Analiz: Türkiye’nin Savunma Sanayii’nde Millileşme Stratejisinin, Operasyonel Performans ve Dış Pazar Dinamikleri

* Türkiye’nin savunma sanayiinde son on beş yılda izlediği millileşme ve teknolojide yerlilik stratejisi, yalnızca askeri kapasiteyi artıran bir sanayi politikası tercihi değil; aynı zamanda dış politika enstrümanlarını çeşitlendiren ve jeopolitik etki alanını genişleten bütüncül bir güç projeksiyonu aracına dönüşmüştür.

-Asya Beyza Şahin-

* İşte detayı!…

TÜHA / TÜRKUAZ İnternational News Agency

Analist* Asya Beyza Şahin, Türk Milli Polis Akademisi

ANKARA, 12 ŞUBAT 2026 – Türk Milli Polis Akademisi Uluslararası Güvenlik Yüksek Lisans Öğrencisi Asya Beyza Şahin, “Türkiye’nin Savunma Sanayii’nde Millileşme Stratejisinin, Operasyonel Performans ve Dış Pazar Dinamikleri” başlıklı Analizinde, Türkiye’nin savunma sanayiinde son on beş yılda izlediği millileşme ve teknolojide yerlilik stratejisinin, yalnızca askeri kapasiteyi artıran bir sanayi politikası tercihi olmadığını; aynı zamanda dış politika enstrümanlarını çeşitlendiren ve jeopolitik etki alanını genişleten bütüncül bir güç projeksiyonu aracına dönüştüğüne dikkat çekti.

Asya Beyza Şahin Analizinde, Yerli ve özgün sistemlerin geliştirilmesinin, Türkiye’nin askeri teçhizat üretim kapasitesini artırdığını ve bu artışın doğrudan ihracat performansına ve alternatif pazar arayışlarına yansıdığının altını çizdi.

“Özellikle insansız hava araçları (İHA/SİHA/TİHA) alanında kaydedilen teknolojik ilerleme, Türkiye’nin küresel savunma pazarındaki konumunu dönüştüren kritik bir kırılma noktası” olduğuna vurgu yapan Analist Şahin. “Bayraktar TB2’nin Rusya-Ukrayna Savaşı’nın ilk safhasında gösterdiği operasyonel performans, taktik düzeyde askeri başarının yanı sıra savunma diplomasisi açısından stratejik bir görünürlük üretmiştir” dedi.

Asya Beyza Şahin, şunları aktardı:

“TB2’in sahadaki etkinliği, Türkiye’nin savunma sanayi ürünlerinin muharebe sahasında test edilmiş (combat-proven) sistemler olarak algılanmasını sağlamış ve bu durum pazar talebinde belirgin bir artış yaratmıştır. Bu süreç, Türkiye’nin Avrupa ve Afrika başta olmak üzere yeni güvenlik ortaklıkları geliştirmesinin önünü açmıştır”.

“Bununla birlikte modern savaşın doğası, teknolojik adaptasyonu zorunlu kılmakta” olduğunu ifade eden Analist Asya Beyza Şahin, savaş alanının, mevcut sistemlerin performansını ölçen bir test ortamı olmadığını hatırlattı ve “karşı önlemlerin, elektronik harp kabiliyetlerinin ve hava savunma sistemlerinin hızla evrildiği dinamik bir rekabet alanı”olduğunu  vurguladı.

Şahin Analizinde, bu bağlamda teknolojik üstünlüğün, statik değil; süreklilik arz eden bir inovasyon döngüsüne bağlı bulunduğunu belirterek, “Devletlerin alternatif ve daha gelişmiş sistemler üretme yönündeki sürekli arayışı, savunma teknolojilerinin evrimsel karakterini beslemektedir. Türkiye açısından bu durum, mühendislik kapasitesinin derinleştirilmesini, Ar-Ge yatırımlarının artırılmasını ve alt sistemlerde dışa bağımlılığın azaltılmasını stratejik zorunluluk haline getirmektedir” değerlendirmesinde bulundu.

