Dünya Trump’a Nasıl Hazırlanıyor?

TÜHA / TÜRKUAZ İnternational News Agency

Türkiye’nin saygın, güvenilir Ankara merkezli bir düşünce Türkiye’nin saygın, güvenilir Ankara merkezli bir düşünce kuruluşu olan SETA Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı Genel Koordinatörü ve Siyaset Araştırmaları Direktörü Doç. Dr. Nebi MİŞ, “Dünya Trump’a Nasıl Hazırlanıyor?” başlıklı bir yazı kaleme aldı.

Bu yıl G20, aynı zamanda BRICS üyesi de olan Brezilya’da toplandı. G20 Brezilya Zirvesi, Trump’ın ikinci dönemi için başkan seçilmesine denk geldi. Trump politikalarının ve vaatlerinin çoğu G20’nin kuruluş felsefesi ve amaçları ile örtüşmüyor. Bu bağlamda G20 zirvesinde liderlerin yaptığı açıklamalar ve alınan kararlar, ülkelerin Trump dönemine nasıl hazırlandığı konusunda da ipuçları veriyor.

G20’nin diğer uluslararası kurumlardan farkı, kurumsal bir yapılanmasının olmaması. Dolayısıyla liderler zirvesinde genellikle küresel meseleler tartışılıyor. Bağlayıcı kararlar almak yerine genel geçer ifadelerle sonuç bildirgeleri yayınlanıyor. G20 Zirvesi’ne katılan ülkelerin hemen hepsi farklı bölgesel ve küresel uluslararası kurumlara üye. Bu anlamda ekonomik, siyasi ve güvenlik anlamında farklı ajandalara sahipler. Bundan dolayı da gündeme alınan konular son yıllarda giderek ikincil temalara ayrılıyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın heyetiyle birlikte askeri havaalanına indiğimizde diğer ülkelerin liderlerinin bazıları da gelmişti. Erdoğan, 14 saat süren uzun bir yolculuğun hemen ardından Brezilya Devlet Başkanı Lula da Silva ile görüştü. Hem liderler arasında hem de Brezilya ile Türkiye arasında üst düzey diyalog mevcut. İki lider bu görüşmede iki ülke arasında stratejik ortaklığın geliştirilmesi adına ileriye yönelik adımların hızlandırılması konusunda anlaştılar.

Erdoğan, G20 Liderler Zirvesi’nde ilk gün Sosyal Kapsayıcılık ile Açlık ve Yoksullukla Mücadele başlıklı oturuma katıldı. Bu oturumda, Açlık ve Yoksulluğa Karşı Küresel İttifak’a katılan ülkelere konuşma önceliği tanındı. Bu oturumdan sonra, Erdoğan MİKTA liderler buluşmasına ve aynı gün içinde Küresel Yönetişim Kurumlarının Reformu başlıklı oturuma katıldı.

Dünyanın en gelişmiş ülkeleri, Brezilya’da G20 toplantısında dünyada açlık ve yoksulluğu konuştu. Zenginlerden alınması gereken servet vergisinin dünyanın gelişmemiş yerlerine harcanmasının mümkün olup olmayacağı zaten uzun dönemdir G20’nin gündemini oluşturuyor. Bir de küresel yönetişim kurumlarının reformu masadaydı. Rio’da gündem bu konular olsa da liderler zirvesi, uluslararası sistemde var olan mevcut kaos ve savaşların Trump’ın ikinci döneminde derinleşme ihtimalinin gölgesinde geçti.

Trump göreve başlamadan, Kanada ve Meksika’dan ithal edilen mallara yüzde 25 gümrük vergisi koyacağını ilan etti. Pazarlık hemen başladı. Kanada başkanı, bu açıklamanın ardından Trump’ın ayağına gitti. Meksika devlet başkanı vakit kaybetmeden Trump’ı aradı. Adaylık kampanyasında daha yüksek gümrük vergileri koyacağını vaat etse de, seçildikten sonra Çin’den gelen mallara uygulanan vergileri de yüzde 10 artıracağını söyledi. Ayrıca, BRICS ülkelerinin, dolardan uzaklaşmaya çalışmayacaklarını taahhüt etmemeleri durumunda yüzde 100 tarifelerle karşı karşıya kalacakları tehdidinde bulundu. Yani Trump ticaret savaşına hemen başladı. Bu savaşın nasıl şekilleneceği, Çin başta olmak üzere rakip ülkelerin tutumuna bağlı olacak. Bu ülkelerin, rekabete dayanıklıkları ve alacakları kararlar aynı zamanda küresel sistemde yükselen güçlerin yeniden konumlanmalarında da belirleyici olacak.