‘Güç kapma’ ortasında, Tunus cumhurbaşkanı halk desteğini kaybetme riskiyle karşı karşıya

BERLİN – TÜHA HABER / Önemli bir adli bekçi köpeğini rafa kaldırdıktan ve suçlamalarla karşı karşıya kaldıktan sonra, otoriter yönetime doğru ilerliyor, Başkan Kais Saied artan bir baskı altında. Halk desteği azaldıkça, bazı analistler artan huzursuzluk bekliyor.

Tunus  Yargı Yüksek Kurulu’nun feshedildiği haberi, Pazar (6 Şubat 2022) sabahı 45 hakimi için biraz sürpriz olmuş olmalı.

Bir gecede, Başkan Kais Saied, vücudun artık “kendini geçmişe ait bir şey olarak görebileceğini” duyurdu.

Yine de, 2016’da oluşturulan ve kararnameyle hüküm süren cumhurbaşkanından bağımsız hareket edebilen son kurumlardan biri olan yargı konseyinin çalışmasına son vermek , Saied’den gelen bir dizi eleştiri ve suçlamanın en son hamlesiydi.

Ocak ayında, üyelerin mali ayrıcalıklarını zaten iptal etmişti. Ve bundan önce, cumhurbaşkanı yargıyı, 2013 yılında iki solcu siyasi şahsa yönelik suikastlar da dahil olmak üzere yolsuzluk ve terör davalarına ilişkin soruşturmaları engellemekle suçlamıştı. Konsey suçlamaları defalarca reddetti.

Pazartesi gününden bu yana güvenlik güçleri Yüksek Yargı Kurulu’na erişimi engelledi

Friedrich Ebert Vakfı’nın Tunus şubesi başkanı Johannes Kadura DW’ye verdiği demeçte, “Ancak, birçok yargıç gerçekten de yargılamaları uzatmak veya önyargılı olmakla suçlandığı için, Saied’in eleştirisinde muhtemelen bazı gerçekler var” dedi. 

Organın başkanı Youssef Bouzakher yerel basına, “Konsey görevlerini yerine getirmeye devam edecek ve şu anda konseyi feshetmeye yönelik yasal, anayasal ve hatta gerçekçi bir yasallık yok” dedi.

Ancak, üyeleri bir araya getirmek o zamandan beri zorlaştı. Pazartesi ve Salı günü hakimler, güvenlik güçlerinin konsey binasının yakınındaki yolları kapattığını ve kapılarını kilitlediğini söyledi.

‘Tehlikeli ve benzeri görülmemiş’

Başkanın hamlesine yönelik eleştiriler hem yerel hem de uluslararası kuruluşlardan geldi.

Pazar günü, Tunus yargıçlar birliği, kararın “anayasal kazanımlardan tehlikeli ve eşi görülmemiş bir geri çekilme” olduğunu vurgulayan bir bildiri yayınladı.

Muhalefetteki Demokrat Parti lideri Ghazi Chaouachi, cumhurbaşkanının yargı konseyini feshetme girişiminin “iktidarı ele geçirmenin” bir parçası olduğunu söyledi.

ABD’de, Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Ned Price, “Tunus hükümetinin anayasada belirtildiği gibi yargının bağımsızlığına saygı gösterme taahhütlerini yerine getirmesinin şart olduğunu” söyledi.

Arap dünyasını kasıp kavuran ve ülkeye demokrasi  getiren ayaklanmalardan on yıl sonra, Temmuz ayında,  siyasi bağımsız bir kişi olan Saied, parlamentoyu ve başbakanı görevden aldı. Devrimden sonra kazanılan hak ve özgürlükleri koruma sözü vermesine rağmen , o zamandan beri KHK ile yönetiyor ve eleştirmenlerin iktidarını darbe olarak adlandırmasına neden oluyor .

Bununla birlikte, en azından başlangıçta, Saied, ülkenin acil sorunlarını ele alacağını umduğu genel nüfus tarafından eylemlerinde güçlü bir şekilde desteklendi.

‘Tunus bunu hak etmiyor’

Saied’in, yolsuzluk suçlamaları ve gecikmiş soruşturmalar nedeniyle halk tarafından oldukça popüler olmaması nedeniyle, yargı konseyini feshetme hamlesi için muhtemelen yaygın bir ulusal destek almasının beklendiğini söylemek doğru olur.

COVID kısıtlamaları nedeniyle devam eden gösteri yasağına rağmen destekçilerini sokaklara çıkmaya bile çağırdı.

