Mısır’da velayet yasalarının değişme olasılığı anneleri umutlandırıyor

Mısırlı kadınlar, Cumhurbaşkanı Abdülfettah El Sisi’nin ülkenin 71 yıllık velayet yasalarının yeniden gözden geçirilerek değiştirilmesini desteklediğinin işaretini vermesi üzerine umutlu.

TÜHA / TÜRKUAZ İnternational News Agency

Mısır’da milyonlarca kadın, mevcut yasalar uyarınca çocuklarının mali durumları ve eğitimlerine ilişkin karar alma hakkından mahrum bırakılıyor.

Mısır’daki yasalar, babaları reşit olmamış çocukların hukuki vasisi olarak kabul ediyor ve hem mali hem de eğitimle ilgili konularda çocuklar adına kararları yalnızca babaları verebiliyor. Babanın ölümü durumunda çocukların velayeti babanın babasına geçiyor.

Büyükbabanın hayatta olmadığı durumlardaysa velayet anneye aktarılıyor, ancak mahkeme denetimine tabi tutuluyor.

Bazı dul kadınlar, çocuklarının okul ücretlerini ya da okul dışı faaliyetlerinin masraflarını karşılayabilmek için aylar boyunca bir yargıcın kararını beklemek durumunda kalabiliyor.

[19 Ekim 2021 – Mısır’ın ana yargı kurumlarından Devlet Konseyi’ne atanan kadın yargıçlar yemin ederek göreve başlarken. El Sisi’nin kadınların da ülkenin iki ana yargı kurumu olan Devlet Konseyi ve Kamu Savcılığı’nda yer alması talebi üzerine bu kurumlara 98 kadın üye atanmıştı.]

Ancak Mayıs ayında mevcut yasaların değişebileceğine ilişkin bazı sinyaller gelmeye başladı.

Siyasetçiler ve aktivistler, Mısır’ın geleceğine ilişkin tartışmaların yapıldığı ve cumhurbaşkanına tavsiyelerin sunulduğu Ulusal Diyalog adı verilen siyasi forumun açılışında velayet yasalarında yapılabilecek olası bazı değişiklikleri ele aldı.

Ulusal Diyalog’un teknik komisyonunun başkanı, ayrıntıya girmeden uzlaşmanın yakın olduğuna işaret etti. Cumhurbaşkanı El Sisi de önerilen değişikliklere yer açılması için elinden gelen her şeyi yapacağını söyledi.

Bazı Mısırlı siyasetçiler, avukatlar ve aktivistler, mevcut velayet yasalarının haksız ve ayrımcı olduğunu savunuyor.

Kayınpederinin, çocuklarının mali durumunu kontrol altında tuttuğu Mısırlı dul bir kadının çektiği sıkıntıları gözler önüne seren “Velayet Altında” adlı televizyon dizisinin Nisan ayında yayınlanması üzerine mevcut yasalara yönelik eleştiriler daha da arttı.

Aktivist ve siyasetçi İlham Aydarus, Ulusal Diyalog sırasında “evlilik hayatı boyunca hukuki pozisyonlarda kadın ve erkeğin tam eşitliği ve çocukların velayetinin ortaklığını” savundu.

Aydorus ayrıca babanın ölümü durumunda çocukların velayetinin otomatik olarak anneye geçmesi önerisi getirdi.

İnsan Hakları Gözlemevi’den araştırmacı Rothna Begum, Ortadoğu ve Kuzey Afrika ülkelerinde babaların çocuklarının otomatik vasisi olması durumunun yaygın olduğunu dikkat çekti.

Begum, Mısır’ın “çocuklar için en iyisinin temel öncelik haline gelmesi, ebeveynlerin aynı hak ve sorumluluklara sahip olmasını sağlaması gerektiğini” vurguladı.

Eşinden boşanmış olan iki çocuk annesi Doaa, Reuters haber ajansına, kendi tasarruflarıyla çocuklarına açtığı banka hesaplarından para çekmesinin engellendiğini, bankanın kendisine parayı sadece çocuklarının babasının çekebileceğini söylediğini aktardı.

Doaa, “Kendimi çok kötü hissettim, A’dan Z’ye tüm mali, zihinsel ve fiziksel sorumlulukları ben taşımama rağmen en temel haklarımdan mahrum bırakılıyorum” şeklinde konuştu.