Mahkeme Afşin-Elbistan’daki Termik Santralın Emisyon Verilerinin Açıklanmasını Hükmetti

TÜHA / TÜRKUAZ İnternational News Agency

HABER* Bulut BAGATIR

İSTANBUL, 23 ARALIK 2025

***Mahkeme Afşin-Elbistan’daki Termik Santralın Emisyon Verilerinin Açıklanmasını Hükmetti

Greenpeace Türkiye, Afşin-Elbistan A Termik Santralı’na ait Sürekli Emisyon Ölçüm Sistemi (SEÖS) verilerinin açıklanması talebiyle yaptığı bilgi edinme başvurusunun reddine karşı açtığı davayı kazandı. Ankara 7. İdare Mahkemesi, bilgi edinme başvurusunun reddinin hukuka uygun bulunmadığını belirterek iptaline karar verdi. Karara göre, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı SEÖS ile kayıt altına alınan emisyon verilerini, emisyon ölçüm raporlarını, yasal süreç ve denetim bilgilerini kamuoyuna açıklamak zorunda. Kararın gereğinin yerine getirilmesi için Bakanlığa tekrar bilgi edinme başvurusunda bulunulacak. İki yeni ek ünite yapılması planlanan Afşin-Elbistan A Termik SantraIı’nın yarattığı çevre ve halk sağlığı sorununa karşı mücadele uzun zamandır sürüyor. 2021 yılında bölge halkından gelen yoğun kirlilik şikayetleri üzerine 12 yöre sakini Greenpeace Türkiye ile birlikte santrallara dair SEÖS verilerini Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından talep etmişti. Başvurunun reddi üzerine Ankara 14. İdare Mahkemesi’nde açılan davada verilerin açıklanması kararı verilmiş buna karşın Bakanlık Aralık 2024’te istenilen belgelerin sadece bir kısmını paylaşmıştı.

***Limak’ın Altın Gümüş Madenine Karşı Dava: “Yaşam Altından Değerlidir!”

Akbelen Ormanı’ndaki katliamın ortaklarından Limak Holding’in Balıkesir Balya’daki altın madenine karşı dava açıldı. Holding bünyesindeki Altınordu Madencilik tarafından yapılacak projeye verilen “Çevresel etki değerlendirmesi (ÇED) olumlu” iznine karşı Ayvalık Tabiat Platformu, Balıkesir Çevre Platformu, Burhaniye Çevre Platformu, Gömeç Çevre Platformu, Gökçeyazı Çevre Koruma ve Dayanışma Derneği, Kazdağı Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma Derneği ve yörede yaşayan yurttaşlar mahkemeye başvurdu. Davacılar, projenin bölgedeki ormanları, su kaynaklarını, tarım arazilerini ve insan sağlığını geri dönülemez şekilde tahrip edeceğini belirterek kararın yürütmesinin durdurulmasını ve iptalini talep etti.

***SKDM’nin Kapsamı Genişliyor

Avrupa Komisyonu’nun yeni yayımladığı önerilere göre, blok, yüksek emisyonlu ürünlerin ithalatından alınan sınırda karbon vergisini otomobil parçaları ve çamaşır makinelerini de kapsayacak şekilde genişletecek. Planlar ayrıca, Komisyonun yabancı firmaların bu ücretten kaçınmasına olanak sağlayabileceğinden endişe duyduğu boşlukları da kapatacak. Şu anda pilot aşamada olan mekanizma, Ocak ayından itibaren uygulanmaya başlanacak. AB’nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) -dünyanın ilk karbon sınır tarifesi- çelik, alüminyum, çimento ve gübreler de dahil olmak üzere ithal malların karbon emisyonlarına vergi uygulayacak. Mekanizma, Avrupa sanayilerini iklim kuralları daha zayıf olan ülkelerden gelen daha ucuz ithalata karşı korumayı amaçlıyor. Ancak bu politika, ekonomilerini haksız yere cezalandırdığını söyleyen Çin, Hindistan ve Güney Afrika gibi bloğun ticaret ortaklarını kızdırdı.

Yeni Analiz: Küresel Kömür Talebi Rekor Seviyeye Ulaştı

Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) “Kömür 2025” raporuna göre, dünyada kömür talebi bu yıl %0,5 artışla 8,85 milyar tona yükselerek rekor kıracak. Bazı büyük pazarlarda tüketim eğilimlerinin sapma göstermesi talepteki artışı etkiliyor. Özellikle ABD’de yüksek gaz fiyatları ve kömür santrallarının kapatılmasını yavaşlatan politikalar, 15 yıldır düşüş eğiliminde olan kömür tüketimini artırdı. Avrupa Birliği’nde (AB) kömür tüketiminde son 2 yıldır görülen düşüşün ardından, bu yıl kömür talebinin hafif artması beklenirken, Çin’deki talebin 2024’e göre genel olarak yatay seyredeceği öngörülüyor. Ancak 2030’a kadar küresel kömür talebinin yavaşlaması ve 2023’teki seviyeye geri dönmesi öngörülüyor. Bu durum, büyük ölçüde bugün toplam kömür tüketiminin üçte ikisini oluşturan enerji sektöründeki değişikliklerden kaynaklanacak.

2026 En Sıcak İlk Dört Yıl Arasına Girebilir

Meteorologlara göre, fosil yakıt kirliliği Dünya’yı ısıtmaya ve aşırı hava olaylarını körüklemeye devam ederken, gelecek yıl sanayi öncesi döneme kıyasla 1,4 dereceden fazla sıcaklık artışı yaşanacak. Birleşik Krallık Meteoroloji Ofisi’nin (UK Met Office) tahmini, kayıtlardaki en sıcak yıl olan ve 2024’te 1,55 dereceye ulaşan değerden biraz daha düşük olsa da, 2026 yılının 1850’den bu yana ölçülen en sıcak dört yıl arasında yer alacağını öngörüyor. Dünya’yı saran bir karbon örtüsü, insanlığın bugüne kadar geliştiği istikrarlı koşulları tehlikeye atmaya başladı. Bu durum hava koşullarındaki aşırılıkları ağırlaştırarak, felaket boyutunda bir kritik eşiğe ulaşma riskini artırıyor. Met Office, 2026 yılının 1850–1900 ortalamasına göre 1,34 derece ile 1,58 derece arasında daha sıcak olmasını bekliyor.