Analiz: Ankara’da Rusya ve ABD Arasında Esir Takası

Soğuk Savaş Sonrası En Büyük Esir Takası

Rusya ve ABD arasında Soğuk Savaş’tan beri en büyük esir takasının Ankara’da gerçekleştirildiğine vurgu yapan Özçubukçu,  şunları söyledi:

“Ankara’da 7 ayrı ülkenin cezaevlerindeki 26 kişinin karşılıklı değişimini içeren son dönemin en geniş kapsamlı takas operasyonuna imza atıldı. Taraflar, istihbarat diplomasisi kullanan MİT’in organizasyonuyla Türkiye’de bir araya getirildi. ABD, Almanya, Polonya, Norveç, Slovenya, Rusya ve Belarus’ta tutuklu bulunan Batılı ülke vatandaşları ile Rus vatandaşları arasında gerçekleştirilecek değişim hakkında görüşmeler yapıldı ve detaylar görüşüldü. MİT, görüşmelerin başından sonuna kadar arabuluculuk faaliyetini yürüttü. MİT Başkanı İbrahim Kalın’ın taraflarla yaptığı birçok görüşmenin neticesinde bu takas sağlandı”.

Takas yapılacak rehine sayısının çok olması nedeniyle kişilerin tamamının MİT personelinin gözetiminde uçaklardan alınarak güvenli alanlara intikal ettirildiğini açıklayan (TÜRKSAM) analist Mehmet Gökhan Özçubukçu, Takas edilen kişiler arasında Rusya’da casusluk suçlamasıyla gözaltına alınan Wall Street Journal muhabiri Evan Gershkovich’in, 2018 yılından beri Rusya’da tutuklu bulunan eski ABD Deniz Piyadesi Paul Whelan, Belarus’ta tutuklu Alman uyruklu Rico Krieger, Rus muhalif isim İlya Yaşin ve Almanya’da tutuklu FSB görevlisi Vadim Krasikov gibi isimlerin yer aldığını ve iki çocuğun da aralarında bulunduğu toplam 10 tutuklunun Rusya’ya, 13’ünün Almanya’ya, 3’ünün de ABD’ye nakledildiğini aktardı.

Daha önce de Hakan Fidan’ın MİT Başkanı olduğu dönemde Rus istihbarat ve ABD direktörleri Ankara’da bir araya gelerek nükleer mesele hakkında kritik görüşmelerde bulunmuşlardı. Ayrıca bir süre önce Rusya ile Ukrayna arasında Ankara Esenboğa Havalimanı’nda tutuklu takası gerçekleşmişti.

MİT Kilit Rol Oynuyor

ABD Başkanı Biden ile Dışişleri Bakanı Blinken’ın, MİT tarafından yürütülen ve Ankara’da gerçekleştirilen takas operasyonuna ilişkin yazılı açıklama yaptığını söyleyen Özçubukçu, Biden’ın açıklamasında, üç Amerikan vatandaşı ve bir Yeşil Kart sahibi olmak üzere toplam dört kişinin ‘‘haksız yere tutuldukları Rusya’daki hapishanelerden’’ evlerine döneceklerini ve bundan çok mutlu olduklarını belirttiğini dile getirdi.

Mehmet Gökhan Özçubukçu, isimleri Paul Whelan, Evan Gershkovich, Alsu Kurmasheva ve Vladimir Kara-Murza olan kişilerin serbest kalacak olmasından dolayı emeği geçen ülkelere ayrıca teşekkür eden Biden, ‘‘Bu zor ve uzun müzakereler boyunca bu sonuca ulaşmak için Türkiye, Almanya, Polonya, Slovenya ve Norveç gibi müttefiklerimize müteşekkirim’’ ifadesini kullandığını vurguladı.

ABD Dışişleri Bakanı Blinken’ın da, ‘‘Bu anlaşmayı mümkün kılan müttefiklerimiz Almanya, Polonya, Norveç ve Slovenya’ya minnettarız. Ayrıca, bu kişilerin ABD ve Almanya’ya güvenli bir şekilde geri dönmeleri için alan sağladığı için Türk hükümetine teşekkür ediyoruz’’ dediğini hatırlatan (TÜRKSAM) analist Özçubukçu, ABD Ulusal Güvenlik Danışmanı Jake Sullivan ise ‘‘Bu anlaşmayı mümkün kılan hayati lojistik desteği sağlayan Türkiye’ye çok minnettarız’’ ifadelerini kullandığını ifade etti.

Mehmet Gökhan Özçubukçu, ülkeler arasındaki her türlü sorun için diyalog kanallarının sonuna kadar açık tutulması çağrısını sürdüren Türkiye ile Milli İstihbarat Teşkilatı’nın (MİT), tüm tarafların bir araya geldiği ortak platformlar kurmak ve arabuluculuk faaliyetlerini yürütmek için adımlar attığına dikkat çekti.

Özçubukçu, ayrıca MİT’in özellikle istihbarat diplomasisi başta olmak üzere tüm istihbarat araçlarını kullanarak uluslararası alanda yaşanan çatışmaların çözümüne katkıda bulunduğunu belirtti.

Bu bağlamda Türkiye’nin yürüttüğü çok taraflı ve barış odaklı diplomasinin sonuç vermeye devam ettiğinin altını çizen (TÜRKSAM) analist Mehmet Gökhan Özçubukçu, “Türkiye, bölgesel ve dünya barışı için kilit bir ülke olarak konumunu güçlendiriyor. Özellikle Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın çok boyutlu siyasi yaklaşımı, Türkiye’nin diplomatik sorun çözme kapasitesini dünyadaki en güvenilir zemin haline getirdi” dedi.

Mehmet Gökhan Özçubukçu, Rusya-Ukrayna Savaşı’nın başlangıcından bu yana Türkiye’nin, gerçek anlamda uzlaştırıcı bir rol oynayarak, bölgesel istikrar ve komşuluk ilişkilerine her zaman vurgu yaptığını dile getirerek, bunun yanında Türkiye’nin, Rusya-Ukrayna savaşında arasındaki çatışma sırasında diyaloglarını sürdürerek kendisini arabulucu olarak konumlandırdığını hatırlattı.

Analist Mehmet Gökhan Özçubukçu, Türkiye’nin, Türk diplomasisinin birçok konuda oynadığı önemli rol sayesinde bölgesel ve dünya barışının tehlikede olduğu bir zamanda çok taraflı bir diplomasi ile çözüm üreten bir ülke haline geldiğini kaydetti.