Turkuaz Haber Ajansı

* Macaristan, Başbakan Péter Magyar hükümetinin kapsamlı hukukun üstünlüğü ve yolsuzlukla mücadele reformlarını hayata geçirmesinin ardından, Viktor Orbán döneminde dondurulan yaklaşık 10 milyar euroluk AB kurtarma fonunu almaya hazırlanıyor.

TÜHA / TÜRKUAZ Uluslararası Haber Ajansı (www.turkuazhaberajansi.com)

YAZAR* Fuad SAFAROV 

MOSKOVA,  15 KASIM 2026

Neft i Gaz: Türkiye’deki doğal gaz merkezi Gazprom’un beklentilerini karşılamadı

Rusya merkezli Neft i Gaz haber sitesi, Türkiye’de kurulması planlanan uluslararası doğal gaz merkezinin henüz beklenen sonuçları vermediğini belirterek, projenin Gazprom’un Avrupa pazarındaki kayıplarını telafi etme potansiyelinin sınırlı kaldığını yazdı. Haberde, Türkiye’nin Rus gazına bağımlılığını azaltma ve alternatif tedarik kaynaklarına yönelme politikasının, Gazprom’un Türkiye pazarındaki konumunu da zorlaştırdığı ifade edildi.

Neft i Gaz, Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’ın Rus gazının pahalı olduğuna ilişkin açıklamalarına dikkat çekerek, Ankara’nın Rusya’dan daha az, ABD’den ise daha fazla doğal gaz satın alma politikasını fiyat faktörüyle gerekçelendirdiğini aktardı.

Bayraktar’ın, “Rusya’dan daha az, ABD’den daha fazla gaz almamızın nedeni çok basit. Bu durumun siyasetle değil, fiyatla ilgisi var. Rus gazı son derece pahalı” şeklindeki açıklamasını hatırlatan yayın, Türkiye’nin Rusya’dan doğal gaz ithalatının 2026 yılının Ocak-Ağustos döneminde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 17 azaldığını bildirdi.

Bununla birlikte Neft i Gaz, sonbahar aylarında Rus gazı sevkiyatında yeniden artış yaşandığına işaret etti. Gazprom’un Ekim ayında Türkiye’ye gönderdiği doğal gaz miktarının Eylül ayına kıyasla yüzde 78 arttığını, Kasım ayının ilk beş günündeki sevkiyatın ise Eylül ve Ekim aylarının aynı dönemlerine göre dört katına çıktığını kaydetti. Yayın, bu artışı kış sezonu öncesindeki hazırlıklarla ilişkilendirdi.

Rus gazının fiyatı Avrupa piyasalarına bağlı…

Neft i Gaz, Türkiye’nin Rus gazını pahalı bulmasının arkasında fiyatlandırma mekanizmasının bulunduğunu belirtti. Haberde, Türkiye’ye yönelik doğal gaz fiyatlarının geçmişte ağırlıklı olarak  petrol fiyatlarına endekslendiği, ancak son yıllarda bu formülde Avrupa piyasalarının belirleyici hale geldiği ifade edildi.

Analitik kuruluş ICIS verilerine atıfta bulunan yayın, Türkiye’nin Rusya’dan aldığı gazın fiyatının yaklaşık yüzde 70’inin Hollanda merkezli TTF doğal gaz piyasasındaki kotasyonlara, yüzde 30’unun ise petrol fiyatlarına bağlı olduğunu bildirdi.

Neft i Gaz, “Avrupa’daki doğal gaz fiyatlarındaki yükseliş doğrudan Türkiye için belirlenen fiyatlara yansıyor” değerlendirmesinde bulundu.

Haberde, ABD’nin doğal gaz fiyatları bakımından önemli bir rekabet avantajına sahip olduğu da vurgulandı. Henry Hub piyasasında gazın 1 milyon BTU başına 3 doların biraz üzerinde işlem gördüğü, bunun bin metreküp başına yaklaşık 110 dolara karşılık geldiği belirtildi. ABD’den Avrupa’ya gönderilen LNG’nin önemli bölümünün de bu piyasanın fiyatlarına endeksli olduğu hatırlatıldı.

Yayına göre, bu koşullar Gazprom’u Türkiye pazarında zor durumda bırakırken, Ankara’nın alternatif tedarikçilerle pazarlık gücünü de artırıyor.

Türkiye’deki gaz merkezi neden hayata geçirilemedi?

Neft i Gaz, Türkiye’nin uluslararası doğal gaz ticaret merkezi olma fikrinin yeni olmadığını, ülkenin Rusya, Azerbaycan ve İran’dan Avrupa’ya uzanan enerji güzergâhlarının kesişme noktasında bulunduğunu hatırlattı.

2018 yılında EPİAŞ bünyesinde spot doğal gaz ticaretinin başlatıldığını, Ekim 2022’de ise Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Türkiye’de uluslararası bir doğal gaz merkezi kurulmasını önerdiğini kaydeden yayın, projenin temel amacının farklı kaynaklardan gelen gazın Türkiye’de bir araya getirilerek Avrupa pazarına yeniden ihraç edilmesi olduğunu belirtti.

