Kocaeli Sanayi Odası Başkanı Zeytinoğlu, “Kamu bütçesi, bu mücadelede kilit bir rol oynuyor”

Kocaeli Sanayi Odası Başkanı Ayhan Zeytinoğlu, “2024 yılı dünya ekonomisinde; jeopolitik gerilimlerin ve siyasi belirsizliklerin etkin olduğu bir yıl oldu. Bu gerilimler nedeniyle bölgesel ticaret ve tedarik sorunları yaşandı.

“22 MİLYAR 291 MİLYON”

Deprem bölgesinin yansımaları önce çıktı. Kasım ayı ihracatımız 22 milyar 291 milyon olarak gerçekleşti. Burada %3’lük bir azalma var. Suudi Arabistan ve Mısır gibi bir yıl öncesine göre bu ülkelerin pazarlarının açılmasının etkili olduğunu görüyoruz. En fazla ihracatı her zaman olduğu gibi Almanya’ya, 1 milyar 681 milyon dolar ile yapıyoruz.

“AZALMA SÖZ KONUSU”

Ham madde verilerinde İngiltere ilk sıralarda ve aylık ortalamalarda 1 milyon liranın üzerinde bir ithalat artışı dikkat çekiyor. Burada da %2.4’lük bir artış var. Sermaye mallarında toplam 104.1 milyar dolar ile %15’lik bir azalma söz konusu.

HAM MADDE İTHALATI

Ham madde ithalatı ise 20.3 milyar dolara ulaştı ve burada %3.4 oranında bir artış var. Ancak, esas dikkat çekici nokta, tüketim mallarındaki 5.2 milyar dolarlık %15’lik artıştır. İthalatımızın genel olarak azaldığı bir dönemi geride bıraktık. Ancak, tüketim malları ithalatının artmaya devam ettiğini görüyoruz.

TÜKETİM İTHALATI ARTARAK DEVAM EDİYOR

Tüketim malı ithalatı hala artarak devam ediyor. Buna bir çare olması gerektiğini düşünüyoruz. Daha sonraki kısımlarda buna değineceğim. En fazla ithalat yaptığımız ülkeler 3 milyar 670 milyonla Rusya. Ardından 3 milyar 632 milyonla Çin geliyor. Ondan sonra Almanya 2 milyar 602 milyon. İtalyan 1 milyar 968 ve İsviçre 1 milyar 332 milyon.

AYLIK İHRACAT

Aylık ihracatımız 3 milyar 285 milyon dolar. İthalatta 6 milyar 550 milyon dolar. Buradaki farkın temel nedeni Türkiye’nin hidrokarbon ithalatının büyük bir tasımının ülkemizden yüklü olmasına kaynaklanıyor. İhracata ilk 11 ay döneminde 37 milyar 278 milyona geldi. İthalatımızda 70 milyar 939. 1 milyon dolar merkezinde.

KOCAELİ İKİNCİ SIRADA

Geçen senenin rakamlarını yakalamış durumdayız. Üretim yapıldığı illere göre ihracat rakamlarını da sıralıyor. Orada da İstanbul 5 milyar 37 milyon dolarla birinci sırada. Kocaeli 2 milyar 527 milyon dolarla ikinci sırada. 1 milyar 972 milyonla İzmir geliyor, ardından da Bursa ve Tekirdağ.

“ÜCRET ARTIŞI YAŞANMIŞ DURUMDA”

Sendikalı mavi yakalı işçilerin ücretleri %992 oranında artarken, sendikasız mavi yakalı işçilerin ücret artışı %93 seviyesinde kaldı. Yani, bazı gruplarda enflasyonun neredeyse iki katı ücret artışı yaşanmış durumda.

“EŞDEĞER BİR SEYİR İZLİYOR”

Enerji maliyetlerimiz enflasyonla eşdeğer bir seyir izliyor. Bu veriler, kurumsal olarak yaşanan sıkıntıları net bir şekilde özetliyor.

“%10 ORANINDA AZALMA”

Sanayi üretimi, iki ayda %53.1 seviyesinde gerçekleşti. Ancak, genel olarak sanayi üretiminde azalma görülüyor. Özellikle yüksek teknoloji ürünlerinde %10 oranında bir azalma dikkat çekiyor. Kocaeli’nde sanayi üretiminde %71.3 seviyesinde bir sonuç elde edildi. Biz de Merkez Bankası’nın yaptığı benzer çalışmayı üyeler bazında uyguladık ve bizim verilerimizde bu oran %71.3 olarak çıktı. Geçen yıla göre bu alanda %41 oranında bir azalma yaşandığı görülüyor. Bu durum, Türkiye genelinden biraz farklı bir eğilim sergilediğimizi gösteriyor.

İŞSİZLİK ORANLARI

Öte yandan, işsizlik oranı %8.8 olarak açıklandı. Çalışabilir nüfus ise 35 bin kişi artış gösterdi. Bütçeye baktığımızda, Kasım ayında 16 milyar 644 milyon TL’lik bir açık verilmiş durumda.

BÜTÇE AÇIĞI

Gelirler %25 artarak 939 milyar TL olarak gerçekleşmiş. Giderler ise %42 artışla 956 milyar TL’ye ulaşmış. Ocak-Kasım dönemi bütçe açığı ise 1 trilyon 276 milyar TL olarak kaydedilmiş. Bu rakam, oldukça yüksek bir bütçe açığına işaret ediyor.

“BU GELİŞMELER HENÜZ YETERLİ DEĞİL”

Büyükşehirlerde teknoloji ürünlerinin üretilmesinin desteklenmesi önem taşıyor. Malumunuz, savunma sanayi çalışmalarında önemli bir ivmelenme yaşanıyor; ancak bu gelişmeler henüz yeterli düzeyde değil. Ayrıca, güçlü kurumlar ve hukukun üstünlüğünün sağlanması da öncelikli konular arasında yer alıyor ve bu meseleler gündemde önemli bir yer tutuyor.

“PARA POLİTİKALARIYLA DEĞİL”

Bir diğer önemli nokta ise, enflasyonla mücadelenin yalnızca para politikalarıyla değil, aynı zamanda kamu bütçelerinin etkin bir şekilde yönetilmesiyle sağlanabileceğidir. Kamu bütçesi, bu mücadelede kilit bir rol oynuyor” açıklamalarında bulundu.

Gazeteci* Mustafa SALMAN