Türkiye’nin Su Kirliliği artıyor!

Su Politikaları Uzmanı ve Su Politikaları Derneği Başkanı Dursun YILDIZ, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın 2022 yılı verileriyle düzenlenen”Türkiye Çevre Sorunları ve Öncelikleri” başlıklı değerlendirme raporu hakkında TÜRKUAZ Uluslararası Haber Ajansı (TÜHA)’dan Ataner YÜCE’ye açıklamalarda bulundu.

TÜHA / TÜRKUAZ İnternational News Agency

Su Politikaları Derneği Başkanı Dursun YILDIZ, Çevresel sorunların önceliklerinin bilinmesinin; ulusal politikaların oluşturulmasında, illerin geleceğe yönelik kalkınma hedeflerinin planlanmasında, doğal kaynaklarımızın optimum kullanımının sağlanmasında, diğer paydaş kurumların uygulama planlarını hazırlamalarında ve çevre kirliliği ile mücadelede önem arz ettiğine dikkat çekti.

Başkanı Dursun YILDIZ, Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yapılan çalışma için illerden gelen anket sonuçlarının değerlendirmesinden önemli sonuçların elde edildiğini belirterek, sonuçları şöyle sıraladı:

• İllerimizin genelinde hava, su kirliliği ve atık sorunlarının yaşanmaya devam etmektedir.
• İllerimizin önemli bölümünde hava kirliliği öncelikli sorundur.
• Havzalarımızın yarısının su kalitesinin yeterli olmadığı, bu havzaları besleyen suların aynı zamanda ülkemizin en büyük tarımsal üretiminin de beslemek açısından kritik anlamda önemli olduğu ve toplum ve çevre sağlığı açısından acilen iyileştirme yapılması gerekmektedir.

En son 2019 yılı verileriyle 2020 yılında yayınlanmış olan Türkiye Çevre Sorunları ve Öncelikleri Raporu ile 2022 yılı verileriyle yayınlanmakta olan bu raporda İllerin 1. Önceliklerinde değişikliklerin olduğunun görülmekle birlikte, birinci öncelik olarak seçilen çevre sorununun sayısının da değiştiğinin gözlemlendiğini hatırlatan Dursun YILDIZ, “2019 yılı verilerinde Su Kirliliği 27 ilde birinci öncelik iken 2022 yılında 33 il tarafından birinci öncelik seçilerek artış yaşanmıştır. Tersi şekilde Hava Kirliliği 2019 yılında 27 il tarafından birinci öncelikli çevre sorunu olarak seçilmişken, 2022 yılında bu sayı 22’ye düşmüştür” dedi.

Su Kirliliği

Su Politikaları Derneği Başkanı Dursun YILDIZ, ülkemizde 81 İlin 33’ünde birinci, 33’ünde ikinci, 9’unda ise üçüncü öncelikli çevre sorunu olarak belirtilen su kirliliğinin toplamda 75 ilde önemli bir çevre sorunu olarak öne çıktığının altını çizdi.

Başkan YILDIZ, “Türkiye’nin hidrolojik havzaları dikkate alınarak değerlendirildiğinde, su kirliliğinin birinci öncelikli sorun olduğu illerin Meriç-Ergene, Susurluk-Gediz, Büyük Menderes, Kızılırmak-Yeşilırmak, Konya Havzası, Aras Havzası, Van Gölü Havzası, Batı Karadeniz Havzası, Ceyhan Havzası, Doğu Karadeniz-Çoruh, Dicle- Fırat ve Doğu Akdeniz Havzalarında yoğunlaştığı söylenebilir” değerlendirmesinde bulundu.

Çevre sorunlarının ve çevresel önceliklerin öneminin toplumda, ulusal ve yerel karar vericiler ve uygulayıcılar düzeyinde farkındalığının artırılması açısından Türkiye Çevre Sorunları ve Öncelikleri Raporunun büyük önemi olduğunun anlaşıldığını söyleyen Dursun YILDIZ, sözkonusu çalışmanın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlükleri dışında geniş halk kitleleri boyutunda genişletilmesi ve analitik çalışmalarla bütünleştirilerek politika üretme süreçlerinde daha etkin yer almasının yararlı görüldüğünü aktardı.

2022 yılı raporu sonucuna göre ülkenin en öncelikli sorunları olarak nitelendirebileceğimiz su ve atık kirliliğinin önüne geçmek için en başta;

– Arıtılmadan alıcı ortamlara deşarj edilen evsel ve sanayi kaynaklı atıksular entegre çözümlerle kontrol altına alınmalı ve uygun arıtma teknolojileri kullanılarak çevreye zararsız hale getirilmelidir.

– İlçe belediyelerinde daha yaygın olan atıksu altyapısı sorunlarının önüne geçilmelidir.

– Zirai faaliyetlerde kullanılan ilaç ve gübrelerin doğru zaman ve miktarda kullanılması sağlanmalı, kullanılmış tarımsal ilaç ambalajlarının uygun bertarafı sağlanarak doğaya yayılması önlenmeli, tarımda uygun sulama teknikleri kullanılarak ilaç ve gübrelerin drenaj sularıyla su kaynaklarımıza bulaşma riskinin önüne geçilmelidir.

– Evsel katı atıkların düzensiz döküm sahalarına atılmasının önüne geçilerek, geri kazanım ve uygun bertarafı sağlanmalıdır. Atık yönetimi genel ilkeleri doğrultusunda atıkların öncelikli olarak kaynağında azaltılması, geri kazanımı, enerji geri kazanımı ve son olarak bertaraf yöntemlerine yöneltilmesi gerekmektedir.

– Atıklarla ilgili olarak, mali kaynaklar sağlanarak, geri dönüşüm ve yeniden kullanım uygulamalarının arttırılması ve uygun bertarafının sağlanması gerekmektedir.

– Aynı zamanda belediyelerin farkındalığının artırılması ve bilinçlendirilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda ülke genelinde yürütülen “Sıfır Atık Projesi” ve plastik poşetlerin ücretlendirilmesi ile atık azaltımı, geri dönüşüm ve yeniden kullanım uygulamalarının arttırılması konusunda önemli mesafe alınması hedeflenmektedir.

– Ülkemizde hayvancılık faaliyetlerinin yoğun olarak yapıldığı yerlerde hayvan dışkılarının biriktirildiği yerlerin zeminin sızdırmazlığının sağlanması ve aslında değerli olan bu ürünün kısa zamanda ekonomiye kazandırılması gerekmektedir.

Gazeteci* Ataner YÜCE