Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörü, Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “İnsanın sosyal ortamlara girdikçe, sosyal ilişkilerde sınırı öğrendikçe empatiyi öğrenir” dedi.
TÜHA / TÜRKUAZ İnternational News Agency
Prof. Dr. Tarhan, “Yalnız yaşayan daha kendini düşünen birisi olur. Sosyal ortamda insan empatiyi öğrenebiliyor, diğer insanların haklarını, ihtiyaçlarını öğrenebiliyor. Empati yoksunluğunu varsa, bu kimse ben böyleyim, düzelmek istiyorum diyorsa farkındalık çalışılıyor empatiyle ilgili. Empati nedir, ne değildir? Sevgi nedir? Merhamet nedir? Şefkat nedir?” diye anlattı.
“Merhamette yukarıdan aşağı bir duygu sunulmasının merhamet değil, insanın kendi egosu için insanlara merhamet rolü oynamak olduğunu” ifade eden Prof. Dr. Tarhan, “Empati yaparken sempati karıştırılıyor. Birisi oturup ağlıyor, onunla birlikte sen de ağlıyorsun, bu sempatidir. Empatinin yorgunluğu da burada ortaya çıkıyor işte. Empati burada zarar veriyor kişiye.” dedi.
Empatinin sempatiye dönüşmesinin empati değil, kendine zulmetmek olarak ifade eden Prof. Dr. Tarhan, “Kendine karşı da tarafsız olacaksın. Kendi hakların var, ihtiyaçların var, karşı tarafın hakları var, ihtiyaçları var. Karşı tarafın haklarını, ihtiyaçlarını anlayacaksın. Kendi haklarını, ihtiyaçlarını bileceksin ve dengeli şekilde ilişki kuracaksın, bu öğreniliyor.” şeklinde konuştu.
Tarhan: “İçtenlik ve samimiyetin bulaşıcı etkisi var.”
Empati duygusuyla ilgili beyinde sinir hücreleri olduğunu da kaydeden Prof. Dr. Tarhan, “Ayna sinir hücreleri ve ayna nöronlar… Karşı tarafın beynindeki ayna nöronlarla konuşuyor beynimiz. Telsiz internet gibi konuşuyor, haberleşiyor gibi… Güçlü duygularla samimi bir empati hissediyorsan, samimi olursa, karşı tarafın beynindeki aynı alanlar aktif hale geçiyor. Ama samimi olmayan, çıkarcı bir empati rolü oynuyorsan, karşı tarafın beynindeki ayna nöronlar harekete geçmiyor. İçtenlik ve samimiyetin bulaşıcı etkisi var. Karşı tarafı etkiliyor ve karşı tarafta güven oluşturuyor. Onun için merhamet rolü oynayamazsınız, empati rolü oynayamazsınız samimi olması gerekiyor etkili olması için. Yoksa etkisiz oluyor, o anda saf bir insanı inandırıyorsunuz ama bir müddet sonra güven oluşturamıyorsunuz ilişkilerde.” dedi.
Yardım ederken mutluluk hormonu salgılanıyor
Budist rahipler yardım ederken beyindeki mutluluk hormonlarının salgılandığının da görüldüğünü anlatan Prof. Dr. Tarhan, “Kendisinde mutluluk hormonu salgılanıyor. Karşı tarafın yaralarını görüyor, üzülüyor, daha sonra ona yardım etmek istiyor. Bir şeyler yapıyor ve aynı anda beyinde mutluluk hormonu salgılanıyor. Aslında merhametli olmak kişiye de bir şey kazandırıyor, bilimsel ve biyolojik olarak gösterilmiş kanıtlanmış bir duygu.” dedi.
Şefkat ve merhametin benzer şekilde kullanıldığını dile getiren Prof. Dr. Tarhan, “Merhamet duygusunu fark edebilmek ve sırf bu duyguyu tatmin için insan gizli yardım yapar başka insanlara. Halbuki o an kendisi de mutlu olur, bir çocuğun sevindiğini, bir insanın mutlu olduğunu gördüğü zaman. O peşin ödüldür ona. Merhametli olmanın peşin ödülü var kişiye.” diye konuştu.
