Doğu Akdeniz Gerginliği Nereye Varır?

TÜHA HABER / Sakarya Üniversitesi Ortadoğu Enstitüsü ve Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğr. Göv. SETA Enerji Direktörü Prof. Dr. Kemal İNAT, “Yunanistan bir aktör olmaktan, başkalarının Türkiye politikasının aracı olmaya sürüklenmişse soruna iki ülke arasındaki görüşmelerle rasyonel bir çözüm bulunması ihtimali de azalmış demektir” dedi.

 Prof. Dr. Kemal İNAT, ‘Doğu Akdeniz Gerginliği Nereye Varır?’ konusunda (UHA) Uluslararası Haber Ajansı’na değerlendirmelerde bulundu.

Doğu Akdeniz’de son dönemde artan gerginliğin hangi boyutlara taşınacağı sorusuna cevap vermek için tarafların hedeflerinin ne olduğuna bakmak gertiğini hatırlatan Prof. Dr. İNAT,  tarafların hedeflerinin ne olduğunu anlamak için ise önce tarafların kimler olduğunun ortaya konması gerektiğinin altını çizdi.

Prof. Dr. Kemal İNAT, “Bilindiği gibi, bölgede iç içe geçmiş pek çok sorun var. Deniz yetki alanları sorunu, Kıbrıs sorunu, Libya, Suriye, Lübnan ve Filistin-İsrail sorunları bunlar arasında en önemlileri” olduğununa dikkat çekti.

Son günlerde bu sorunlardan Türkiye ve dünya gündeminde kendisine en fazla yer bulanının ise Türkiye ile Yunanistan arasındaki deniz yetki alanlarının belirlenmesi ve sınırlandırılması meselesi olduğunu ifade eden Prof. Dr. İNAT, “Bu sorunun taraflarının kimler olduğuna bakıldığında ilk bakışta karşımıza Türkiye ve Yunanistan çıksa da, başka aktörlerin de doğrudan sorunun bir parçası oldukları görülür” şeklinde konuştu.

Prof. Dr. Kemal İNAT, bölgeye savaş uçakları gönderen, uçak gemisi gönderme kararı alan, Yunanistan ile askerî tatbikat gerçekleştiren ve Türkiye’yi hedef alan sert açıklamalar yapan Fransa‘nın bunlardan biri olduğuna vurgu yaptı.

“Fransa, Yunanistan ve GKRY’nin özel çabalarıyla meseleyi gündemine alan ve geri adım atmaması hâlinde Türkiye’ye karşı yeni yaptırımlar uygulama tehdidinde bulunan Avrupa Birliği de sorunun doğrudan tarafı olmuş görünüyor” diyen Prof. Dr. İNAT, gerginliğin arttığı hassas dönemde iki NATO müttefiki arasında ara bulucu rolü oynaması gerekirken, meselenin bir diğer tarafı olan GKRY’ye silah ambargosunu kaldırma kararı alan ABD’nin bu adımla neyi hedeflediği sorusunun cevabının da Doğu Akdeniz gerginliğinin nereye varacağı sorusuna verilecek cevap ile yakından ilgili olduğunu aktardı.

Sakarya Üniversitesi Ortadoğu Enstitüsü ve Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğr. Göv. SETA Enerji Direktörü Prof. Dr. Kemal İNAT, şöyle devam etti:

“Şimdi bütün bu aktörlerin hedeflerine bakalım. Türkiye ve Yunanistan’ın hedeflerinin ne olduğu sorusu bu konuda cevabı en kolay bulunabilecek soru gibi duruyor. Her iki ülke de zengin enerji kaynakları olduğu tahmin edilen bir bölgede kıta sahanlığı iddiasında bulunuyor ve her ikisi de bu iddiasını güçlendirmek için Akdeniz’in güney kıyılarındaki ülkelerle sınırlandırma anlaşması imzaladılar. Türkiye Libya ile, Yunanistan ise Mısır ile bu anlaşmaları yaptılar” ifadesini kullandı.

“Uluslararası Deniz Hukuku açısından bakıldığında, bölgedeki adalarının da anakara ülkesi gibi deniz yetki alanlarına sahip olacağını ileri süren Atina’nın tezleri zayıf görünüyor ancak Yunanistan’ın bu maksimalist politikayla görüşme masasına elinde verebileceği birtakım kozlar olarak oturmayı amaçladığını söyleyebiliriz” diyen Prof. Dr. İNAT, bu şekilde Atina’nın, nihai olarak Girit ve Rodos gibi görece büyük adalarının bir miktar kıta sahanlığına sahip olmasının hedefliyor olabileceğini açıkladı.

Prof. Dr. Kemal İNAT, “Ama soruna doğrudan taraf olan diğer aktörlerin Türkiye ile Yunanistan arasındaki sorunun diplomasi yoluyla çözümünü isteyip istemedikleri konusunda ciddi kuşkular olduğunu ifade etmek gerekir” dedi.

“Fransa, ABD ve diğer bazı Batılı ülkelerdeki Türkiye karşıtlarının Yunanistan’ı ve Kıbrıs meselesini, uzun zamandır sürdürdükleri Türkiye’deki iktidarı yıpratma politikasının bir aracı olarak kullanmaları söz konusu olmasa Ankara ile Atina arasındaki sorunların daha kolay bir şekilde çözülmesi söz konusu olurdu” değerlendirmesinde bulunan Prof. Dr. İNAT, “ancak bu meselede Yunanistan bir aktör olmaktan, başkalarının Türkiye politikasının aracı olmaya sürüklenmişse soruna iki ülke arasındaki görüşmelerle rasyonel bir çözüm bulunması ihtimali de azalmış demektir” diye konuştu.

SETA Enerji Direktörü Prof. Dr. Kemal İNAT, bu durumda Türkiye ile Yunanistan arasındaki Doğu Akdeniz sorununun nereye varacağı sorusunun cevabının, Yunanistan’ın arkasındaki Fransa gibi ülkelerin bu mesele üzerinden Türkiye’ye karşı hangi adımları atacaklarına ve Ankara’nın vereceği cevaplara bağlı bulunduğunu hatırlatarak, AB yaptırımları üzerinden Türkiye’deki iktidarı zor duruma düşürmek için bu meseleyi kullanmayı düşünüyorlarsa Atina’yı diplomasi masasından uzak tutmaya çalışacaklarını ki bunun da gerginliği daha da artıracağını kaydetti.

HABER : Ataner YÜCE

[TÜHA Haber Ajansı, 06 Eylül 2020]