Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez:  “Gaz Ticaret Merkezi olma yolunda önemli adımlar atıyoruz”…

Turkuvaz Medya Grubu’nun düzenlediği ‘Türkiye Yüzyılı Zirvesi & Para Sohbetleri’ dünyadaki gelişmelerle birlikte önemi gitgide daha da artan Türkiye’nin enerji gündemiyle devam etti.

Zirveye video mesajla katılan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, Türkiye ve dünyadaki enerji politikalarıyla ilgili önemli açıklamalarda bulundu.

Zirveye, Güney Gaz Koridoru 9’uncu Danışma Kurulu Toplantısı için bulunduğu Azerbaycan’ın Başkenti Bakü’den katılan Bakan Dönmez konuşmasına, Türkiye’nin gaz ticaret merkezi olma yolunda önemli adımlar attığının altını çizerek başladı. Son bir yılda hem kaynak hem de tüketici tarafında 15 ülkeyi ziyaret ettiklerini hatırlatan Dönmez, konuşmasına şu sözlerle devam etti: “Ziyaret ettiğimiz ülkelerden bazıları Azerbaycan, Cezayir, Katar ve Nijerya gibi daha önce gaz ticareti yaptığımız ülkelerdi. Bu ülkelerle kapasite artırımı konusunda müzakereler devam ediyor. Diğer yandan Umman ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi daha önce gaz ticareti yapmadığımız ülkelerle de ticaret başlatmak için müzakereler devam ediyor.” 

Gaz anlaşmalarında ihracat fırsatları dikkate alınıyor 

TANAP’ın kapasitesinin iki katına çıkması için Azerbaycan’la mutabakata varıldığını söyleyen Dönmez, “Bulgaristan’a 13 yıl boyunca yıllık 1,5 milyar metreküp gaz tedarik edeceğimiz bir anlaşmaya da imza attık. Bunun yanı sıra Romanya, Moldova, Kuzey Makedonya ve Macaristan’la da görüşmelerimiz devam ediyor. Pazartesi günü Umman ile 10 yıl süreli, yıllık 1,4 milyar metreküp gaz tedariki için BOTAŞ’la Umman gaz şirketi arasında bir anlaşma imzalandı. Bu anlaşmalar sadece ihtiyaç için değil, ihracat fırsatları da dikkate alınarak yapılıyor. Hedefimiz açık ve net. Çok sayıda kaynak ülkenin buluştuğu çok taraflı ve çok kontratlı alım satımların yapıldığı, gazın depolandığı, talep ve ihtiyaçlara göre en uygun şekilde dağıtıldığı ve referans fiyatın oluştuğu bir merkez haline gelmek istiyoruz. İşlevsel bir gaz ticaret merkezi olmak için fiziki altyapıya, gelişmiş bir giriş çıkış sistemine, gaz borsasına, dengeleme sistemine ve depolama altyapısına sahibiz” dedi. 

[Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez]

Kaynaklar Türkiye’de bir araya gelecek 

Bugün yedi uluslararası doğalgaz boru hattı, üçü yüzer depolama ve gazlaştırma ünitesi (FSRU) olmak üzere, beş LNG ithalat tesisi, iki yeraltı depolama tesisi, iki üretim noktası ve iki ihracat noktasına sahip bir ülke olduğumuzu belirten Bakan Dönmez, “Yakın zamanda Karadeniz gazı da bu sisteme eklenecek. Doğu Akdeniz, Ortadoğu, Karadeniz ve Orta Asya bölgesindeki kaynakların Türkiye’deki gaz ticaret merkezinde bir araya gelmesi için çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Hazar ve Balkan coğrafyalarını bir araya getiren Güney Gaz Koridoru’nda da bu yöndeki hedeflerimizi güçlendirecek yeni adımlar atmayı planlıyoruz” diye konuştu.

İstanbul enerjinin yeni küresel merkezi olacak 

Enerji diplomasimizin en önemli adımlarından birinin de 14-15 Şubat’ta düzenlenecek İstanbul Gas Summit olacağını ifade eden Dönmez, şöyle konuştu: “Zirveye Akdeniz, Balkanlar, Ortadoğu, Orta Asya, Kuzey Afrika ve Uzakdoğu’dan enerji bakanları, kamu ve özel sektörün üst düzey temsilcileriyle uluslararası enerji örgütlerinin temsilcilerini davet ettik. Küresel ölçekte yaşanan gelişmelerin enerji sektörüne etkilerini, arz ve talep dengesinde yaşanan güncel gelişmeleri, uluslararası fiyatları ve küresel arz güvenliğini de ele alacağız. İstanbul Gas Summit üretici ve tüketici ülkelerin görüş alışverişinde bulunacağı, yeni iş birliği fırsatlarının değerlendirileceği, en önemlisi de ülkeler arasındaki diyalog ortamını canlandıracak önemli bir platform olacak. Küresel krizleri bir ülkenin tek başına çözmesi mümkün değildir, iş birliğine her zamankinden daha fazla ihtiyaç vardır. Zirveyle İstanbul, enerjinin de yeni küresel merkezi olarak dünya gündeminde yerini alacak.”  

