Fransa Devleti ile Strasbourg Belediyesi Arasında Cami Krizi

TÜHA HABER / Fransa’nın Strasbourg kentinde inşa edilmekte olan Milli Görüş hareketine bağlı Eyüp Sultan Camisi projesi, Fransız devleti ile Strasbourg Belediyesi arasında kriz çıkardı. İçişleri Bakanı Gerald Darmanin, Belediye Başkanı Jeanne Barsegyan’ı “Fransız topraklarındaki dış müdahaleyi finanse etmekle ve Fransız İslamı İlkeler Şartı’nı imzalamayan Mili Görüş’e finansal destek sağlamakla” suçladı. Belediye Başkanı Barsegyan, “Proje benden önce başladı” diyerek, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’a mektup yazdı.

Strasbourg Belediyesi, Pazartesi günü, Milli Görüş İslam Konfederasyonu’nun (CIMG) projesini yürüttüğü ve Avrupa’nın en büyük camisi olmaya aday Eyüp Sultan Camisi inşaatına 2.5 milyon Euro’luk hibe kararını oyladı. Hibe kararı, 7’ye karşı 42 oyla kabul edildi. Karara öfkelenen İçişleri Bakanı Gerald Darmanin, tepkisini sosyal medya hesabından paylaştığı mesajında gösterdi:

“Strasbourg’un Yeşiller partili belediyesi, Fransız İslamı ilkeler tüzüğünü imzalamayı reddeden ve siyasi İslam’ı savunan bir federasyon tarafından desteklenen bir camiyi finanse ediyor. Şükürler olsun ki herkesin gözleri açıldı ve ayrılıkçılık yasası yakında oylanıp ilan edilecek.”

Haber kanalı BFM TV’ye konuk olan Bakan Darmanin, suçlamalarını daha da genişleterek, “Fransız yasalarına göre dini mekanlara kamusal mali yardım yapılamaz, yasaktır. Yalnızca Alsace-Moselle’in özel statüsü var. Belediyede gerçekleşen oylamayı gördük ve kamuya açık olarak, bu kararın Fransa’nın çıkarlarıyla dostane olmadığını söyledik. Çünkü bu dernek Türkiye yanlısı, Cumhuriyet değerleri, kadın erkek eşitliği, laiklik gibi ilkeler içeren şartı imzalamayan bir dernek. Dolayısıyla bu derneğin artık Fransa İslamı’nı temsil edemeyeceğini düşünüyoruz. Ocak ayında Strasbourg’a gittiğimde, özellikle valilik ve yerel yöneticileri uyardım, Türkiye başta olmak üzere, yabancı müdahalesinin ülkemizde çok güçlendiğini anlattım. Ama bize rağmen bu karar alındı” dedi.

Ancak Strasbourg Belediyesi, Eyüp Sultan Camisi’nin yaklaşık 10 yıldır devam eden inşaatına ilişkin kararın zaten kendi yönetimlerinden önce alındığını belirterek, bakanın sosyal medya hesabından açıklama yapmasını eleştirdi. Belediye Başkanı Barsegyan, “İçişleri Bakanı’nın bana bir tweet ile hitap etmesi beni çok şaşırttı. Bu cami projesi eski bir proje ve kararı benim görev süremde alınmadı” dedi.

Barsegyan, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’a mektup yazarak “Hiçbir devlet görevlisinin kendisini bu proje hakkında uyarmadığını” belirtti.

İdare Mahkemesi’ne başvuru

İçişleri Bakanı Darmanin, Strasbourg valisinden belediye kararını idari mahkemeye taşımasını istedi. Darmanin, belediye başkanının “Bu derneğin radikal İslamcı görüş taşıdığı, Fransa İslamı Şartı’nın yanı sıra İstanbul Anlaşması’na karşı da çalıştığını” sözlerine ekledi.

Belediyenin inanç kurumlarından sorumlu Başkan Yardımcısı Jean Werlen, mali yardım kararının ikinci bir oylamaya tabi olacağını ve “net bir finansman planı” sunulması şartı bulunduğunu belirterek, derneğin finansman garantilerini sunamaması durumunda ikinci oylamadan geçemeyeceğini kaydetti.

Eyüp Sultan Camisi’nin toplam proje maaliyeti 32 milyon Euro ve inşaatı 2017 yılında başladı. Ancak finansman eksiği nedeniyle inşaat 2019 yılı Ağustos ayında durdu. Bunun üzerine cami inşaatını üstlenen Milli Görüş Derneği, Strasbourg Belediyesi’ne mali yardım talebinde bulundu. 2 minaresi ve 8 kubbesiyle Avrupa’nın en büyük camisi olmaya aday Eyüp Sultan Camisi’nin kapasitesinin 2 bin 500 kişi olması hedefleniyor.

Hedefteki iki Türk Müslüman derneği

Cumhurbaşkanı Macron’un girişimiyle sonbaharda getirilen “Ayrılıkçı İslam” ile mücadele yasa tasarısı Ulusal Meclis’te görüşüldükten sonra Senato gündemine alındı. Eş zamanlı olarak Fransız Ulusal İmamlar Konseyi’ni kuran ve tüm Müslüman inanç kurumlarının Cumhuriyet değerlerine bağlı olduğunu kabul eden “Fransa İslamı Değerler Tüzüğü” adlı belge Fransa İslam Konseyi bünyesinde tartışılarak imzaya açıldı. Ancak bu belgeye iki Türk derneği Fransa Türkleri Müslüman Koordinasyon Komitesi CCMTF ve Milli Görüş İslam Komitesi (CIMG) imza atmadı. Fransa’da Milli Görüş’e bağlı 70, CCMTF’e bağlı da 270 cami ve ibadethane faaliyet yürütüyor.

CCMTF Başkanı İbrahim Alçı, “Bizim hakkımızda söylenenleri tümüyle reddediyorum. Bizler Cumhuriyet’e karşı değiliz. Milli Görüş ve bize imamlar şartını imzalamadığımız için eleştiri geliyor. Biz bu Şart’ın 15 Aralık’ta hazırlanan versiyonuna ‘evet’ dedik. Ama daha sonra yapılan değişiklikler nedeniyle bloke oldu. Konuya serinkanlılıkla bakmak lazım, ama her adımı yasal olan bu cami yardımı konusuna yaklaşım da yardımcı olmuyor. Bizler elbette Türk kökenli ama Fransız’ız. Bize her şeyden önce rehberlik eden Cumhuriyet yasalarıdır” dedi.

Haber: Arzu Çakır / VOA 

[TÜHA Haber Ajansı, 26 Mart 2021]