vurgulamışlardır.

Taraflar, ulusal sivil havacılık otoriteleri arasında işbirliğinin güçlendirilmesinin, havayollarının operasyonları için idari prosedürlerin kolaylaştırılmasının ve iki ülke arasındaki uçuş sayısının artırılmasının öneminin altını çizmişlerdir.

Taraflar, sağlık alanında iki ülke arasındaki mevcut işbirliğini geliştirme kararlılıklarını vurgulamışlar ve sağlık yatırımları alanında işbirliği fırsatlarının araştırılması hususunda mutabık kalmışlardır.

‘İşbirliğini geliştirerek sürdürme’

Görüşmenin sonunda Taraflar, iki ülkenin ve halklarının ortak çıkarlarına katkıda bulunacak ve tüm kesimlere fayda sağlayacak şekilde, bölgenin geleceğine hizmet etmek için tarihi kardeşlik temelinde işbirliğini geliştirerek sürdürme kararlılıklarını vurgulamışlardır.’

Muhammed bin Selman’ın Ankara ziyareti, yıllar süren gerilimin ardından Türkiye ve Suudi Arabistan için kritik önemde gerçekleşti.

Türk Lirası’nın son aylarda rekor düzeyde değer kaybetmesi, resmi yıllık enflasyonun yüzde 70’in üzerine çıkması gibi ciddi ekonomik sorunlarla boğuşan Türkiye için bu zengin yer altı kaynaklarına sahip Körfez ülkesinden gelecek yatırım, kısa vadeli de olsa olumlu bir etki yaratabilir.

Ukrayna savaşıyla birlikte artan petrol fiyatları sonucu Suudi Arabistan’ın bu yılki kârının 400 milyar doların üzerine çıkması bekleniyor. Krallık, bu sebeple dış yatırımlarını da artırmak için fırsatlar kolluyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Nisan ayı sonunda Suudi Arabistan’ı ziyaret etmiş, ziyaret öncesi Türk yetkililer Suudi mevkidaşlarıyla ticaret ve enerji başta olmak üzere çeşitli alanlarda anlaşmalar ve mutabakatlar imzalama yönünde çalışmalar yürütmüştü.

Ancak bu çalışmalar karşılık bulmamıştı.

Şimdi ise durum Riyad için de farklı. ABD Başkanı Joe Biden, Temmuz ayında Suudi Arabistan’a bir ziyarette bulunacağını açıkladı. Biden’ın ziyaretinin en önemli gündem maddesi, Ukrayna savaşıyla birlikte sert yaptırımlar uygulanan Rusya’dan gelen enerjiye bağlı kalınmaması için Suudi Arabistan ve petrol zengini Körfez ülkelerinin enerji arzını artırması talebi olacak.

‘Bin Selman, Biden yönetimine oyun kurucu olduğunu göstermek istiyor’

Beklentilerin aksine Biden, bu ziyarette Muhammed bin Selman’la ikili görüşme yapmayacağını duyurdu.

Muhammed bin Selman da hem Suudi gazeteci Cemal Kaşıkçı cinayetiyle ilgili mesafeli tutumunu koruyan hem de bölgesel rakibi İran’la yeniden nükleer müzakere masasına oturan Biden’ın ziyareti öncesi, bölge ülkeleriyle temaslarını sıklaştırdı.

Veliaht Prensi Türkiye’den önce Pazartesi günü Mısır ve Salı günü de Ürdün’e giderek bu ülkelerin liderleriyle görüştü. Bir Suudi yetkilinin yaptığı açıklamaya göre “Biden ziyareti öncesi pozisyonlarını koordine etmek ve netleştirmek amacıyla” yapılan bu ziyaretlerin ardından Muhammed bin Selman, boru hatlarıyla bölgedeki bir başka enerji merkezi olma potansiyeli taşıyan Türkiye’ye gitti.

Muhammed bin Selman, Biden’ın ziyareti öncesi bölgede oyun kurucu olduğunu göstermek istiyor olabilir mi?

Singapur Ulusal Üniversitesi Ortadoğu Enstitüsü’nden Dr. James Dorsey’ye göre böyle. Dahası, bu sayede Ankara’nın istediği yakınlaşma da sağlanabilir:

“Bu bir enerji veya ticaret anlaşması meselesi değil, bu ziyaretten bu anlaşmalar çıkar veya çıkmaz ama bence Muhammed bin Selman buradan birkaç şey kazanmak istiyor. Bunlardan biri Biden’a karşı pozisyonunu güçlendirmek. Sadece bir şeylere engel olabildiğini değil, yeniden inşa edebildiğini de göstermek istiyor. Suudi Arabistan’ın Müslüman dünyanın lideri olduğunu, liderini sevse de sevmese de Biden’ın bu ülkeyi ciddiye alması gerektiğini kanıtlamaya çalışıyor.”

Dr. Dorsey, 2 Ekim 2018’de İstanbul’daki Suudi Arabistan Konsolosluğu’nda öldürülen Suudi gazeteci Cemal Kaşıkçı’yla ilgili davanın da Türkiye tarafından Riyad’a devredildiğini hatırlatıyor ve cinayete ilişkin elinde birincil delil bulunduran tek ülkenin Türkiye olduğunu, bu sebeple artık Muhammed bin Selman için bir tehdit kalmadığını söylüyor:

“Cemal’in öldürülmesinde Muhammed bin Selman’a yönelik gerçek tehdit, Türklerin elinde kanıt olmasıydı. Amerikalıların elindeki kanıtların çoğu bağımsız deliller değil, Türkiye tarafından sağlanan deliller. Bu konuyu Türkiye ile çözmüş olmak, Kaşıkçı cinayetiyle ilgili herhangi bir etkiyi de yok etmiş oldu.”

kaşıkçı

Haziran 2017’de Muhammed bin Selman’ın veliaht prens olması ve Katar’a uygulanan ambargoda Türkiye’nin Katar’a destek vermesi, ardından da Kaşıkçı cinayetinde Türkiye’nin aldığı sert tutum iki ülke arasında ilişkilerin gerilmesine yol açmıştı.

