Balkanlarda Kimlik Karmaşası: Goraniler kim(in)dir?

* Farklı kimliklerin bir arada yaşadığı Kosova’nın Gora Bölgesi üzerinde hak iddia edenlere Makedon ve Sırplardan sonra Bulgarlar da katıldı.

* Yakın bir zamanda Bulgar azınlığın Arnavutluk’ta tanınmasının ardından, Bulgaristan, buna benzer bir sonucu Kosova’da da elde etmek istiyor.

* Gora’da ne kadar Bulgar olduğu daha tespit edilmemesine rağmen Bulgaristan bu talebin yakın zamanda karşılık bulacağını düşünüyor.

TÜHA / TÜRKUAZ İnternational News Agency

Bulgaristan: Goraniler, Bulgar azınlığıdır!

aksam.com.tr’den Gazeteci* Nesli ÖZKAY’ın özel haberine göre, 22 Kasım’da, yurtdışında yaşayan Bulgarlar için Parlamento Komisyonu toplantısına, ‘Bulgar etnik azınlık statüsü’ talep eden Kosova’daki Gorani topluluğunun üyeleri de katıldı. Kosova’daki Bulgarlar, Gora bölgesinde büyük şehirlerden ve Batı Avrupa’dan göç eden ve kimliğini koruyan 50 binden fazla Bulgar azınlık yaşadığını iddia etti.

Bulgaristan Devlet Ajansı Başkanı Haralampiev, eğer Goranilerin Bulgar azınlık statüsü kabul edilirse Kosova ile ilişkilerin iyiye gideceğini savundu. Böylece hem Goranilerin Bulgar kimliğini korumaları hem de Kosova’nın Avrupa’ya entegre olması için bu talebin kabul edilmesi gerektiğini de ekledi.

Goraniler kimdir?

Bölgede Arnavut, Sırp, Makedon ve Bulgarların yanı sıra Türklerin de yaşadığı biliniyor. 1915 yılında bu bölgede yaşayan Gora Türkleri gönüllü olarak kurdukları yaklaşık 500 kişiden oluşan bir tabur askerle Çanakkale Savaşı’na katıldı. Bu askerlerin büyük çoğunluğu savaşta şehit oldu.

9 Arnavutluk, 19 Kosova ve 2 Makedonya köyünden meydana gelen Gora Bölgesi’nde Makedonca ve Bulgarca’ya benzer bir Slav dili konuşuluyor.

1990’ların başlarında, Sırbistan, Kosova üzerindeki iddialarını güçlendirmek için Goranilerin Sırp azınlığı olduğunu savundu. Ardından Makedonya ve Bulgaristan Goranilere vatandaşlık teklif etti. Birçok Arnavut Gorani, Bulgaristan’ın teklifini kabul etti ve Avrupa Birliği’ne üye olan Bulgaristan’da yeni bir hayat arayışı ile Bulgar pasaportu almak için başvurdu.

Bulgaristan’ı cesaretlendiren adım

13 Ekim’de, Avrupa Parlamentosu ve Bulgar politikacıların baskısıyla Arnavutluk, Bulgarların da içinde olduğu 9 azınlığın tanınması için Ulusal Azınlıkları Koruma Kanunu’nu parlamentodan geçirdi. Böylece Mera Prespa bölgesindeki Bulgar kökenli topluluklar Arnavutluk’taki diğer azınlıklar ile eşit haklar elde etti. Bulgar liderler bunu “tarihi adaletin restorasyonu” olarak nitelendirdi.

Bulgaristan’ın bu talebi kabul edilir mi?

Kosova ve AB mevzuatına uygun olarak Bulgar azınlığın yakın zamanda tanınacağı ifade ediliyor. Ancak, Kosova’da bir Bulgar azınlığın yakın bir zamanda tanınması konusuna temkinli yaklaşanlar da mevcut. Çünkü söz konusu iddialar daha onaylanmadı.

Balkanlarda neler oluyor?

Yakın zamanda Makedon Ortodoks Kilisesi’nin Bulgar Ortodoks Kilisesi’nden himaye talep etmişti. Bulgaristan bu konuyu görüşerek diğer Ortodoks kiliseler tarafından tanınmayan Makedon Kilisesi’nin yalnızlığının bitmesi için bir komite oluşturacağını ilan etti.

Şimdi ise Bulgaristan, Kosova’daki Goranilerin Bulgar azınlık olarak kabul edilmesini talep ediyor.

Bu gelişmeler Balkan devletlerinin aralarında bulunan tartışmalı konular hakkında yaşananların hız kazandığını gösteriyor.

Gazeteci* Nesli ÖZKAY