Akrotiri üssüne yönelik saldırı karşısında AB tutumu: Egemen İngiliz toprakları ve üye devlet dayanışmasının sınırları

* Son günlerde Doğu Akdeniz’de yaşanan gelişmeler bağlamında, Kıbrıs Adası’ndaki İngiltere’ye ait egemen üs bölgesi Akrotiri’ye (Ağrotur) yönelik insansız hava aracı (İHA) saldırıları basın haberlerinde geniş yer bulmuştur.

* İşte detayı!

UHA / İnternational News Agency

Analist, Hazel Çağan ELBİR, AVİM

ANKARA, 8 MART 2026

Son günlerde Doğu Akdeniz’de yaşanan gelişmeler bağlamında, Kıbrıs Adası’ndaki İngiltere’ye ait egemen üs bölgesi Akrotiri’ye (Ağrotur) yönelik insansız hava aracı (İHA) saldırıları basın haberlerinde geniş yer bulmuştur.

1960 Kıbrıs Cumhuriyeti’ni kuran Londra ve Zürih Anlaşmaları gereğince, Akrotiri ve Dhekelia (Dikelya) bölgeleri İngiltere’nin egemen toprakları statüsünde olup, bu alanlar Birleşik Krallık’ın tam egemenliğine tabidir ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin (GKRY) yetki alanı dışında kalmaktadır. Saldırıların doğrudan bu egemen İngiliz üssüne yönelik olması nedeniyle, GKRY’nin kendisi askeri bir hedef konumunda bulunmamaktadır.

Buna karşın, Avrupa Birliği (AB) yetkilileri tarafından yapılan açıklamalarda, GKRY’ye yönelik dayanışma ve destek ifadeleri kullanılmıştır. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, olay sonrasında yaptığı açıklamada, GKRY hedef alınmamış olsa da, herhangi bir tehdide karşı üye devletlerimizle kolektif, kararlı ve kesin bir şekilde yan yana olduklarını beyan etmiştir[1]. Bu tür ifadeler, AB’nin üye devletlerin güvenliğine yönelik genel dayanışma ilkesini yansıtmaktadır.

Bununla birlikte, saldırıların hedef aldığı alanın İngiltere’nin egemen topraklarıdır. Birleşik Krallık da bir AB üyesi değildir. Dolayısıyla, AB’nin GKRY’ye yönelik söz konusu destek beyanlarının kapsamı ve gerekçesi tartışmaya açıktır. AB’nin gösterdiği ilgi ve dayanışma mesajlarının aslında sadece bölgesel istikrar kaygıları ile sınırlı olması gerekirken, doğrudan İngiliz egemen topraklarına yönelik bir olay karşısında AB’nin izlediği abartılı tutumun hukuki ve siyasi boyutları sorgulanabilir niteliktedir.

Bu bağlamda, Avrupa Birliği’nin GKRY’ye yönelik sergilediği yoğun destek ve heyecan, hukuki ve stratejik gerçeklerle örtüşmediği görülmektedir. Netice itibariyle, söz konusu olayların yaşandığı alanlar, 1960 Kuruluş Antlaşmaları uyarınca İngiltere’nin tam egemenliğine tabidir ve Birleşik Krallık’ın Brexit sonrası statüsüyle de teyit edildiği üzere AB topraklarının parçası değildir. Bu açılardan AB’nin ne yapmak istediğini anlamak gerçekten güç olmaktadır.