GAP 2026 Sulama ve Bölgesel Kalkınma – Projede Sulamanın Sonuçları

Su Politikaları Derneği’nin Araştırma Dizisi 7. Raporu: GAP 2026 Sulama ve Bölgesel Kalkınma -Projede Sulamanın Sonuçları raporu yayınlandı.

Raporun girişinde Rapor Hakkındaki bölümde aşağıdaki açıklama yer aldı:

RAPOR HAKKINDA

Güneydoğu Anadolu Projesi için hazırlanan (GAP) 2024-2028 Eylem Planı’nın tanıtımının yapıldığı GAP Eylem Planı Bilgilendirme ve İstişare Toplantısı, 29 Aralık 2024 tarihinde Şanlıurfa’da gerçekleştirildi. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Sn. Cevdet YILMAZ’ın başkanlığında gerçekleştirilen toplantıda, GAP Eylem Planı ve GAP kapsamında bölgede yapılan çalışmalar kapsamlı olarak ele alınmıştır. Ekonomi Koordinasyon Kurulu  da aynı tarihte Şanlıurfa’da  GAP gündemi ile toplanmış ve ağırlıklı olarak GAP bölgesinin kalkınmasında tarımın itici güç olmasını sağlayacak tedbirlerin değerlendirildiği belirtilmiştir.

Yapılan açıklamada sosyal refahın güçlendirilmesi ve enflasyonla mücadele kapsamında gıda üretiminin artırılmasının önemi vurgulanırken, kamu yatırım öncelikleri başta olmak üzere bu alanda atılacak adımlar ele alındığı belirtilmiştir. Suriye’de yaşanan son gelişmelerin dış ticaret üzerine olası etkilerinin  de değerlendirildiği ifade edilmiştir. Bu açıklamalar  GAP’ta daha hızlı adımların atılacağını ve bu süreçte tarımın itici güç olmasına yönelik çalışmaların hızlandırılacağını ortaya koymuştur. Yapılan açıklamada GAP’ta sulamanın üçte ikisinin tamamlandığı da yer almıştır.

Bu durum GAP’ta sulama ve tarımın bölgesel kalkınmaya olan etkisinin ve tarıma dayalı sanayinin bölgedeki gelişmesinin gözden geçirilmesini de gündeme taşımıştır. Çünkü bölgesel kalkınma projesi olarak GAP, öncelikle, kırsal-tarımsal yapının dönüşümüne odaklanmıştır. GAP büyük ölçekli sulama projeleri aracılığıyla tarımsal işletmeleri ve dolayısıyla tarımsal üretim biçim ve tekniklerini geliştirerek bölgede tarımsal faaliyetlerle uğraşan kesimin yaşam standardını yükseltmeyi amaçlamaktadır. Nitekim GAP Master Planı’nın temel kalkınma stratejisi, bölgeyi tarıma dayalı ihracat bölgesi haline getirmektir. Bu çerçevede:

• Su ve arazi kaynaklarını gerek sulama, gerekse kentsel ve endüstriyel kullanım amaçları için geliştirmek ve yönetmek,
• Daha iyi tarımsal işletme yönetimi, tarımsal pratikler ve bitki desenleri uygulayarak arazi kullanımını geliştirmek,
• Tarımla ilişkili ve yerel kaynaklara dayalı üretime özel ağırlık vererek imalat sanayilerini özendirmek,
• Yöre halkının ihtiyaçlarını daha iyi karşılamak, nitelikli personeli bölgeye cezbetmek ve bölgede kalmasını sağlamak  için sosyal hizmetleri ve kentsel altyapıyı iyileştirmek temel hedefler arasındadır .

Ulusal kalkınma hedeflerine de önemli ölçüde katkı sağlaması beklenen GAP’ta tarım sektörü, gelinen noktada bölgenin kalkınmasını gerçekleştirmede  yeterince itici güç  olabilmişmidir? Bölgenin sosyo-ekonomik açıdan mevcut durumu nedir ?  Bu raporda konuyu bu çerçevede ele alarak incelemeye çalıştık.

GAP‟ın genel kalkınma hedefleri arasında bölgesel kalkınmayı sağlamak, bölgelerarası farklılıkları gidermek, bölgede ekonomik ve sosyal koşulları iyileştirmek yöre halkının refah düzeyini ve yaşam standartlarını yükseltmek vardır. Her ne kadar GAP, bölgenin ekonomik, sosyal, toplumsal yönden kalkınmasını amaçlamaktaysa da dolaylı yoldan Türkiye’nin ulusal kalkınmasına hizmet etmektedir.

Ülkemiz ve aynı zamanda bölge için ekonomik ve stratejik açıdan çok büyük önem taşıyan bu projenin faydalarının arttırılması gerekmektedir. Bunun için de bölgede tarım sektörünün  kalkınmanın itici gücü olmasının önündeki sorunların çözülmesi gerekmektedir.. Raporumuzda bu konuda mevcut durumu inceleyip yapılması gerekenleri ele alınarak GAP’ın daha fazla ve daha hızlı bir şekilde faydaya dönüşmesine katkıda bulunmaya çalıştık.

GAP bölgesi gelişmeye çalışırken büyük bir deprem felaketinden de etkilendi..6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen ve diğer illerimizin yanı sıra GAP illerinin büyük bir bölümünü de etkileyen depremlerde yaşamını kaybeden bütün yurttaşlarımıza Allah’tan rahmet geride kalanlara sabır ve metanet diliyoruz.

GAP’ın bu yaraların sarılmasında da çok büyük bir rol oynayacağına inanıyoruz.

Saygılarımızla

(SPD) Başkanı Dursun Yıldız        &        Başkan Yardımcısı Dr. Hasan Hüseyin Doğan