Maksatlı Tartışmalar ve Terörsüz Türkiye Süreci

Prof. Dr. Nebi MİŞ & SETA Genel Koordinatörü ve Siyaset Araştırmaları Direktörü

Şubat ayında TBMM’de Süreç Komisyonu çalışmalarını tamamladı. Komisyondaki partilerin mutabakatıyla raporda sürece ilişkin “yasal düzenleme önerileri” başlığında yol haritası ve yapılacaklar netleştirildi.

Söz konusu raporda, yasal düzenlemelerin yapılabilmesi için “örgütün silah bırakması” en önemli eşik olarak belirlendi. Süreci zora sokacak tartışmalar önceden öngörüldüğü için, “PKK terör örgütünün silah bırakmasının tespit ve teyit edilmesi, kurumlar arasındaki eşgüdümle, objektif, ölçülebilir, şeffaf ve denetlenebilir ölçütlere göre yapılacağı” özellikle raporda vurgulandı.

Rapor onaylandıktan sonra ABD/İsrail, İran’a savaş başlattı. Savaşın başında ABD’li yetkililer PJAK başta olmak üzere bölgedeki örgütlü yapılardan önce destek istediler, ardından taktiksel bir açıklama ile bundan vazgeçtiklerini duyurdular. Hali hazırda, ABD/İsrail-İran savaşı, hem bölgeyi hem de dünyayı etkileyecek bir mahiyette ve çoklu belirsizliklerle devam ediyor.

Türkiye ise bir taraftan bölgesel savaşın dışında kaldı, diğer taraftan da kendi iç cephesini tahkim etmeye dönük çabalarını derinleştirdi. Terörsüz Türkiye süreci ile ilgili de kararlılığın ve çalışmaların devam ettiğini iktidar kanadı her fırsatta duyurdu.
Ancak, süreç raporunda açık bir biçimde yol haritası belirlenmesine rağmen, bazı DEM Partililer “yasa yoksa ilerleme de yok” diyerek, raporda olmayan, “Öcalan’a hukuki statü”, “Demirtaş’ın serbest bırakılması”, “teyit-tespit mekanizmasının yanlış kurgulandığı” ve “suça karışan-karışmayan ayrımı yapılmasın” gibi maksimalist talepleri yeniden dile getirmeye başladılar.

Yine muhalefetten bazı kesimler, “seçimleri kazanma-kaybetme bakış açısı, iktidarın adım atma süreçlerini belirliyor” gibi maksatlı tartışmaları tekrar ettiler. “Süreç yavaş yürüyor” argümanlarına gerekçe ürettiler. Sürece zarar verecek tahrik içerikli yazılar yazdılar.

Sürece zarar verecek tartışmaların tekrar yoğunlaştığı bir dönemde Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan “Süreç, olması gerektiği şekilde ilerlemektedir” açıklamasını yaptı. “Belli çevreler tarafından köpürtülmek istenen kuru gürültüye kulak asmadığımızı bugün bir kere daha vurguluyorum. Sürece dair karamsar senaryolar yazanlar, açık söylüyorum, gerçeklerle değil, tamamen vehimleriyle hareket etmektedir” diyerek sürece dair kararlılık vurgusunu yineledi. Yine geçtiğimiz hafta içinde MHP Lideri Devlet Bahçeli ile bir görüşme gerçekleştirdi.
Süreçle ilgili adım atılmadığına yönelik tartışmalarda gözden kaçırılmaması gereken önemli bir husus var: O da Süreç Komisyonu’nun raporudur. Komisyon geniş bir katılımla çalıştı. Üzerinde uzlaştığı yol haritası niteliğinde olan raporu onayladı. Yasal adımların hangi süreçte atılacağını kayda bağladı.

Cumhur İttifakı partileri, yani iktidar kanadı, terörsüz Türkiye süreci ile ilgili kararlılıklarını hep dile getirdiler. Sürecin başarıya ulaşması için, yasal hazırlıkların tamamlanma aşamasında olduğunu ifade ettiler.

Örgütün silah bırakmasının ne aşmada olduğunu şu anda bu tartışmayı yapanlar, en iyi niyetli yorumla, bilmiyor olabilirler. Ya da PKK terör örgütünün bu süreçte silahları ne düzeyde bırakmaya istekli olduğunu ya da yeniden silahlanma, PJAK’a katılma, İran savaşı sonrası için yeniden konumlanma gibi ne tür bir motivasyonla hareket ettiğini bilmemeleri de doğal. Sonuçta bu tür haberler, doğru ya da yanlış, farklı mecralarda dile getiriliyor.

Sahada ne yaşandığını ve süreçlerin ilerleme aşamalarını en iyi devlet takip edebilir.
Önümüzdeki günlerde, silah bırakma sürecinin bizatihi teknik yönlerini ilgilendiren yasal düzenlemelerin bir kısmı Meclis’e gelebilir. Diğer taraftan, suça bulaşmamış örgüt üyelerinin geri dönüşünü kolaylaştıran adımlara öncelik verilebilir. Tekerin döndüğünü göstermek ve maksatlı tartışmaları engellemek için bu tür ilerletici adımlar önemlidir.

Silah bırakma sürecinden sonra atılacak adımlara yönelik bir düzenleme Meclis’e gelse bile “yürürlüğe girmesi”, raporda belirtilen tespit-teyit mekanizmasının tamamlanmasıyla hayata geçirilecektir. Sürecin yavaş ilerlemesinin sadece iktidardan ya da devletten kaynaklandığını söyleyenler, örgütün silah bırakma aşamasının ne durumda olduğunu da görmezden gelmemelidir. Sürece zarar verecek çok maksatlı tartışmalardan da kaçınılmalıdır.