Yeni Doğalgaz Rezervleri ve Karadeniz’in Jeopolitiği

TÜHA HABER / SETA Genel Koordinatörü Prof. Dr. Burhanettin DURAN, “Türkiye’nin enerji hamlesinin yeni bir aşamaya geçtiğini gösteren bu haber sadece ekonomi ile ilgili değil. Doğu Akdeniz’deki güç rekabeti inişli çıkışlı seyrine devam ederken Karadeniz giderek yeni jeopolitik gerilimlerin alanı olmaya aday” olduğunu söyledi.

Prof. Dr. Burhanettin DURAN, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın, Cumartesi  Karadeniz’deki yeni doğalgaz rezerv miktarını açıkladığını ve Milletimize hayırlı olsun dileğinde bulundu.

Türkiye’nin enerji hamlesinin yeni bir aşamaya geçtiğini gösteren bu haberin sadece ekonomi ile ilgili değil, Doğu Akdeniz’deki güç rekabetinin inişli çıkışlı seyrine devam ederken Karadeniz’in giderek yeni jeopolitik gerilimlerin alanı olmaya aday olduğunu açıklayan Prof. Dr. DURAN,  “medya ise, Karadeniz’in doğu ucunda (Kafkaslarda) Erivan’ın Nahçıvan’a attığı füzelerden bahsediyordu. Moskova’nın ağırlığı- nı koyarak Erivan ve Bakü’yü bir araya getirmesiyle ilan edilen ateşkes çok kısa sürdü” dedi.

Prof. Dr. Burhanettin DURAN, bu çatışmanın öyle kolay kolay dondurulamayacağı nın anlaşıldığını belirterek, Ermenistan’ın Sovyet döneminden kalma balistik füzeleri, Karabağ’a getirdiği (PKK dahil) yabancı savaşçılar ve Moskova’nın verdiği veya vermekle tehdit ettiği “ağır silahlar” çatışmanın gidebileceği yer açısından kaygı verici bulunduğunu,  Enerji hatlarına ve Nahçıvan’a yapılan saldırıların ise Ermeni çaresizliğinin getirdiği çok açık provokasyon niteliğinde olduğunun altını çizdi.

Karadeniz ve Kafkasların, 2008’de NATO’nun Ukrayna ve Gürcistan’ın “yeni üyeler” olacağını açıklamasından sonra Batı ve Rusya arasındaki mücadelenin merkezine döndüğüne vurgu yapan Prof. Dr. DURAN, NATO’nun yayılmasına Moskova’nın askeri cevabının ise Ukrayna ve Gürcistan’ın bölünmesi olduğunu ifade etti.

Prof. Dr. Burhanettin DURAN, “2014’te Kırım’ın ilhakı ile gerilim zirveye ulaştı. Obama döneminde ABD ve AB, Rusya’yı ekonomik yaptırımlarla geri adım attırmaya çalıştı ise de başarısız oldular” dedi.

“Trump yönetimi döneminde ise Rus lider Putin, nüfuz alanlarını Doğu Akdeniz, Kuzey Afrika ve Körfez’e genişletti” diyen Prof. Dr. DURAN, Rusya’nın Mısır ile Karadeniz’de tatbikat yapmasının aslında bu bölgelerdeki güç mücadelesinin giderek iç içe geçtiğini de gösterdiğine işaret etti.

Prof. Dr. Burhanettin DURAN, “Moskova’nın stratejik değerlendirmelerinde kuşkusuz Karadeniz kritik önemde. Hem Doğu Avrupa (Romanya, Bulgaristan ve Moldova) hem Ukrayna hem de Kafkasları kontrol açısından bu böyle. Moskova, ülke savunması, askeri kabiliyetler ve Doğu Akdeniz’den Ortadoğu’ya bölgesel güç rekabeti için Karadeniz’e büyük önem atfediyor” diye konuştu.

Batı ittifakı açısından da Karadeniz’in, Rusya’ya bırakılamayacak önemde olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Burhanettin DURAN, Amerikan düşünce kuruluşu RAND’in “Rusya, NATO ve Karadeniz Güvenliği” raporunda vurgulandığı gibi Batı ve Rusya arasındaki mücadelenin Avrupa’nın geleceğini belirleyeceğinin altını çizdi.

Prof. Dr. DURAN, “Zaten ABD’nin küresel rolünü yeniden tanımlamasına çalışan stratejistler, Washington’ın, kısmi geri çekilme uygulasa bile, Avrupa’yı bir kenara bırakmasını beklemiyorlar. Trump dahi Rusya’ya enerji bağımlılığı sebebiyle Almanya’ya baskı yapıyor. Yeniden seçilirse Trump’ın önceliğinin Çin olması, Rusya ile şimdikine benzer bir politika yürütmesi bekleniyor. Bu durumda Moskova, Karadeniz hamlelerinde mevcut dengeyi götürebilecektir. Ancak Belarus, Dağlık Karabağ ve Kırgızistan’daki hareketlilik statükoyu korumanın hiç de kolay olmayacağını gösteriyor” dedi.

“Demokrat aday Biden’ın başkan seçilmesi durumunda ise Washington’ın dış politikasının odağına Rusya’yı sınırlandırmayı oturtması bekleniyor” diyen Prof. Dr. Burhanettin DURAN, Transatlantik ittifakını güçlendirme denemeleriyle Biden’ın Avrupa üzerindeki Rus baskısını hafifletmesi gerektiğini ve bunun da Rusya’nın nüfuz genişlemesini durdurmak olduğunu açıkladı.

SETA Genel Koordinatörü Prof. Dr. Burhanettin DURAN, “3 Kasım’daki başkanlık seçimlerinin sonucu ne olursa olsun, etrafımızdaki jeopolitik mücadeleler kızışacak. Kimin seçildiğine bağlı olarak ise sadece Türkiye ile ABD ilişkileri yeni bir döneme geçmeyecek. Aynı zamanda Türkiye ve Rusya arasındaki rekabet-iş birliği-gerilim üçgenindeki ilişkiler yeni bir rota izleyecek” dedi.

Prof. Dr. DURAN, bu rotanın Rus Dışişleri Bakanı Lavrov’un işaret ettiği “partnerlikten” öteye geçmesinin çok zor olduğunu hatırlatarak,  “Libya, Doğu Akdeniz, Suriye, Karadeniz ve Kafkaslar; hepsi de iki başkentin rekabet alanları. Bence Libya ve Dağlık Karabağ, Ankara’nın hamlelerinin Moskova’yı rahatsız ettiği kriz alanları. Türkiye’nin güçlenmesi sadece Batı ittifakı ile değil aynı zamanda Rusya ile de zorlu bir ilişki tarzını gerektiriyor. Karadeniz bunların test edildiği jeopolitik bir alan olmaya aday” olduğunu kaydetti.

HABER : Ataner YÜCE

[TÜHA Haber Ajansı, 20 Ekim 2020]