Neft i Gaz, Alparslan Bayraktar’ın 2024 yılında yaptığı açıklamalara da atıfta bulunarak, Türkiye’de Rusya, Azerbaycan ve diğer ülkelerden gelen boru gazının, farklı kaynaklardan sağlanan LNG ve Türkiye’nin kendi üretimiyle harmanlanmasının planlandığını aktardı. Böylece “Turkish Blend” adı altında ortak bir doğal gaz ürünü oluşturulması hedefleniyordu.

Yayına göre, bu model Rusya’nın Avrupa’ya gaz ihracatını sürdürmesine, Türkiye’nin ise gazın yeniden satışından gelir elde etmesine imkân sağlayabilirdi.

Ancak Avrupa Birliği’nin yaptırım politikası projenin önündeki en önemli engellerden biri haline geldi. Neft i Gaz, Avrupa’nın artık yalnızca gazın hangi ülkeden satın alındığına değil, hangi ülkede üretildiğine de baktığını vurguladı.

Haberde, TürkAkım’ın Avrupa’ya uzanan hattından Bulgaristan’a gönderilen gazın Rusya menşeli kabul edildiği ve Türkiye üzerinden geçirilmesinin bu durumu değiştirmediği belirtildi. Diğer hattan gelen gazın farklı kaynaklardan sağlanan yakıtla harmanlanması mümkün olsa da Avrupa’ya ihracat için Rus gazı içermediğinin belgelenmesi gerekiyor.

Moskova ve Ankara arasında kontrol anlaşmazlığı…

Neft i Gaz, doğal gaz merkezi projesinin ilerleyememesinin bir diğer nedeninin Rusya ile Türkiye arasında yönetim ve kontrol konusunda yaşanan görüş ayrılıkları olduğunu yazdı.

Reuters’ın haberine atıfta bulunan yayın, Moskova’nın doğal gaz sevkiyatının koşullarını kendisinin belirlemek istediğini, Ankara’nın ise gazın satın alınması ve satış süreçleri üzerinde tam kontrol sağlamayı hedeflediğini aktardı.

Neft i Gaz’a göre, Türkiye’nin bu yaklaşımı Gazprom açısından yeni bir rekabet ortamı yaratabilir. Zira Türkiye’nin merkez konumuna gelmesi halinde Rus şirketi, bölgede Azerbaycan, İran ve LNG tedarikçileriyle daha yoğun rekabet etmek zorunda kalacak.

Türkiye’deki gaz merkezi, Gazprom’un Avrupa kayıplarını karşılayamayacak!..

Neft i Gaz, doğal gaz merkezi projesinin önündeki siyasi ve teknik sorunların çözülmesinin bile Gazprom’un Avrupa pazarındaki kayıplarını telafi etmeye yetmeyeceği değerlendirmesinde bulundu.

Haberde, Türkiye’nin Rusya’dan yılda yaklaşık 22 milyar metreküp doğal gaz satın aldığı, TürkAkım’ın bir hattı ile Mavi Akım’ın toplam taşıma kapasitesinin ise yıllık 31,75 milyar metreküp olduğu belirtildi.

Bu altyapı üzerinden Gazprom’un Türkiye’ye yönelik sevkiyatını en fazla yaklaşık 10 milyar metreküp artırabileceği, buna karşılık Avrupa pazarında kaybedilen gaz hacminin yaklaşık 18 milyar metreküp olduğu ifade edildi.

Neft i Gaz, “Gazprom’un Türkiye üzerinden elde edebileceği ilave ihracat kapasitesi, Avrupa pazarındaki kayıplarını karşılamaya yetmeyecek” değerlendirmesinde bulundu.

Yayın, Gazprom’un önümüzdeki dönemde Türkiye pazarındaki rekabet koşullarına uyum sağlamak zorunda kalacağını belirterek, şirketin yalnızca fiyatlarını düşürmek değil, sevkiyat hacimlerini de yeniden düzenlemek durumunda kalabileceğini kaydetti.

Neft i Gaz’a göre, Türkiye’nin alternatif tedarikçilere yönelmesi ve doğal gaz piyasasında bağımsız bir aktör olma hedefi, Gazprom üzerindeki baskıyı artırıyor. Dolayısıyla Türkiye’de doğal gaz merkezi kurulması fikri, Rus şirketinin Avrupa pazarındaki kayıplarını telafi edecek bir çözüm olmaktan şimdilik uzak görünüyor.

***

Yazar hakkında

Fuad SAFAROV,Rusya'da uzun yıllardır gazetecilik yapıyor. Türk-Rus ilişkileriyle ilgili çok sayıda özel haberin sahibi. Diplomasinin yanı sıra Rusya ile ilgili siyasi, askeri, ekonomi, kültür ve spor alanlarında binlerce habere imza attı. Arşiv çalışmalarıyla Türk-Rus ilişkileri tarihinden bilinmeyen belgeleri ilk kez yayımladı. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in her yıl sonunda düzenlediği basın toplantılarında sorduğu sorularla gündem yarattı. Azerbaycan asıllı Rusya vatandaşı.