Afrika sahası bu dönüşümün somut yansımalarının görüldüğü bölgelerden biri olduğunu vurgulayan Asya Beyza Şahin,  şöyle devam etti:

“Sudan’da yaşanan iç çatışma bağlamında, Baykar tarafından geliştirilen ve ilk uçuşunu 2019 yılında gerçekleştiren Akıncı TİHA’nın Sudan ordusu envanterinde aktif kullanımı; özellikle Çin yapımı FK-2000 hava savunma sistemine karşı Roketsan mühimmatıyla gerçekleştirilen operasyon, Türk savunma sistemlerinin karşı sistemleri tespit, teşhis ve imha kabiliyetini göstermesi bakımından dikkat çekicidir. Bu tür operasyonel çıktılar, Türk savunma ürünlerinin yalnızca düşük yoğunluklu çatışmalarda değil; entegre hava savunma unsurlarına karşı da etkinlik gösterebildiğini ortaya koyarak pazar genişlemesine katkı sağlamaktadır”.

Benzer şekilde TB2 platformlarının Afrika’da keşif, gözetleme ve istihbarat (ISR) operasyonlarında kullanımı; gayrimeşru silahlı grupların hareket kabiliyetini sınırlayan ve devlet otoritesini güçlendiren bir araç olarak konumlandığını anlatan Analist Asya Beyza Şahin, “Bu durum, savunma sanayii ihracatının yalnızca ekonomik bir faaliyet değil; aynı zamanda güvenlik sektörü reformu ve kapasite inşası süreçlerinin bir parçası haline geldiğini göstermekte” olduğunu hatırlattı.

Ancak savunma sanayiinde elde edilen bu operasyonel ve ihracat başarıları, sürdürülebilirlik açısından kurumsal kapasite ve tedarik zinciri yönetimiyle doğrudan ilişkilidir.

Türk Milli Polis Akademisi Uluslararası Güvenlik Yüksek Lisans Öğrencisi Asya Beyza Şahin, Analizinin son bölümünde de şunları aktardı:

“Örneğin, Otokar’ın Romanya tedarik sürecinde yaşadığı gecikmeler nedeniyle tazminat ödemek durumunda kalması, ihracat başarısının yalnızca sözleşme imzalamakla sınırlı olmadığını; zamanında teslimat, üretim planlaması ve lojistik yönetimin en az teknolojik performans kadar kritik olduğunu göstermektedir.

Benzer şekilde, KAAN projesinde motor tedarikinde yaşanan sorunlar, stratejik platformlarda alt sistem millileşmesinin tamamlanmasının önemini ortaya koymaktadır.

Dolayısıyla Türkiye’nin savunma sanayii vizyonu üç temel eksende ilerlemelidir:

1. Teknolojik Derinleşme: Kritik alt sistemlerde (motor, elektronik harp, sensör teknolojileri, yazılım) tam bağımsızlığa yönelme.
2. Operasyonel Kanıtın Kurumsallaştırılması: Saha performansını sistematik veri analizi ve ürün geliştirme döngüsüne entegre etme.
3. Tedarik ve İhracat Güvenilirliği: Uluslararası sözleşmelerde zamanında teslimat ve sürdürülebilir lojistik destek mekanizmalarını kurumsallaştırma.

Analist Asya Beyza Şahin, sonuç olarak, milli sistemlerin geliştirilmesinin Türkiye’nin dış pazarını genişlettiğini ve ihracat potansiyelini artırdığını ifade etti.

“Ancak küresel savunma pazarında kalıcı ve üst segment bir aktör olabilmek için teknolojik inovasyon ile kurumsal güvenirlik eş zamanlı olarak güçlendirilmelidir” diyen Asya Beyza Şahin, operasyonel başarı kadar, teslimat disiplini ve endüstriyel sürdürülebilirliğin de Türkiye’nin savunma sanayii imajı açısından stratejik öncelik haline geldiğini kaydetti.