Türkiye, Cemal Kaşıkçı cinayetiyle ilgili elde ettiği tüm kanıtları ABD yönetimi ve Birleşmiş Milletler raportörüyle paylaşmış, üst yönetimin cinayetten sorumlu olduğunu savunmuştu.

Ancak Birleşik Arap Emirlikleri’yle (BAE), Mısır, İsrail gibi ülkelerle yakınlaşan ve ekonomide yaşadığı ciddi sorunlar nedeniyle yabancı yatırıma ihtiyaç duyan Ankara, bu konuda Riyad’ın taleplerine üç buçuk yılın ardından olumlu yanıt vermişti.

Türkiye’de görülen ve Veliaht Prens Muhammed bin Selman’ın yakın çevresindeki yetkililer de dahil 26 Suudi Arabistan vatandaşının yargılandığı dava Nisan ayında Suudi Arabistan’ın talebi üzerine Suudi yargısına devredilmişti.

Erdoğan’ın Ocak ayından bu yana beklenen ziyareti bu gelişmenin ardından gerçekleşmişti.

‘Riyad, Washington etkisinden uzak yeni dönemde bölgesel güçlerle buzları eritmek istiyor’

Düşünce kuruluşu Gulf State Analytics’in CEO’su Giorgio Cafiero ise Veliaht Prens’in Türkiye’ye ziyaretinin de Biden’ın Suudi Arabistan ziyaretinin de Kaşıkçı cinayeti sonrası oluşan algının değişmesi için önemli adımlar olduğu görüşünde:

“Küresel enerji piyasalarının kırılgan olduğu bir dönemde Suudi Arabistan, hem küresel hem bölgesel aktörlere ‘kriz zamanı herkesin işbirliği içinde olması gereken bir ülke’ olduğunu hatırlatmaya çalışıyor.

“Türkiye’yle yakınlaşmada ise birkaç faktör etkili: Körfez’in güvenlik garantörü olarak ABD’ye duyulan güvenin azalması ile Riyad ve diğer Körfez ülkelerinin Amerikan etkisi sonrası bir döneme hazırlanması bunların başında geliyor. Washington etkisinden daha uzak bu yeni dönemde Riyad, bölgedeki güçlerle buzları eritmek ve ilişkilerini geliştirmek istiyor.”

Dorsey’ye göre hem Biden yönetimine karşı hem de İran’a karşı geliştirmek istediği bölgesel işbirlikleri açısından Muhammed bin Selman, Erdoğan’la ikinci görüşmesinde daha somut yapıcı adımlar atabilir:

“Erdoğan önemli iki adım attı. Biri Cemal’in öldürülmesiyle ilgili Türkiye’deki davayı sonlandırmış olması, diğeri de Erdoğan’ın Suudi Arabistan’a ilk ziyareti gerçekleştirmiş olması. Ancak gerçek bir karşılık gördüğünü söyleyemeyiz. Türklerin istediği şey karşılıklı işbirliğini geliştirecek somut adımlar atılması, Muhammed bin Selman buna bu ziyarette olumlu karşılık verirse sorun çözücü ve Müslüman dünyanın lideri pozisyonunu göstereceğini düşünüyor.”

Türkiye-Suudi Arabistan 2021 ilk üç aylık ihracat ve ithalat verileri. . * Bin dolar.
Türkiye-Suudi Arabistan 2022 ilk üç aylık ihracat ve ithalat verileri. . * Bin dolar.

Türkiye’nin enerji merkezi olma hedefi

Son yıllarda Doğu Akdeniz’de çıkarılan doğal gaz kaynaklarının Kıbrıs adası üzerinden Avrupa’ya taşınması projesi, Mısır, Yunanistan, Kıbrıs ve İsrail gibi bölge ülkeleri arasında İsrail gazını taşımak için imzalanan EastMed Boru Hattı anlaşması Türkiye’nin tepkisini çekmişti.

ABD ise kısa bir süre önce bu anlaşmadan desteğini çektiğini açıkladı.

Şimdi Ankara, var olan boru hatları üzerinden Irak ve hatta İsrail’in sahip olduğu yer altı zenginliklerinin Avrupa’ya taşınabilmesi için kilit rol oynayabileceği görüşünde.

Burada Riyad, Mısır ile Türkiye yakınlaşmasında kolaylaştırıcı rol oynayabilir. Öyle ki, daha önce Suudiler tarafından duyurulan Muhammed bin Selman’ın bölge turunda Yunanistan ve Kıbrıs’a da gideceğine yönelik planlar ertelendi. Türkiye’yle işbirliği konusunda somut adımlar atmak isteyen Veliaht Prens, Erdoğan’ın tepkisini çekmemek için bu iki ülkeye yapacağı ziyaretleri daha ileri bir tarihe erteledi.

Dr. Dorsey, Suudi Arabistan’ın BAE de bir rekabet halinde olduğunu, BAE’nin Türkiye ile yaşanan gerilimi çözdüğünü, karşılıklı yatırım ve swap anlaşmaları imzaladığını hatırlatıyor. Artık Riyad’ın Türkiye ile benzer anlaşmalar imzalamaya hazır olduğunu söylüyor.

Ece Göksedef (@ecegoksedef) / Twitter

HABER : Ece GÖKSEDEF

[TÜHA Haber Ajansı, 23 Haziran 2022]

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.