Üçüncü FSRU gemisi bir haftaya Türkiye’de 

Üçüncü FSRU gemisinin bir hafta içerisinde Türkiye’de olacağını söyleyen Dönmez, enerjide gündemin bu aralar hayli yoğun olduğunu dile getirerek, şöyle devam etti: “Yurtdışında LNG yüklemesi tamamlandı ve Türkiye’ye doğru yola çıkıyor. İnşallah Sayın Cumhurbaşkanımızın teşrifleriyle tesisimizi devreye alacağız. Saros FSRU günlük 28 milyon metreküpe kadar gazı şebekeye aktarabilecek bir hacme sahip. Sanayi, enerji üretim ve hane tüketiminin en yoğun olduğu Marmara Bölgesi’ne yeni bir giriş noktası daha kazandırmış olacağız. Öte yandan Balkanlar başta olmak üzere enerji gaz ticareti için de elimizi güçlendirmiş olacak. Saros’a demirleyecek yeni gemimizi aynı zamanda LNG kargo taşıması için de kullanmayı hedefliyoruz. Böylece sadece boru hatlarıyla değil LNG taşımacılığı ile de daha yoğun bir gaz ticareti gerçekleştireceğiz. Saros FSRU aynı zamanda son zamanlarda büyük bir ivme kazanan yerlileştirme projelerimizden de birisi oldu. Saros’ta terminal inşaatında yüzde 73 oranında yerli malzeme kullandık. Ayrıca BOTAŞ, çevrenin ve doğal canlı yaşamın korunması için geliştirdiği projelerle dünya çapındaki en önemli sürdürülebilirlik ödüllerinden biri olan Yeşil Elma ödülünün de sahibi oldu.”  

Yerli bor karbür tesisi bu ay açılıyor 

Bu ay devreye alınacak olan yerli bor karbür tesisinin, borda teknoloji odaklı başlatılan dönüşümün ilk çıktısı olacağını ifade eden Bakan Dönmez, “Yıllık bin ton kapasiteli tesisimizle başta milli savunma olmak üzere aşınmaya dayanıklı makine parçalarının üretiminde artık yerli bor karbür ürünleri kullanmaya başlayacağız. Bu sene içerisinde borla ilgili iki önemli adım daha atacağız. Bunlardan ilki geçtiğimiz yıl Bandırma’da temelini attığımız ferrobor tesisimizin açılışı olacak. Bir diğeri de pilot tesiste üretimine başladığımız lityum ile ilgili. Orada şimdi bir ileri aşamaya geçiyoruz. Şubat ayı sonlarına doğru tam kapasite çalışacak lityum tesisimizin de temelini atmaya başlayacağız” dedi. Madencilik alanındaki bir diğer önemli yatırımın da nadir toprak elementleri alanında olacağını belirten Dönmez, sözlerini şöyle tamamladı: “Beylikova’da keşfettiğimiz dünyanın en büyük ikinci nadir toprak elementleri sahası cevher bakımından hamdolsun oldukça zengin. Periyodik cetvelde yer alan 17 nadir toprak elementinin en az 7-8’ini bu sahada keşfettik, şubat ayının sonunda bu cevherleri işleyecek pilot tesisimizin açılışını yapmayı hedefliyoruz. Buradan elde edeceğimiz parametrelerle de tam kapasiteyle yılda 570 bin ton nadir toprak elementi işleyeceğimiz tesisimizin temelini atacağız. Madencilikte teknoloji ve Ar-Ge odaklı stratejimizle ileri teknoloji ürünlerinin üretiminde ihtiyaç duyulan uç ürünleri üreten, geliştiren ve ihraç eden bir ülke olacağız. Böylece havacılıktan telekomünikasyona, sağlıktan uzay çalışmalarına kadar pek çok alanda ileri teknoloji ürünlerdeki yerlilik oranımızı da artırmış olacağız.” 

 Gazeteci* Hatem VURAL