İran’da Hükümet Karşıtı Protestolarda İlk İdam

İran’da, bir güvenlik görevlisini yaralamak ve Tahran’da bir caddeyi kapatmakla suçlanan bir kişinin, dün asılarak idam edildiğini bildirdi. Bu, son dönemde İran’da hükümet karşıtı protestolar sonrasında infaz edilen ilk idam cezası oldu.

Uluslararası Haber Ajansı (UHA)’nın İran’ın yarı resmi haber ajansı Tasnim’e dayandırdığı haberine göre,

16 Eylül’de, Kürt kökenli İranlı 22 yaşındaki Mahsa Amini’nin ahlak polisi tarafından tutuklandıktan sonra hayatını kaybetmesi üzerine ülke çapında protesto eylemleri patlak vermişti.

İranlı yetkililer, protestocuları engellemeye çalışıyor. Pazartesi günü Devrim Muhafızları da “ülkenin güvenliğine ve İslam’a karşı suç işleyenlerin” hızlı ve kararlı şekilde cezalandırılması için yargıya çağrıda bulunmuştu.

Tasnim haber ajansı, idam edilen kişinin kimliğini, Muhsin Şekari olarak açıkladı, ancak daha fazla ayrıntı vermedi.

Devlet medyası, sağ yanağında morluk olduğu görülen Şekari’nin suçunu itiraf ettiğini kaydettiği bir video görüntüsü yayınladı. Video görüntüsüne göre Şekari, bir Besiç milisleri mensubuna bıçakla vurduğunu ve bir arkadaşıyla beraber motosikletle bir yolu bloke ettiğini itiraf ediyor.

İnsan hakları gruplarıysa, Şekari’nin işkence gördüğünü ve suçu itiraf etmeye zorlandığını belirtiyor.

Uluslararası Af Örgütü, İranlı yetkililerin en az 21 kişiye idam cezası vermeye çalıştığını bildirdi. Örgüt, İran’ın “ülkeyi sarsan halk ayaklanmasına katılanları korkutmaya yönelik düzmece duruşmalar düzenlediğini” de kaydediyor.

Örgütten yapılan açıklamada, “İranlı yetkililer, verdikleri tüm idam cezalarını kaldırmalı, protesto eylemlerine barış yanlısı katılımları nedeniyle tutuklananlara yöneltilen tüm suçlamaları geri çekmeli ve idam cezası vermekten kaçınmalıdır” denildi.

Batılı hükümetler de İran’da verilen çok sayıda idam cezası ve bu cezaların infazından duyulan kaygıları ifade etti.

İran, ülkedeki sosyal çalkantılardan Amerika dahil yabancı düşmanlarını sorumlu tutuyor.

İran yargısı sözcüsü Mesut Setayeşi, Salı günü yaptığı açıklamada, Besiç milisleri üyesi Ruhullah Acemyan’ın öldürülmesinden sorumlu tutulan ve idam cezasına çarptırılan beş kişinin temyiz başvurusu yapabileceğini bildirdi.

İran’ın yarı resmi haber ajansı ISNA, beş IŞİD üyesinin, Ekim ayında bir Şii türbesine düzenlenen saldırıda oynadıklar rol nedeniyle “Allah’a karşı savaş açmakla” suçlandığını, bu suçun cezasının idam olduğunu kaydetti.

İran’da Mahsa Amini’nin ölümünden sonra başlayan protesto eylemlerinden önce de idam cezalarının infazında artış görülüyordu. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Turk, İran’da idam edilenlerin sayısının bu yıl Eylül ayında 400’ü geçtiğini belirtti. İran’da beş yıl sonra ilk kez infaz edilen idam cezalarının sayısı Eylül ayına gelindiğinde 400’ü aşmış oldu.

[TÜHA Haber Ajansı, 9 Aralık 2022]