Tarhan: “Merhametli insanlar başkaları için de bir şeyler yapmaktan zevk alıyorlar.”
Maslow’un ihtiyaçlar hiyerarşisinde en temelde fizyolojik ihtiyaçlar; yemek, içmek, barınmak, üremek, sonra diğer canlılarla ortak ihtiyaçlar ve ondan sonra da güvenin geldiğini kaydeden Prof. Dr. Tarhan, “Sonra sosyal şeyler geliyor; sevmek, sevilmek ve güvenli olmak… En sonda da kendini gerçekleştirmek geliyor. Merhametli insanlar kendilerini aşıyorlar, başkaları için de bir şeyler yapmaktan zevk alıyorlar.” dedi.
Tarhan: “Merhamet başıboş bırakılması gereken bir duygu değil!”
Prof. Dr. Tarhan, merhamet yorgunluğuna işaret ederek, “İnsanoğlunun kontrol edemeyeceği ve gücünün yetmediği konularda oturup üzülüp ağlarsa, kendi gücünü aştığı için merhameti ona zarar vermiş oluyor. Halk arasında bir söz var; ‘Merhametten maraz doğar’ diye. Yanlış kişiye merhamet etmek de zarar verir. Bazı kişiler kendilerini acındırırlar, yardım edersin ona, aslında tembelliğe, aç gözlülüğe teşvik etmiş olursun. Onun için merhamet edilecek nesneyi de iyi seçmek gerekiyor. ‘Merhameti hak ediyor mu bu?’ diye düşünmek gerekiyor. Hak ediyorsa yapmak gerekir? Merhametli akıl yürütme diye geçiyor. Bu da merhametli akıl yürütme. Merhamet duygusu başıboş bırakılması gereken bir duygu değil, güzel bir duygu.” dedi.
Tarhan: “Merhametli insanlar çok kolay kullanılır.”
Merhametli insanların çok kolay kullanıldığını da ifade eden Prof. Dr. Tarhan, “Onun için o durumlarda kişiye merhamet edilir, ama kişi kendi gücünün sınırlarını iyi bilmesi lazım. Kendi haddini bilen, sınırlarını bilen kimse kendine karşı da haksızlık yapmamayı başarır. Kendine karşı haksızlık yapmıyorsa bir insan, o merhameti doğru amaçla, doğru biçimde, doğru şekilde kullanmayı da başarabilir. Aslında merhamet yönetilmesi gereken bir duygu.” diye anlattı.
Prof. Dr. Tarhan, “Güzel bir söz var; ‘İlacı ilaç yapan zehri, zehir yapan dozudur” diye. Merhameti değer yapan, bireye ve topluma faydalı yapan, onun yerini, nesnesini, dozunu, süresini iyi ayarlayabilmek. Hak eden kişilere yapabilmek gerekiyor. Onun için evrensel değerdir merhametli olmak. Evrensel bir değer olduğu için bu evrensel değerleri önce kendimize, sonra çocuklarımıza, yakınlarımıza öğretip bir değer yargısı olarak kullanmamız gerekiyor.” şeklinde anlattı.
Tarhan: “Merhamet zarar veriyor diye düşünmemek gerekir.”
Merhamet duygusu olan kişilerde pozitif enerji olduğunu belirten Prof. Dr. Tarhan, “Bu kişilerin çevresine bakarsınız. Allah dostu insanlar vardır, kurulu düzen istemediği halde insanlar onun etrafında toplanır. Bakarsınız o kişilerin büyük ölçüde en büyük özellikleri merhametlilikle dürüstlüğü birlikte götürmeleridir.” dedi.
Prof. Dr. Tarhan, merhamet yorgunluğu konusuna dikkat çekerek, “Merhamet zarar veriyor diye düşünmemek gerekir. Mesela sürüye giren kurtlara merhamet edilmez, merhamet ederseniz yanlış olur. Merhamet kavramı doğru ama oradaki kurda merhamet ederseniz kötülük yapmış olursunuz. Merhameti yerinde ve zamanında kullanabilmek önemli.” şeklinde sözlerini tamamladı.
