Lübnan İçin 298 Milyon Dolar Toplandı

TÜHA HABER / Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Salı günü Beyrut limanında meydana gelen büyük patlamanın ardından Pazar günü düzenlenen acil bağış kampanyası toplantısında tüm dünya güçlerinin farklılıklarını bir kenara bırakarak Lübnan halkına destek olması çağrısında bulundu. Fransa Cumhurbaşkanlığı’ndan yapılan açıklamada, Emmanuel Macron öncülüğünde düzenlenen uluslararası bağış kampanyası kapsamında ülkelerin bağışladığı toplam miktarın 298 milyon doları bulduğu bildirildi.

Fransa Cumhurbaşkanlığı’ndan yapılan açıklamada ayrıca bu bağışın Lübnan’da siyasi ya da kurumsal reform yapılması şartına bağlı olmayacağı kaydedildi. Macron öncülüğünde düzenlenen acil konferans sonunda yayınlanan bildiride, “Yardımlar; zamanında, yeterli ve Lübnan halkının ihityaçlarını karşılayacak çerçevede, azami ölçüde şeffaflık ve etkinlikle, doğrudan yapılmalıdır” ifadeleri yer aldı.

Beyaz Saray’dan yapılan açıklamadaysa konferansa katılan Başkan Trump’ın Amerika’nın Lübnan halkına yardıma hazır olduğunu söylediği bildirildi. Açıklamada, “Başkan, Lübnan’da sükunet çağrısında bulundu, Lübnanlı barışçı protestocuların şeffaflık, reform ve hesap verilebilirlik için yaptığı çağrıları haklı buluyor” denildi.

Borç içindeki Lübnan, Corona pandemisi ve 158 kişinin öldüğü patlamadan önce de ekonomik kriz içindeydi.

Ancak yabancı hükümetler, kendi halkı tarafından yolsuzlukla suçlanan Lübnan hükümetine ‘‘açık çek” yazma konusunda tedirgin. Kimi ülkelerse İran’ın Hizbullah örgütü üzerinden sağladığı nüfuz nedeniyle endişeli.

Fransa Cumhurbaşkanı Macron, düzenlediği çevrimiçi (online) bağış konferasının açılışında yaptığı konuşmada, Lübnan’a yapılacak uluslararası yardımın Birleşmiş Milletler (BM) tarafından eşgüdümlü olarak yürütülmesi gerektiğini kaydetti.

Fransız Rivierası’ndaki yazlığından video konferans aracılığıyla toplantıya katılan Macron, ‘‘Görüş farklılıklarına rağmen herkes Lübnan’ın ve Lübnan halkının yardımına koşmalı. Bugün görevimiz, hızlı ve etkili bir şekilde harekete geçmek” dedi.

Macron, Lübnan’a yardım teklifinin içinde 4 Ağustos’taki patlamaya ilişkin tarafsız, güvenilir ve bağımsız bir soruşturma açılmasına destek verilmesi de olduğunu söyledi.

Patlama, 250 bin Lübnanlı’nın evlerini kaybetmesine, iş yerlerinin ve hayati önem taşıyan tahıl depolarının yıkılmasına neden olmuştu.

İktisatçılar, Beyrut’u yeniden yapılandırmanın maliyetinin milyarlarca doları bulacağını söylüyor. Ekonomik tahminlere göre patlama, Lübnan’ın gayrisafi milli hasılasının yüzde 25’ini yok etmiş olabilir.

Lübnanlılar’dan ayaklanma ve istifa çağrısı

Pazar günü bazı Lübnanlılar, Beyrut limanında hafta içi meydana gelen patlamadan sonra ülke liderlerini devirmek için ayaklanma çağrısında bulundu. Lübnan Maruni Patriği Beşara Butrus el-Rai ise kabinenin istifa etmesi gerektiğini kaydetti.

Lübnanlı protestocular, Salı günü Beyrut Limanı’nda meydana gelen patlamaya hükümetin ihmalinin neden olduğu gerekçesiyle Lübnan hükümetini istifaya çağırdı. Beyrut’taki göstericilerin öfkesi, Cumartesi günü şiddet eylemlerine dönüştü.

Maruni Partiği Beşara Butrus el-Rai ise hükümetin ‘‘ülkeyi yönetme biçimini değiştiremeyeceği” için kabinenin istifa etmesi gerektiğini kaydetti. Patrik, Pazar vaazında, ‘‘Bir milletvekilinin ya da bakanın istifası yeterli olmaz. Tüm hükümetin istifa etmesi gerekir çünkü ülkenin iyileşmesini sağlama becerisine sahip değiller” dedi.

Lübnan Enformasyon Bakanı Manal Abdül Samet, Pazar günü yaptığı açıklamada, patlamayı ve hükümetin gereken reformları yapmayı başaramamasını gerekçe göstererek istifa edeceğini söyledi.

Halkı isyana çağıranlardan Lübnanlı avukat Maya Mabli, ‘‘İnsanlar sokaklarda yatmalı ve hükümet düşene kadar protesto eylemlerine devam etmeli” dedi.

Cumartesi günkü protestolar, Lübnan’da binlerce kişinin yolsuzlukların ve kötü yönetimin sona ermesi talebiyle sokaklara döküldüğü Ekim ayından bu yana düzenlenen en büyük gösteriler oldu.

Yaklaşık 10 bin kişinin toplandığı Şehitler Meydanı’nda Cumartesi akşam saatlerinde parlamento binasına uzanan yolun üzerindeki bariyerleri aşmak isteyen göstericiler polisle çatıştı. Bazı protestocular bakanlık binalarına ve Lübnan Bankalar Birliği binasına girdi.

Protestocular, polisin attığı göz yaşartıcı gaz kapsüllerine taş ve fişeklerle karşılık verdi. Kızılhaç, bir polisin hayatını kaybettiğini, 170’ten fazla kişinin yaralandığını bildirdi.

Pazar günü Şehirler Meydanı’nda makineli tüfeklerle donatılmış araçların içinde askerlerin konuşlandırıldığı görüldü.

El Cedid Televizyonu’na göre ordudan yapılan açıklamada enkaz altından sağ kurtulanları çıkarma umudunun giderek söndüğü bildirildi. Lübnan Sağlık Bakanlığı ise Cumartesi günkü açıklamasında 21 kişinin kayıp olduğunu kaydetti.

[TÜHA Haber Ajansı, 10 Ağustos 2020]