Su Politikaları Derneği (SPD) Başkanı Yıldız’dan Melen Barajı Uyarısı: Eskisi olmuyorsa yenisi yapılmalı

ANKARA – TÜHA HABER / Enerjide fiyat artışı ve bitmeyen Melen Barajı projesi, İstanbul’daki su maliyetlerini olumsuz etkiliyor.

Uluslararası Haber Ajansı (UHA)‘nın ‘Su Politikaları Derneği’nin İnternet Sitesi’nden aktardığı  Milliyet’den Mert İNAN’ın haberine göre, geçen yıl İstanbul’a temin edilen toplam suyun yarısına yakınının Melen regülatöründen karşılandı.

Devlet Su İşleri (DSİ) eski yöneticisi ve Su Politikaları Derneği Başkanı Dursun Yıldız, “İstanbul’un su temininin sigortası olacak olan Melen Barajı’nın aslında şimdiye kadar tamamlanması gerekiyordu. Zemindeki oturmalar nedeniyle baraj gövdesinde çatlaklar oluştu. Bunun üzerine DSİ mevcut barajı güçlendirmek için hızla yeni bir proje hazırlattı ve inşaat işini 28 Şubat 2020’de ihale etti. 412 milyon 151 bin 148 TL’lik teklifi veren firma, güçlendirmeyi 26 Şubat 2023’te bitirmeyi planlıyordu. Ancak şirket yetkilileri ihale kapsamında bazı projeleri uluslararası standartlara uygun olmadığı için yeniden hazırladı, bazı iş kalemlerinde değişiklik yapılması gerekti. Değişiklikler, yeni fiyat tablosunu ortaya çıkardı. Yeni fiyatlar konusunda DSİ ve şirket uzlaşamadı. İşin gerçekleşme oranı yüzde 10’lar seviyesindeyken şirket, beklenmeyen fiyat artışı nedeniyle projeyi tasfiye kararı aldı. Geçtiğimiz haftalarda çalışmalar durdu. Baraj yapımındaki gecikme vatandaşın cebinden çıkacak fazladan para anlamına geliyor” dedi.

[Su Politikaları Derneği  Proje ve Müşavirlik Merkezi Melen Barajı Güçlendirmesi  İle İlgili Teknik Değerlendirme Notu] 

‘RİSKE SOKUYOR’

İstanbul suyunun yarısına yakınının Melen’den karşılandığının altını çizen Yıldız, bu suyun Avrupa yakasına iletilmesi için çok sayıda devasa pompalar kullanıldığını, pompalar 160 kilometre boyunca uzanırken, toplam 300 metre yükseğe kadar su basılıp İstanbul’a ulaştırıldığını açıkladı.

“Baraj tamamlansaydı bu pompa yüksekliği 100 metre azalacak ve enerji maliyeti yüzde 30 düşecekti” diyen Dursun Yıldız, “Melen’deki belirsizliğin sürmesi, İstanbul’un su temini güvenliğini su kalitesini riske sokuyor. Belki de en uygun yerde yeni bir Melen Barajı’nın yapımı alternatifi de hızla değerlendirilmeli. Melen Barajı’nın yapımından vazgeçilip, Melen 1 ve Melen 2 Regülatörleri ile su teminine devam edilmesi durumunda, İstanbul’un Avrupa yakasının su talebinin yeni bir planlama yapılarak, yenilikçi bir su yönetimi anlayışı ile alternatif su kaynaklarını da dikkate alarak temini hususu da incelenmeli” dedi.

‘İSTANBUL’UN SU KADERİ MELEN’E BAĞLI’

Melen Barajı sorunu nedeniyle artan enerji maliyetinin suyun birim maliyetine önemli bir ilave getirdiğini söyleyen Yıldız, “Melen Barajı’nın işletmeye alınması durumunda bu maliyetin en az üçte bir oranında azalması mümkün olacaktı. Ayrıca Melen Barajı işletmeye alınmış olsaydı bu barajdan elde edilecek hidroelektrik enerji pompalarda kullanılarak suyun enerji maliyetini de azaltacaktı. İSKİ’nin 2022 yılı için hesapladığı elektrik maliyeti, 1 milyar 300 milyon liraydı ancak son elektrik zamlarıyla bu rakam 3 milyar TL’ye yükseldi. İstanbul’un su kaderi bir anlamda Melen Barajı’na bağlı” ifadelerini kullandı.

Küresel iklim değişikliğine bağlı kuraklık tablosunun Melen havzasını olumsuz etkilemesinin İstanbul için çok büyük sorun yaratacaĞını da söyleyen Yıldız, şu uyarıları sıraladı: “Suyun çok verimli kullanılması gerekiyor. İstanbul, çevresindeki su kaynaklarını sünger gibi emiyor. Vatandaşların su kullanım bilincini artıracak eğitim ve tanıtımlar yapılmalı. Suyu verimli kullanan tesisatlara geçilmeli. Araba yıkama, halı yıkama gibi hoyratlıklara son verilmeli. Bulaşık, çamaşır yıkarken suyu çok dikkatli tüketmeliyiz.”

[TÜHA Haber Ajansı, 28 Ağustos 2022]