Erdoğan-Trump görüşmesinin gündeminde hangi başlıklar var?

İkili gündemde de ekonomik ve ticari ilişkiler, savunma sanayinde işbirliği ve CAATSA yaptırımlarının (Amerikan’ın Hasımlarına Yaptırımlar Yoluyla Karşı Durma Yasası) kaldırılması öncelikli başlıklar arasında.

İki liderin Erdoğan’ın yakın zamanda ABD’ye resmi bir ziyaret düzenlemesi olasılığını da ele almaları bekleniyor.

Trump, seçildiği dönemden bu yana Türkiye ile ilgili konular gündeme geldiğinde Cumhurbaşkanı Erdoğan ile ilişkisinden duyduğu memnuniyeti dile getiriyor ve Türkiye’nin bölgede en önemli partnerlerinden biri olduğunu kaydediyor.

Erdoğan, Rusya-Ukrayna barışı için bastıracak

Trump ve Erdoğan’ın yoğun olarak üzerinde duracakları konu başlıkları arasında Rusya-Ukrayna savaşının sonlanması yer alacak. İki lider bu konuda birçok kez görüş alışverişinde bulundular ve İstanbul’da Rus ve Ukraynalı yetkililerinin iki tur doğrudan görüşmelerine yol açan fırsatı oluşturdular.

Erdoğan, Hollanda’ya hareketinden önce yaptığı açıklamada, “Bu savaş sonsuza kadar süremez. Barış için kolları sıvamak, İstanbul’da kurulmuş diyalog zeminini güçlendirerek barış masasını çok daha üst düzeyde bir katılımla ortaya koymak lazım. NATO zirvesinde de muhataplarımızla bu vizyonumuzu anlatacak ve barışı sağlayana kadar durmayacağımızı ifade edeceğiz,” diye konuştu.

Erdoğan, atıfta bulunduğu “barış masasının” kendisinin ve Trump’ın yanı sıra Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in de katılımıyla dörtlü bir şekilde toplanması ve kalıcı barışı üretmesi gerektiğini vurguluyor.

Her ne kadar Trump’ın Rusya-Ukrayna barışına olan ilgisi azalmış görünse de Erdoğan’ın bu konuda ABD’siz bir barış olmayacağı fikrini muhatabına aktarması öngörülüyor.

Ortadoğu’da istikrar arayışı

Erdoğan ve Trump’ın Ortadoğu’daki gelişmeleri de ele almaları, özellikle İran-İsrail arasında varılan ateşkesin sürdürülmesini değerlendirmeleri bekleniyor.

Türkiye, İsrail’in İran’a hava saldırılarını kınamış ancak ABD’nin İran’daki üç nükleer tesise yaptığı nokta saldırılara daha yumuşak bir tonda yanıt vermişti.

Erdoğan, 23 Haziran’da yaptığı açıklamada ABD’nin ismini kullanmadan “İran’ın egemenliğine ve bölgemizin güvenliğine yönelik saldırıları kimden gelirse gelsin asla tasvip etmiyor, tepkimizi de açıkça ortaya koyuyoruz” ifadelerini kullanmıştı.

Erdoğan’ın Gazze’deki durumu da gündeme getirmesi ve Filistinli sivillere uygulanan insani yardım ambargosunun kaldırılması gerektiğini Trump’a aktarması bekleniyor.

Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Beyaz Saray ziyareti sırasında Türkiye-İsrail arasında arabuluculuk yapabileceğini kaydetmiş ve İsrail Başbakanı’ndan “makul” olmasını beklediğini söylemişti.

ABD Başkanı’nın bu konuyu Erdoğan’la konuşup konuşmadığı görüşmelerden sonra belli olacak.

İki liderin Suriye’de yeni yönetime verilen destek ve özellikle Amerikan yaptırımlarının kaldırılmasının ardından ülkenin yeniden imarına ilişkin süreci de ele almaları öngörülüyor.

İkili gündemde ana başlık CAATSA yaptırımları

Erdoğan ve Trump’ın Türk-Amerikan ilişkilerinde son durumu da değerlendirecekleri kaydediliyor.

Erdoğan’ın özellikle gündeme getireceği konu Trump’ın ilk başkanlık dönemi sırasında Türkiye’nin Rusya’dan S-400 savunma sistemleri alması nedeniyle uygulanan CAATSA yaptırımlarının kaldırılması olacak.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, birçok konuşmasında, bu yaptırımların kaldırılmasının önemine değinmiş ve bu olursa Türkiye-ABD savunma sanayi işbirliğinde yeni olanakların ortaya çıkabileceğini kaydetmişti.

ABD, yaptırımların kaldırılması için Türkiye’nin S-400 savunma sistemlerini elinden çıkartması gerektiğini ortaya koyuyor. Türkiye’nin hiç kullanmadığı S-400’leri hala bir askeri üste bulundurduğu iddia ediliyor.

Erdoğan’ın bir diğer istemi de Türkiye’nin yine aynı nedenle çıkartıldığı F-35 savaş uçağı programına geri dönmek.

Türkiye, bu programdan çıkartıldıktan sonra hava kuvvetleri filosunda eksiklik yaşamamak için Biden yönetimi ile 40 adet F-16 savaş uçağı alımı konusunda uzlaşmıştı. Bu sürecin de Erdoğan-Trump görüşmesinde ele alınabileceği kaydediliyor.

Bu konuların yanı sıra ikili ekonomik ve ticari ilişkiler, yatırımlar ve ticaret hacminin 100 milyar dolara çıkarılması gibi konu başlıklarının ele alınabileceği belirtiliyor.

Erdoğan’ın ABD ziyareti

İki liderin görüşmesinde Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ABD’ye yapması beklenen ziyaretin de ele alınması öngörülüyor.

Yapılan açıklamalarda Erdoğan’ın Trump’ın davetlisi olarak yakın zamanda Beyaz Saray’da ağırlanabileceği yer almıştı

Erdoğan da Ukrayna ve Rusya liderlerinin kabul etmesi durumunda Trump ile onları İstanbul’da ağırlayacakları mesajını vermişti.

Ankara’daki diplomatik kaynaklara göre, Erdoğan-Trump görüşmesinin yakın bir gelecekte gerçekleşmesi büyük olasılık.

Trump, 2017-2021 arası ilk başkanlık döneminde Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı iki kez Beyaz Saray’da ağırlamıştı.