2024 kayda geçen en sıcak yıl oldu

TÜHA / TÜRKUAZ İnternational News Agency

Deutsche Welle’den Gazeteci Louise Osborne’in haberine göre, Avrupa Birliğine bağlı Copernicus İklim Değişikliği Servisi 2024’ün şimdiye kadar kayıtlara geçen en sıcak yıl olduğunu bildirdi.

Kurumun çalışmasına göre geçen yıl sıcaklıklar, sanayi öncesi (1850-1900 yılları) döneme kıyasla 1,6 derece daha yüksek ölçüldü. Kaydedilen bir önceki en sıcak yıl 2023 olmuştu.

Paris’te 2015 yılında yapılan iklim konferansına katılan 196 dünya lideri küresel ısınmayı 1,5 derecenin altında tutmaya çabalamak ve 2 dereceyi aşmasını önlemekte uzlaşmışlardı.

İklim Değişikliği Servisi Müdür Yardımcısı Samantha Burgess DW’ye yaptığı açıklamada, dünyanın artık 1,5 derece sınırında olduğunu söyledi.

Burgess son iki yılın ortalamasının bu eşiği aştığını ancak yine de bunun Paris Anlaşması’nın ihlal edildiği anlamına gelmediğini kaydetti.

Paris’teki hedefin birkaç senenin değil onlarca yılın ortalamasına odaklandığını belirten Burgess, “Ancak (geçen iki yılın ölçümleri) gittiğimiz yönü gösteriyor” uyarısında bulundu.

Copernicus uzmanı Burgess, “Atmosfer ne kadar ısınırsa tehlikeli hava olaylarının yaşanma sıklığı da o kadar artıyor ve bu hem insanları hem de ekosistemi gerçekten etkiliyor” dedi.

Artan sıcaklığın etkileri

Küresel sıcaklıklardaki artış şimdiden yıkıcı sonuçlar yaratıyor.

Brezilya’nın Pantanal bölgesinde 2024’te yıkıcı orman yangınları yaşandı; Sudan, Birleşik Arap Emirlikleri ve İspanya sellere maruz kaldı. Avrupa ve Batı Afrika’da sıcak hava dalgaları yaşanırken ABD ve Filipinleri tropik fırtınalar vurdu.

Aşırı iklim olayları ile iklim değişikliği arasındaki ilişkiyi araştıran World Weather Attribution adlı organizasyonda görevli bilim insanları, geçen yıl yaşanan 26 olayın artan sıcaklıkların etkisiyle normalde olabileceğinden daha ağır gerçekleştiğini tespit etti.

Bilim insanları, fosil yakıt kullanımının küresel ısınmaya katkı yaptığını ancak son iki yıldaki sıcaklık artışında El Nino gibi doğal olayların da etkisinin olduğunu belirtiyor.

Okyanuslar ısınıyor

Her iki ila yedi yılda bir tekrarlayan El Nino, Pasifik Okyanusu’nun orta ve doğu kısımlarının ısınmasına, su yüzeyinde sıcaklıkların 1991-2020 ortalamasının 0,51 derece üzerine çıkmasına yol açıyor.

Bilim insanları su yüzeyindeki sıcaklık artışından özellikle endişe ediyor.

Union of Concerned Scientists adlı bilim insanları topluluğundan Brenda Ekwurzel, “(Okyanuslar) Geçen 50 ila 70 yılda bizim için tampon bölge görevi gördüler ancak artık bu kapasitesini kaybediyor ve bunu karada aşırı hava olayları şeklinde hissediyoruz” diyor.

El Nino etkisi 2024 ile sona ermiş olsa da Burgess’a göre okyanus önceki döngülere kıyasla daha fazla ısı tuttu bu da yüzey sıcaklığının gelecek yıllarda hâlâ yüksek kalmaya devam edeceği anlamına geliyor.

Sıcaklık artışını sınırlama çabaları

Küresel sıcaklık artışının neden olduğu olumsuzluklara rağmen atmosfere salınan sera gazı miktarı büyümeye devam ediyor.

Copernicus atmosferde karbondioksit artış hızının 2024’te önceki yıllardan daha fazla olduğunu bildirdi. Atmosferde 300 ila 1000 yıl kalabilen karbondioksit küresel ısınma ile en çok ilişkilendirilen gaz türü.

Greenpeace’in önde gelen aktivistlerinden John Noel 2024’ün, fosil yakıt şirketleri ile politikacıların iklim hedeflerine yönelik kasıtlı engellemeleri yüzünden en sıcak yıl olduğunu öne sürdü.

Noel, “Şirketlerin, fosil yakıt endüstrisinin büyümeye devam edebileceği şeklindeki yanılgısını ortadan kaldırmalıyız. Gelecek için ihtiyaç duyulan sıfır emisyonlu altyapıyı inşa etme fırsatını kaçırmamalıyız” dedi.

DW’ye verdiği demeçte Samantha Burgess de acil bir eylem planı olmadan sıcaklıkları orta vadede 1,5 derecenin altında tutma hedefine ulaşılamayacağını söyledi.

Burgess, “(İklim değişikliği) Gelecekte yüzleşmek zorunda kalacağımız veya bizden sonraki nesillerin problemi olacak bir şey değil. Bu şimdi konuşmamız gereken ve kim için oy kullandığımızı buna göre belirlememiz gereken bir sorun” dedi.

Gazeteci* Louise Osborne