Taleban’ın Ankara Ziyareti Ne Anlama Geliyor?

Türkiye’nin Afganistan ile yüz yıllık geçmişiyle Kabil merkezli istikrarlı bir devlet yapısı oluşmasını her zaman desteklediğini anlatan Erol, şimdi de Ankara’nın bölge güvenliği ve refahı açısından Afganistan’da istikrar ortamı oluşmasını istediğini dile getirdi.

Erol, “Dolayısıyla Türkiye yüz yıldan bu yana Afganistan’da bağımsız, egemen, toprak bütünlüğünü koruyarak aynı zamanda kendi içinde ve bölgesinde barışı sağlayabilen bir devlet inşası noktasında elinden geleni yapıyor. Yüz yıl öncesinde öğretmeninden sağlık personeline bir çok desteği vererek tarımdan eğitime, sağlığa bir çok noktada Afganistan’ın inşasına katkıda bulunmuş olan Türkiye bugün de aynı şeyi gerçekleştirme noktasında. Sonuçta Amerika’nın Afganistan’dan çekilmesiyle birlikte yeni bir dönem var ve bu yeni dönem içerisinde yeni gerçeklikler söz konusu. Türkiye’nin bu yeni döneme uygun bir şekilde Afganistan politikasını yürütebilmesi için Taleban ile sağlıklı bir iletişim kanalını oluşturulabilmesi itibarıyla Ankara’daki görüşme önemliydi. Önümüzdeki süreçte de Türkiye ve Taleban arasındaki sürecin çok ciddi anlamda aksilikler olmazsa devam edeceği kanaatindeyim” diye konuştu.

“Afganistan nedeniyle yeni işbirliği şart”

Prof. Dr. Erol, Şanghay oluşumunca Afganistan odaklı bölgede inisiyatif arayışlarında bulunulduğunu belirterek, “Buradaki sorunlar Afganistan ile sınırlı kalmayacak. Pakistan ve Türk cumhuriyetlerini etkileyecek şekilde Orta Asya devletlerini ve İran’ı da etkileyecek şekilde etkilere sahip. En basitinden yeni göç dalgalarına yol açabileceği öngörülüyor. Bunun da en başta Almanya merkezli olarak Avrupa Birliği’ni (AB) ciddi anlamda endişeye sevk edeceği en net şekilde görülüyor. Olası güvenlik sorunları NATO, AB ve daha genel anlamda Türkiye’nin Batı ile ilişkilerine de Afganistan merkezli yeni bir işbirliği sürecini de beraberinde getiriyor. Artık Türkiye’nin bu noktada göçmen kapasitesini arttırması ve dahasını barındırma lüksü de yok. Eğer Türkiye, özellikle Avrupa’nın kayıtsızlığı karşısında Batı sınırında açık kapı uygularsa hiç kimsenin bundan şikayet etme hakkı yok. Onun için Türkiye, çok açık şekilde bütün uluslararası toplumu Afganistan’ın yeniden inşasına davet ediyor. Biz ANKASAM olarak da AB ve Birleşmiş Milletler’in (BM) etkili şekilde devreye girmesi gerektiğini düşünüyoruz” görüşlerini aktardı.

Rusya’nın girişimi ne anlama geliyor?

Rusya ve Hindistan’ın Afganistan’a komşu olmadığını ancak Şanghay İşbirliği Örgütü üyeleri olduğunu vurgulayan Erol, “Moskova’nın ev sahipliğinde Taleban’ın davet edilmesini Rusya’nın Afganistan’ın geleceğinde pozisyon belirleme girişimi” olarak yorumladı.

Rusya’nın Şanghay oluşumu dışındaki ülkelere davette bulunmadığını, Afganistan’ın komşuları Türkmenistan, Özbekistan, Tacikistan’ın görüşmelere katılmadığını işaret eden Erol, Rusya’nın Afganistan üzerinde güç mücadelesini hızlandırma hamlesinde bulunduğu görüşünde.

“Afganistan’ın gerçekten inşası noktasında bölgesel ve uluslararası toplumu buluşturacak bir politikaya ve işbirliğine de işaret etmiyor” diyen Erol, Türkiye’nin ve Afganistan’a komşu Türk devletlerinin yokluğunda müzakere yürütülmesini sorunlu bulduğunu ifade etti.

Erol, “Açıkçası sağlıklı bir sürecin başlangıcına işaret etmiyor. Afganistan’da çözüm ararken çözümsüzlüğü daha da derinleştirecek birtoplantıya Rusya ev sahipliği yapmış oluyor” değerlendirmesinde bulundu.