Uzmanlar uyardı: Doğal gaz fiyatları düştü ama rahatlamak için henüz erken

Yaz aylarında tavan yapan doğal gaz ve elektrik fiyatları, ılıman hava ve aylardır doğal gaz depolarını doldurmak için harcanan çabaların etkisiyle düşüşe geçti. Avrupa’da hükümetler yüksek faturalar karşısında halkı rahatlatacak paketler için hazırlığını sürdürüyor, ancak uzmanlar rahatlamak için henüz erken olduğu konusunda uyarıyor.

TÜRKUAZ Uluslararası Haber Ajansı (TÜHA)’nın Avrupa Temsilciliğin haberine göre, Rusya’nın doğal gaz akışını kesmesinin tetiklediği enerji krizinin enflasyonun rekor düzeyde yükselmesine ve ekonomik durgunluk beklentisine yol açtığı bir dönemde Avrupa’da pazartesi günü doğal gaz fiyatı haziran ayından bu yana ilk kez megavat başına 100 euronun altına geriledi.

Fiyat düşüşlerinin bir sebebi Avrupa genelinde havaların mevsim normallerine göre ılıman gitmesi. Bir diğer sebebi de kıta genelinde doğal gaz depoların dolması.

Bu olumlu gelişmelere rağmen, Polonya’daki Doğu Çalışmaları Merkezi enerji uzmanlarından Agata Loskot-Strachota “Hala gergin bir durum içinde olduğumuzu hatırlamamamız lazım – Avrupa Birliği ile Rusya arasında ekonomik bir savaş var ve Rusya enerji arzını silah olarak kullanıyor” uyarısında bulundu.

Doğal gaz depoları doldu, LNG bolluğu yaşanıyor

Avrupa ülkelerinin doğal gaz depolarında geçen yıl yüzde 77 olan doluluk seviyesi, ekim sonu itibarıyla ortalama yüzde 94’e yükseldi. Depoların doluluğunda Belçika ve Portekiz yüzde 100 kapasite ile başı çekenlerden. Fransa depolarını yüzde 99 doldurdu, Rus doğal gazına fazlasıyla bağımlı olan Almanya ise depolarını yüzde 94 doldurmayı başardı.

Bu durum, Rusya’dan boru hatlarıyla doğrudan doğal gaz satın almak yerine, Norveç ve Azerbaycan üzerinden boru hatları aracılığıyla taşınan doğal gaz miktarının artırılması ve ayrıca Amerika Birleşik Devletleri ve Katar’dan sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) getirilmesi sayesinde başarıldı.

İspanya’daki limanlar LNG’nin Avrupa’ya ulaştırıldığı merkezlerden biri. İspanyol gaz şirketi Enargas geçen hafta LNG depolarının tam kapasite dolduğunu ve bu nedenle LNG taşıyan tankerlerin boşaltımının ya da ertelenebileceği ya da durdurulabileceği uyarısında bulundu.

LNG bolluğu ve düşen fiyatlara rağmen enerji uzmanı Loskot-Strachota durumun hala istikrarsız olduğuna dikkate çekti. AP haber ajansına değerlendirmede bulunan uzmana göre kış aylarında dağıtılacak doğal gaz fiyatları şimdiki fiyatlardan daha yüksek olmaya devam edecek.

Belirsizlikler sürüyor

Doğal gazla birlikte elektrik fiyatlarında da yaşanan düşüş kısa bir soluklanma fırsatı yarattı. Ancak Almanya’nın Walldürn kentinde ticari çamaşırhane sahibi Sven Paar gibi iş sahipleri için durum henüz rahat nefes aldıracak seviyede değil.

Paar’ın işyeri, her gün hastane ve otel çarşafları ve restoran masa örtüleri yıkamak için 12 makinede sekiz ton çamaşır yıkıyor ve yılda 30 bin euroluk doğal gaz harcıyor. Gelecek yıl enerji faturasının 165 bin euroya yükselmesini bekliyor.

Bunun ötesinde, Paar kendi sektörünün ekonomide temel ihtiyaç olarak kabul edilip edilmediği konusunda Alman hükümetinin açıklık getirmemesinden yakınıyor ve her an doğal gazının kesileceğinin bildirilmesinden endişe duyduğunu ifade ediyor.

Almanya hastaneler birliği, Paar’ın çamaşırhanesi gibi işyerlerinin enerji kesintisi dolayısıyla çalışamaması halinde hastanelerde birkaç gün içinde temiz çarşaf ve ameliyat örtüsünün kalmayabileceği uyarısında bulunuyor.

Enerji kullanımı artarsa

Avrupa’da doğal gaz kullanımı yüzde 15 azaldı. Bu durum, genel olarak, fabrikaların kar marjının düşmesi sebebiyle üretimi kesmesinden kaynaklanıyor. Ancak enerji uzmanına göre bu tehlikeli bir durum, çünkü üretimin azalması hem ekonomiye hem de Avrupa’ya zarar veriyor.

Hanehalkları ise termostatlarındaki dereceyi düşürerek ve ışıkları kapatarak enerji kullanımını azaltmaya yönelik aldığı tedbirleri şimdilik uyguluyor. Ancak kıtada geceler uzamaya, hava sıcaklıkları düşmeye başladığında halkın enerji fiyatlarındaki düşüşün ve hükümetin verdiği desteklerin etkisiyle kullanımı arttırmasından endişe ediliyor. Gaz rezervlerinin de kullanıma bağlı olarak ne kadar süre idare edeceği de fiyatlar açısından belirleyici olacak.

Bütün bunların ötesinde, savaş alanlarında yenilgiye uğrayan Rusya’nın, Ukrayna’da ısınma ve elektrik tesislerini hedef alarak gerginliği yükseltmeyi hedeflediği de açıkça anlaşılıyor.

Enerji uzmanı Loskot-Strachota durumu şu sözlerle özetliyor: “Her olay, her sorun, hava durumu, Rusya sorunu fiyatları çok yükseltebilecek birer faktör haline gelebilir. Durumun sakinlemesine seviniyorum ama bu durum kış boyunca sürmeyebilir”.

[TÜHA Haber Ajansı, 27 Ekim 2022]