Türkistan ve Türk Devletleri Eğitim İş Birliği

TÜHA / TÜRKUAZ İnternational News Agency

Uluslararası Diplomatik İlişkiler, Akademik Araştırmalar ve Eğitim Derneği’nin (UDİAD) konuk yazarlarından, Uluslararası İlişkiler Uzmanı Doç. Dr. Ruhengiz ALİYEVA kaleme aldığı, “Türkistan ve Türk Devletleri Eğitim İş Birliği” başlığıyla kaleme aldığı yazısında, Ortak tarih, ortak dil ve kültüre sahip olan Türk devletlerinin doğudan batıya çok geniş bir coğrafyaya sahip olduğuna dikkat çekti.

Uluslararası İlişkiler Uzmanı Doç. Dr. Ruhengiz ALİYEVA, ilk defa Türkistan kelimesi ve Türk kelimesinin Türk devletinin adı olarak ilk kullanan devletin; 522 ila 744 yılları arasında hüküm süren Göktürk İmparatorluğu olduğunun altını çizdi.

Günümüzde Türkistan olarak adlandırılan ve pek çok medeniyete sahip coğrafya’nın; Karahanlılar, Gazneliler, Selçuklular, Safeviler, Harzemşahlar, Altın Orda, Timurlular ve Osmanlılar idaresinde asırlar boyu ilim ve irfanın merkezi olduğunu söyleyen Doç. Dr. ALİYEVA, “Dünyadaki büyük devletlerin kendi etki alanlarında yaptıkları barışçıl icraatların başında eğitim alanındaki iş birliği gelmektedir. Büyük devletlerin topluluklarla iyi ilişkiler sürdürmek için kullandıkları en önemli yöntem eğitim alanında yardımlaşmalardır. Bu aynı zamanda milletlerarası medeniyet, bilimsel ve kültürel alışverişle birlikte hareket etme ve dışa açılma faaliyeti” olduğunu dile getirdi.

Uluslararası İlişkiler Uzmanı Doç. Dr. Ruhengiz ALİYEVA, Çok uzun yıllar Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği esareti altında kalan Türk cumhuriyetleri ile Türk ve akraba toplulukları, uzun yıllar Türkiye’den ve birbirlerinden uzaklaştırılarak yabancılaştırma uygulamalarına maruz kalmışlardır. Bu süre içinde ideolojik ve manevi tahribata da uğramışlardır. Bu sebepten ortak değerler zarar görmüştür” dedi.

Tarihî dönüm noktası sayılan Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği’nin (SSCB) çöküşü ile Millî istiklâline kavuşan Türk devletlerinin, istikballerini de kurma yoluna girdiklerini hatırlatan Doç. Dr. ALİYEVA, şunları söyledi:

“Türk devletleri arasında 1992 yılından itibaren hayata geçirilen  Eğitim Projeleri ile; Azerbaycan, Adıgey, Altay, Başkurdistan, Buryat, Çeçenistan, Doğu Türkistan, Çuvaşistan, Dağıstan halkları (Lak, Lezgi, Kumuk, Nogay ve diğerleri), Hakasya, İnguşetya, Kabartay-Balkar, Kalmukya, Karaçay-Çerkez, Moğolistan (Tuva ve Kazak Türkleri), Gagauzya, Rusya Federasyonu Tuva, Yakutistan (Saha) Türkiye ile  eğitim  alanında işbirlikleri  Tüm  Türk devletleri için stratejik öneme de sahip faaliyetlerle yeni hedeflere  yöneldi. Türk dünyasına yönelik eğitim projeleri Türk halkları arasında var olma veya yok olma noktasına gelen halklara bir ümit kaynağı oluşturdu”.

Günümüzde ortak üniversite projeleri eğitim alanındaki iş birlikleri dostluk ve kardeşlik bağları sağlam olan genç bir nesil yetiştirmiş ve Türkiye ile Türk dünyası arasında kalıcı bir dostluk köprüsü oluşturduğuna da dikkat çeken Doç. Dr. Ruhengiz ALİYEVA, “Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Türkmenistan halkları başta olmak üzere Türk ve Akraba Toplulukları, eğer Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği dönemindeki konumdan bugün daha iyi bir konuma geçmişlerse bunda en büyük pay Türk Devletleri arasındaki eğitim alanındaki büyük projelerin başarısı” olduğunun altını çizdi.

Uluslararası İlişkiler Uzmanı Doç. Dr. Ruhengiz ALİYEVA, Eğitim misyonunun Türk Devletlerinin misyonun merkezinde yer aldığını belirterek, Türk Devletleri Teşkilatına üye devletlerin eğitim alanında iş birliğine sürekli olarak öncelik verdiğine dikkat çekti ve “Türk Devletlerinin ortak kültürü, dili ve tarihi, Türk Devletleri Teşkilatı çerçevesindeki iş birliğinin temelini oluşturan Eğitim İş birliği sadece TDT hükümetleri arasındaki iş birliğine değil, aynı zamanda toplumlar ve Türk neslinin geleceği üzerinde doğrudan etkisi vardır” dedi.