Ortadoğu iki geleceğin kavşağında duruyor

Hem Washington hem de Tel Aviv, Suudi Arabistan’ın mevcut Gazze çatışmasındaki yumuşatıcı etkisinden yararlanabilir.

TÜHA / TÜRKUAZ İnternational News Agency

 

 

 

 

 

İbrahim HAMİDİ, Al Majalla

Gazze’deki korkunç savaş Ortadoğu için çok önemli bir dönemece işaret ediyor. Bölge, gerilime, kaosa ve bölgesel savaşa giden yol ile kalıcı barış, istikrar ve refaha giden yol arasında bir kavşakta bulunuyor.

Ortadoğu onlarca yıldır dünyanın en acımasız ve yıkıcı çatışmalarından bazılarına ev sahipliği yapıyor.

Saddam Hüseyin’in 1990’da Kuveyt’i işgal etmesi, 2011’de ‘Arap Baharı’ sonrasında Suriye, Libya, Yemen’de ve 1976’da Lübnan’da yaşanan iç savaşlar ve El Kaide ve İslam Devleti (İD) gibi uluslararası terörist grupların tümü büyük çaplı kışkırtmaları tetikledi. askeri tepkiler Bölge nadiren barışı tanıdı.

Ancak bölge aynı zamanda birçok ülkenin bir dizi yatırımla ve hızlı ekonomik kalkınmayla aktif olarak dünyayla etkileşime geçmeye çalıştığı bir bölge.

Suudi Arabistan, BAE ve diğer Körfez İşbirliği Konseyi ülkeleri, İsrail ve İran gibi geleneksel bölgesel rakiplere yaklaşımlarında açık fikirlilikle, ulusal refahlarını artırmaya yönelik uzun vadeli vizyonlarla ekonomilerini modernize etti ve reform yaptı.

7 Ekim’den bu yana bölgede yaşanan gelişmeleri, ister istemez bölgeyi suçlama ve çatışmaya sürükleyen bir gelişme olarak okumak kolay olacaktır.

Ancak Orta Doğu’nun en önemli ekonomik oyuncuları, özellikle de Suudi Arabistan açısından, daha geniş stratejik tablo değişmedi.

İsrail ve Gazze’de gördüğümüz şiddet patlamasına rağmen, onları ekonomik ve kültürel reform gündemlerini takip etmeye iten stratejik motivasyonlar hâlâ geçerliliğini koruyor.

[AFP Yaralı Filistinli bir anne ve kızı, Ekim 2023’te İsrail’in Gazze bombardımanından sağ kurtulduktan sonra birbirlerine sarılıyor.]

İki Ortadoğu

Devam eden çatışma sadece Gazze’de değil, tüm bölgede çok büyük bir insani zarara yol açacak. Lübnan, Suriye ve Libya’daki iç savaşlar şimdiden hesaplanamaz acılara yol açarken, İran, Irak ve Kuveyt’teki toprak savaşları da küresel düzende büyük çalkantılar yarattı.

El Kaide ve IŞİD gibi uluslararası terör örgütleri, devlet dışı aktörlerin ve paramiliter grupların geleneksel devletler kadar tehdit oluşturduğu yeni bir döneme işaret ederek Afganistan, Irak ve Suriye’de Batılı işgallere yol açtı.

Şu anda bile milisler hiçbir engelle karşılaşmaksızın ortalıkta dolaşıyor, devletleri parçalamaya ve önceden var olan çatışmaları alevlendirmeye çalışıyor. Akdeniz’in en doğu ucunda İsrail ve Filistin toprakları üzerindeki çatışma sürüyor.

Hamas’ın yerleşimlere sızması ve İsrail ordusuyla çatışması sonucu yaklaşık 1.200 İsrailli öldürüldü, ardından İsraillileri kaçırıp rehin almak üzere Gazze’ye geri götürdü.

İsrail kendi adına 28.000’den fazla Filistinliyi öldürdü ve Gazze’deki hastaneleri, okulları ve fırınları yok etti; işgal altındaki Batı Şeria’daki Yahudi yerleşimciler ise ölü Filistinlileri vurup evlerinden tahliye etti.

Aynı zamanda Ortadoğu alternatif bir yoldadır.

Ağırlıklı olarak Körfez’de bulunan diğer devletler, bölgesel istikrarın sürdürülmesi, ekonomik refahın, modernleşmenin ve yatırımın desteklenmesi üzerine inşa edilmiş ileriye dönük gelecek vizyonlarına sahiptir.