İran’ın Tavrı Fransa’yı Rahatsız Etti

TÜHA HABER / İran hükümeti, Pazartesi günü yaptığı açıklamada, 2015 nükleer anlaşmasını canlandırmak amacıyla Tahran’la görüşmek istemesi durumunda ABD’nin önce yaptırımları kaldırması gerektiği bildirildi. 

(TÜHA) Türkuaz Uluslararası Haber Ajansı’nın Amerika’nın Sesi’ne (VOA) dayandırdığı habere göre, Başkan Joe Biden, Washington’un her iki ülkenin de anlaşmanın şartlarına uyum sağlamaya başlamasıyla ilgili görüşmelere hazır olduğunu söyledi. Anlaşma uyarınca nükleer faaliyetlerini kısıtlı tutmasının karşılığında İran’a uygulanan yaptırımların gevşetilmesi öngörülüyordu. Ancak İran da ABD de ilk adımı karşı tarafın atmasını talep ediyor. Batılı ülkeler İran’ın nükleer silah elde etmek istemesinden kaygılanırken Tahran, hiçbir zaman nükleer silah üretme amacı içinde olmadığını vurguluyor.

Reuters haber ajansına göre İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Said Katipzade, “Biden yönetimi, Trump’ın Tahran’a karşı azami baskı politikasını değiştirmeli. İran’la konuşmak istiyorlarsa önce yaptırımları kaldırmaları gerekiyor” şeklinde konuştu.

Biden yönetiminden Pazar günü yapılan açıklamada Tahran’ın görüşmeyi reddetmesinin hayalkırıklığı yarattığı belirtildi, ancak Biden yönetiminin “anlamlı diplomasiyle yeniden ilişki kurmaya” hazır olduğu ve büyük güçlerle danışmalarda bulunacağı kaydedildi.

Öteyandan Fransa hükümeti, İran’ın, 2015 nükleer anlaşmasını canlandırmak amacıyla düzenlenmesi planlanan gayriresmi görüşmelere katılmayı reddetmesinden rahatsızlık duyduğunu açıkladı. Açıklamada, çıkmazı gidermek için çözüm yolları aramaya devam edileceği bildirildi.

Fransa Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Agnes von der Muhll, günlük basın brifinginde, ”Avrupalı ortaklarımızla, anlaşmanın diğer katılımcıları ve ABD’yle İran’ın taahhütlerini yerine getirmesini, ABD’nin de 2015 anlaşmasına geri dönmesini sağlayacak, müzakere edilmiş herhangi bir çözüm üzerinde çalışmak için tam olarak seferberiz” ifadelerine yer verdi.

İran öncelikle Amerika’nın yaptırımları kaldırmasını talep ederken Washington, Tahran’ın nükleer anlaşmanın şartlarına uyum sağlamaya başlaması gerektiği konusunda ısrar ediyor. İran, 2015’te imzalanan anlaşmanın hükümlerini 2019’dan bu yana kademeli olarak ihlal etmeye başladı.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Katipzade, “Yeni Amerikan yönetiminin anlaşmaya geri dönmeyi reddetmesi tarihi bir hatadır” diyerek Tahran’ın Birleşmiş Milletler bünyesindeki Uluslararası Atom Enerjisi Dairesi’yle (IAEA) işbirliğine devam edeceğini kaydetti.

Öteyandan İran Dışişleri Bakanı Cevat Zarif, IAEA’nın 35 ülkeden oluşan Yönetim Kurulu’nu, Tahran’ın IAEA’yla işbirliğinde geri adım atma kararına karşı Amerika liderliğinde hazırlanan karar tasarısını destekleyerek “karışıklık yaratmaması” konusunda uyardı.

Bakan Zarif, Pazartesi günü, “Avrupalılar, Amerika’nın da desteğiyle IAEA’nın yönetim kurulunda yanlış bir yola saptı. Bu adımın karmaşa çıkaracağına inanıyoruz. Tüm senaryolar için çözüm yollarımız var” dedi.

Reuters haber ajansının ulaştığı ve IAEA’nın önümüzdeki hafta düzenlenecek üç aylık toplantısından önce üye ülkelere gönderilen belgede Tahran’ın bir hafta önce IAEA ile yaptığı anlaşmayı bozma tehdidinde bulunduğu kaydediliyor. Anlaşma IAEA’nın İran’daki denetimlerini geçici olarak sürdürmesini öngörüyordu. Ancak diplomatlar, yönetim kurulunun bir karar tasarısı üzerinde anlaşıp-anlaşmayacağının belli olmadığını söyledi.

[TÜHA Haber Ajansı, 02 Mart  2021]