Dünyanın en büyük çevre hareketi Dünya Saati, bu yıl 23 Mart tarihinde “Dünya için bir Saatini Ver” çağrısı ve bu çağrıya hizmet eden etkinlikler eşliğinde büyük bir katılımla gerçekleşti. TÜHA / TÜRKUAZ İnternational News Agency ‘dan Beyza SEYHAN, kaleme aldığı “Dünya Saati ile geleceğe zaman kazandırdık” başlıklı yazısında, WWF’in iklim...
TÜHA HABER / Türkiye’de işsizlik oranı, temmuzda bir önceki aya göre 1,4 puan artışla yüzde 12 seviyesinde gerçekleşti. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2021 yılı Temmuz ayı İş Gücü İstatistikleri’ni açıkladı. Buna göre, Türkiye genelinde 15 ve daha yukarı yaştaki kişilerde işsiz sayısı 2021 yılı Temmuz ayında bir önceki aya göre...
Ankara 10. Sulh Ceza Hakimliği’nin aldığı karar göre, Kanada menşeli hikaye yazma ve okuma sitesi Wattpad’e artık Türkiye’den erişim sağlanamayacak. TÜHA / TÜRKUAZ İnternational News Agency Kanada’nın Toronto kentinde 2006’da kurulan ve kısa zamanda popülerliğini arttırarak dünyaya yayılan hikaye ve şiir paylaşım platformu Wattpad, Türkiye’de salı günü itibariyle yasaklandı. İfade...
Suriye ve Irak’ın kuzeyinde terör örgütüne yönelik gerçekleştirilen operasyonlarda 16 terörist etkisiz hale getirildi. Milli Savunma Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, Tek amacı bulundukları bölgeyi kana bulamak olan teröristleri hak ettikleri şekilde cezalandırmaya devam ediyoruz! Kahraman Mehmetçik, Suriye’nin kuzeyindeki Zeytin Dalı ve Barış Pınarı bölgelerinde belirlediği 5 PKK/YPG’li teröristi etkisiz hâle getirdi.” denildi....
ANKARA – TÜHA HABER / Türkiye’den yasa dışı yollarla Yunanistan’a geçmeye çalışan 3 FETÖ üyesi Hudut Kartalları tarafından yakalandı. Milli Savunma Bakanlığı’nın yaptığı açıklamaya göre, Edirne’de görev yapan Hudut Kartalları, Türkiye’den Yunanistan’a yasa dışı yollarla geçmeye çalışan 5 kişiyi yakaladı. Yapılan incelemede, yakalanan şahısların üçünün FETÖ terör örgütü mensubu olduğu...
TÜHA HABER :/ Türkiye ile Rusya arasındaki uçuşların tekrar başlamasına ilişkin kararı sevinçle karşılayan Rus turizm sektörü yetkilileri, Türkiye tatiline yönelik büyük bir talebin olduğuna işaret ediyor. Rusya’da Türkiye biletine yönelik aramalar 5 kat artmış durumda. Rus turizm sektörü yetkilileri, Türkiye ile Rusya arasında 1 Ağustos’ta, önce İstanbul ve Ankara,...
düşünen birisi olur. Sosyal ortamda insan empatiyi öğrenebiliyor, diğer insanların haklarını, ihtiyaçlarını öğrenebiliyor. Empati yoksunluğunu varsa, bu kimse ben böyleyim, düzelmek istiyorum diyorsa farkındalık çalışılıyor empatiyle ilgili. Empati nedir, ne değildir? Sevgi nedir? Merhamet nedir? Şefkat nedir?” diye anlattı.
düşünen birisi olur. Sosyal ortamda insan empatiyi öğrenebiliyor, diğer insanların haklarını, ihtiyaçlarını öğrenebiliyor. Empati yoksunluğunu varsa, bu kimse ben böyleyim, düzelmek istiyorum diyorsa farkındalık çalışılıyor empatiyle ilgili. Empati nedir, ne değildir? Sevgi nedir? Merhamet nedir? Şefkat nedir?” diye anlattı.
