Ukrayna’dan bir Avrupa bütünleşmesi çıkar mı?

İSTANBUL – TÜHA HABER / İstanbul Ticaret Üniversitesi Siyasal Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Hasan B. YALÇIN, ‘Ukrayna’dan bir Avrupa bütünleşmesi çıkar mı?’ Rusya – Ukrayna savaşını (TÜHA) Uluslararası Haber Ajansı’na değerlendirdi.

Prof. Dr. Hasan B. YALÇIN, Savaşın sahada Rusya için pek iyi gitmediğini, ama algıları yönlendirme savaşını ise çoktan kaybettiğinin altını çizdi.

Batı kamuoyunun uzun süredir ilk kez böylesi birlik ve beraberlik görüntüsü verdiğine dikkat çeken Prof. Dr. YALÇIN, bunun sadece siyasetin bilinçli ürettiği bir kamu diplomasisinden ibaret olmadığını açıkladı.

Prof. Dr. Hasan B. YALÇIN, “Gerçekten tabana yayılmış bir Rusya nefreti var. Siyaset de bunun üzerine bindikçe biniyor” dedi.

Putin’in, “istenmeyen adam” ilan edilmek üzere olduğunu belirten Prof. Dr. YALÇIN, Batı’da gaza gelip rejim değişikliği beklentilerini dile getirenlerin bile çıkmaya başladığını, Avrupalı devletlerin durumdan memnun göründüğünü, pek çok kimsenin Rusya’nın Batı ittifakını toparladığını ve belki de Avrupa bütünleşmesine bile katkısı olacağını düşündüğünü dile getirdi.

Prof. Dr. Hasan B. YALÇIN, şunları söyledi:

“Ama bunlar genel itibarıyla olgunlaşmamış düşünceler. Ukrayna’dan Avrupa bütünleşmesi ya da doksanların dünyasına dönüş çıkarmak kolay değil. Avrupa kamuoyu sadece Putin bir tehdit olduğu için birleşmedi. Aksine Putin’in zayıflığı sayesinde cesaret buldu. Yani ortada bir tehdidin bulunması yeterli değildir. Zaten dikkat ederseniz Rusya sahada tökezlemeden önce böylesi bir birlik havası yoktu. Herkes kaçacak delik arıyordu. Şimdi herkes kahramanlık gösterisi yapıyor”.

“Ukrayna beklenildiği gibi saatler içinde düşseydi kimse Rusya’nın karşısına dikilmezdi” diye konuşan Prof. Dr. YALÇIN, “Şimdi Rusya’ya yaptırım uygulamak daha az riskli görünüyor. Herkes o yüzden vagona atlıyor. Ancak bu trenin gerçek anlamda yol kat edebilmesi için her şeyden önce bir lokomotife ihtiyacı vardı” değerlendirmesinde bulundu.

Prof. Dr. Hasan B. YALÇIN, Bütünleşme gibi işbirliği projeleri liderlik gerektirir. Mesela, doksanlardaki AB genişlemesi ve derinleşmesi asıl itibarıyla ABD’nin Batı ittifakı üzerindeki koruyucu rolle mümkün oluyordu” dedi.

“ABD, Ukrayna krizinde bile öncü bir rol oynamadı” diyen Prof. Dr. YALÇIN, şöyle aktardı:

“Aksine “arkadan idare etme” (leading from behind) diyebileceğimiz bir yöntemde ısrar etti. Eğer Putin sadece kaba güce yaslanmasa ve Putin’in yaslandığı kaba güç bu bakar beceriksiz olmasa şimdi herkes Ukrayna’daki yönetim değişikliğinin üzerini örtmekle meşgul olurdu” ifadesini kullandı.

Ukrayna’dan direniş hikâyesi çıkarmanın, bundan da Batı kamuoyunun değerler temelinde falan birleştiğini iddia etmenin hayalcilikten ibaret olduğunun altını çizen Prof. Dr. Hasan B. YALÇIN, “Bir Ukrayna kazanmıyor, Rusya kaybediyor. İki Batılı ülkeler Ukrayna kazansın diye değil, Rusya kazansın diye uğraşıyor. Bu nedenle pozitif bir işbirliği yok. Kolay hale gelmiş bir ittifak var. İttifaklar ise bir düşman imgesine karşı kurulur ve o imge zayıfladığında ortadan kalkar” dedi.

Prof. Dr. YALÇIN, geçici ittifakları kalıcı işbirliğine dönüştürmek için her şeyden önce bir liderliğe ihtiyaç bulunduğunu hatırlatarak, Aksi takdirde her savaş sonrasında muzaffer ittifakın üyelerinin daha çok birbirine düşme eğiliminde olacağını ve henüz kazanıldığına dair sonuca varmak için de erken olduğunu açıkladı.

“Rusya’nın ne kadar çirkinleşebileceğini, tüm dış desteğe rağmen hâlâ Ukrayna’yı çiğneyebileceğini unutmayın” diyen Prof. Dr. Hasan B. YALÇIN, “Gerçi bu saatten sonra Rusya sahada kazansa da savaşı kazanmış olmayacaktır. Ama yine de korku salmaya devam edecektir. ABD öncü rol oynamadığı müddetçe bu ürkek aktörler kendilerini güvensiz hissettiklerinden ortaklığa değil gizlenmeye eğilimli olacaktır. Ama öyle ya da böyle Rusya’nın çakılmış olması hem Batı için hem de Türkiye için önemli. Sonuçları abartmadan takip etmekte fayda var” şeklinde kaydetti.

HABER : Ataner YÜCE

[TÜHA Haber Ajansı, 06 Mart 2022]