Anthony Dworkin, “Fakat o kadar çok insan dışarı çıkmadı, sadece birkaç yüz kişi Yüksek Yargı Konseyi’ne karşı gösteri yapıyordu. Dolayısıyla bu, bir nevi halk desteğinde büyük bir dalga olmadığını gösteriyor” dedi. DW’ye verdiği demeçte, Avrupa Dış İlişkiler Konseyi’nde kıdemli politika uzmanı.

Bu , son sekiz ay içinde halk desteğinde keskin bir düşüşe işaret ediyor .

Tunus’ta yargıç olan Mohamed Afif Jaidi DW’ye şunları söyledi: “Hukukun üstünlüğü çerçevesini fiili bir devlete bıraktık. Bu, cumhurbaşkanının yasama yetkisini engellemesi ve anayasayı kişisel olarak yorumlaması ve ardından yürütme yetkisini genişletmesiyle başladı. yetkiler başbakanın pahasına.”

Eylül ayında Saied, eski jeoloji profesörü Najla Bouden Ramadhane’yi Arap dünyasının ilk kadın başbakanı olarak atadı. Ancak o zamandan beri, 63 yaşındaki, öncelikle başkanın uzatılmış kolu olarak bilinir hale geldi.

Tunuslular, üniversite öğrencisi Ahmed Troudi de dahil olmak üzere ülkedeki gelişmeleri giderek daha fazla eleştirmeye başladılar. “Kais Saied, Tunus’u devrim öncesi aşamaya geri getirdi. Saied, anayasayı feshetti ve yetkileri kendi elinde topladı” dedi.

Tunus’ta DW ile yaptığı konuşmada, “demokratik geçiş sırasında hatalar meydana geldi, ancak bu demokrasinin kaldırılmasını ve yetkililerin tekelini haklı çıkarmaz. Tunus bunu hak etmiyor” dedi.

Bağımsız bir siyasi aktivist ve Darbeye Karşı Vatandaşlar grubunun sözcüsü olan Ezzeddine Hazgui, “Cumhurbaşkanının hataları arttı, çoğu kurumla açık çatışmaları var. Bu, insanların onun ülkeye yönelik tehlikesine ilişkin farkındalığını artıracak” dedi.

Dworkin tarafından paylaşılan bir görüş. “Başlangıçta onu bir kurtarıcı olarak gören insanlar, ekonomide veya yaşam standartlarında somut bir sonuç görmedikleri için görünüşe göre daha fazla hayal kırıklığına uğradılar” dedi. “Aynı zamanda, ülkede demokrasiye karşı attığı adımlarda kamuoyunda geniş bir öfke duygusu da yok.”

Tunuslular, Cumhurbaşkanı Saied’in ülkenin acil sorunlarını çözmesini ummuştu.

Tunus yaklaşan sorunlarla karşı karşıya

Kamuoyunun ne yöne kayacağını önümüzdeki aylar gösterecek.

Şimdiye kadar Saied’in 2022 planlarında, atayacağı bir komite aracılığıyla anayasa reformu, yaz aylarında yeni anayasa için referandum ve Aralık’ta seçim var.

Bununla birlikte, devam eden COVID-19 salgını ve ülkenin benzeri görülmemiş ekonomik gerilemesi ve yüksek işsizlik seviyeleri gibi acil sorunları henüz ele almadı.

  Friedrich Ebert Vakfı’ndan Kadura DW’ye verdiği demeçte, “Finansman kaynakları bulmasının tam zamanı,” dedi.

Bunun için Saied’in muhtemelen Uluslararası Para Fonu’nun reform taleplerine uymaktan başka seçeneği kalmayacak.

Kadura, “Eğer bu olmazsa, protestolar artmadan önce birkaç ay verirdim ve o zaman kaos çıkabilir” diyen Kadura, fon olmadan ordunun  – cumhurbaşkanının İçişleri Bakanlığı’ndaki en güçlü müttefikleriyle birlikte – olduğunu da sözlerine ekledi. Saied’i sonsuza kadar desteklemeye devam etmeyecek.

Bununla birlikte, cumhurbaşkanı, kendisine yönelik kamuoyu eleştirilerini kolayca kabul etmesiyle tanınmıyor ve Dworkin, sert bir tepkiyi dışlamaz. 

“Eleştiriye veya muhalefete karşı oldukça hoşgörüsüz olduğunun her türlü işaretini gösterdi” dedi. “İçişleri Bakanlığı güçlerinden daha baskıcı bir yaklaşım için yeşil ışık yakabilirdi. Ve korkarım ki bu, en olası olaylar dizisidir.”

Yazar : Jennifer Holleis, Kersten Knipp

Not: Tarak Guizani bu rapora Tunus’tan katkıda bulundu

[TÜHA Haber Ajansı, 14 Şubat 2022]