BuzzFeed News Kapanıyor

* BuzzFeed News, birçok anlamda dijital medya ve gazetecilik tarihinde önemli bir yere sahip olan yayınlardan birisiydi.

* Başlangıçta ciddiye alınmayan ama zamanla ekibindeki gazeteciler ile büyük işlere imza atıp Pulitzer kazanabilecek bir yayına dönüşerek internet üzerinden gazeteciliğin ne kadar başarılı olabileceğini herkese gösterdi.

Ancak geçtiğimiz birkaç yıl içerisinde dijital medyanın sorunlarına birçok yayın gibi BuzzFeed yönetiminin de doğru cevapları bulamamasının faturası yayının gazetecilik tarafına kesildi. Önce ekip küçültüldü ve eskisi gibi çalışamaz hâle getirildi. Şimdi ise BuzzFeed News tamamen kapatılıyor.

BuzzFeed News hikâyesinin böyle bitmesinde yönetim sorunlarının ve yayının ürettiği değerin anlaşılmamasının payı elbette yadsınamaz. Ancak BuzzFeed News’in kurucu ekibinde de yer almış olan Ben Smith’in gözlemlerinin de burada dikkate değer olduğunu düşünüyorum. Son dönemde sert küçülmelere giden veya yayın hayatına son veren birçok kurumun ortak yanı sosyal medya platformları sayesinde büyüyen ve onlara bağlı hâle gelen yayınlar olmaları.

Bildiğimiz sosyal medya ekosisteminin köklü bir dönüşüm geçirdiği bu dönemde de bir zamanlar onları başarılı kılan bu platformlar artık bir yük ve tehdite dönüşüyor. Bu da önümüzdeki dönemde dijital medyada bağımsızlığın ve kendi ayakları üzerinde durabilmenin öneminin daha da artacağı anlamına geliyor.

Fox News Davası Bir Günde Bitti

ABD’de 2020 seçimleriyle ilgili komplo teorileri gündemden bir türlü düşmüyor. Bu teorilerin yayılmasına katkıda bulunduğu ve oy verme teknolojileri üreten Dominion Voting şirketinin ismini karaladığı için Fox News’e açılan dava ve bunun nasıl sonuçları olacağı bir süredir gündemi meşgul ediyordu.

Bütün o tartışmalar ve beklentiler sonucunda dava ilk gününde yapılan bir anlaşma ve Fox News’in 787.5 milyon dolar tazminat ödemeyi kabul etmesiyle sona erdi. Her ne kadar Fox News’in yayınladığı komplo teorileri ve yalanlar yüzünden ceza almış olması olumlu bir gelişme gibi görünse de birçok kişi için bu sonuç tatmin edici olmadı.

Sebebi ise para cezası dışında Fox News’in başka hiçbir yaptırıma maruz kalmaması. Bir özür dilemeden, hatasını toplum önünde kabul etmeden yoluna devam edecek. Bu da birçok kişinin gözünde belirli bir ücret karşılığında toplumu yanlış bilgilendirmekte bir sakınca olmadığı algısının oluşmasına sebep olabilir.

Washington Post’un Erişilebilirlik Rehberi

Dijital yayıncılıkta tasarım konusu bana kalırsa hâlâ birçok yayının çözemediği önemli bir sorun. Bu sorunun bir parçası da tasarımın erişilebilirliğine dair umursamazlık ve özensizce yapılan işler.

Dijital yayınların daha erişilebilir olması için dikkat edilebilecek birçok farklı tasarım başlığı var: görsel açıklamaları, font seçimleri, tasarımın renk tercihleri, ekran okuyucu uyumluluğu ilk aklıma gelenler. Bu konuda birçok farklı kaynak ve rehber olsa da uygulamada birçok sorun ile karşılaşmak mümkün.

Bu konuda diğer yayınları da teşvik etmek isteyen Washington Post, kendi yayınları için kullandıkları erişilebilirlik kontrol listesini herkese açık hâle getirmiş. Üstelik bu testler üzerine beş dakikalık bir açıklama videosu da hazırlamışlar. Umarım erişilebilirliğin ne kadar kolay olduğunu görmek bu konuya daha fazla özen gösterme konusunda herkesin üzerinde bir baskı oluşturur.

Birleşik Krallık’ta Güvensizlik Yasası

İnternette ve genel olarak dijital teknolojileri kullanırken uçtan uca şifrelemenin güvenliğimiz ve gizliliğimiz için ne kadar önemli olduğunu artık bilmeyen yok. Yine de dünyanın her yerindeki hükümetler zaman zaman bu güvenliği ortadan kaldırmayı denemekte ısrar ediyor.

BK’da bir süredir tartışılan Online Safety Bill de bunlardan birisi. Yasa sözde daha güvenli bir internet sağlamak adına uçtan uca şifreleme imkânı sağlayan tüm sistemlerin kendilerine özel bir arka kapı oluşturmalarını talep ediyor. Teknolojiden anlamayan birisi için kulağa makul gelse de söz konusu şifreleme yazılımları olduğunda onu zayıflatmak için koyduğunuz açıkları başka birisinin keşfedip kötüye kullanması yalnızca an meselesi. Bu durum her yazılım için geçerli, eğer bir açık varsa onu herkesten gizlemeniz teknik olarak mümkün değil.

Bu yüzden birçok STK ve güvenlik alanındaki şirket yasaya itiraz ediyor. Güvenli mesajlaşma yazılımı Signal daha önce bu konuda bir yazı yayınlamış ve WhatsApp gibi onlar da buna zorlanırlarsa BK’da hizmet vermeyi bırakacaklarını söylemişti. Şimdi de WhatsApp ve diğer güvenli iletişim yazılımları ortak bir mektup yayınladılar. Mektubun imzacıları arasında olmayan tek büyük isim Telegram’ın şu ana kadar konuya dair de hiçbir açıklaması yok.

Gazeteci* Ahmet Alphan Sabancı, NewsLabTurkey Strateji Koordinatörü