BM Genel Sekreteri Guterres: ‘Fosil yakıtlara geri dönmek bir intihar’

LİZBON – TÜHA HABER / İklim değişikliğine karşı mücadele Ukrayna savaşının başlamasıyla önceliğini kaybetmeye başlarken Birleşmiş Milletler Lizbon’da Okyanus Konferansı düzenledi. 

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres toplantı sonrası euronews’ten Sergio Ferreira de Almeida’nın iklim değişikliği ve Ukrayna savaşına ilişkin sorularını yanıtladı.

Sergio Ferreira de Almeida, Euronews: İklim değişikliğini ve iklim değişikliğiyle mücadeleyi dünyanın gündemine yeniden nasıl getiririz?

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres: “Mümkün olan her şeyi yaparak ve konuyu her yerde mümkün olduğunca çok gündeme getirerek yaparız. Ukrayna’daki savaşa baktığınızda, son yıllarda yenilenebilir enerjiye yatırım yapmış olsaydık bunun ne kadar önemli olacağını gösteriyor. Eğer bu olsaydı, şu an fiyatları aşırı yüksek olan, insanların yaşam kalitesini düşüren ve gelişmekte olan ülkelerdeki durumu kötüleştiren fosil yakıt endüstrisinin insafına kalmayacaktık. Ukrayna savaşı bize yeşil dönüşümü hızlandırmamız gerektiğini yani iklim değişikliğiyle daha etkili mücadele etmemiz gerektiğini gösterdi.”

euronews: Dünya liderlerinin fosil yakıtlara yatırım yaptığını görüyoruz. Onları nasıl ikna edebiliriz?

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres: “Bu bir intihar ve umarım bu insanlar intihar etmenin gelecekle yüzleşmenin en iyi yolu olmadığını anlayacaklar.”

‘Fosil yakıtlardan vazgeçmek herkesin çıkarına’

euronews: Yiyecek, enerji problemi yaşayan sıradan insanları iklim değişikliğine öncelik vermeye ikna etmek kolay değil. Bunu nasıl yapabilirsiniz?

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres: “İlk olarak sorunu çözmeye çalışmalıyız, özellikle gıda sorununu. Bu yüzden Ukrayna’nın gıda ürünlerinin ve Rusya’nın gıda ile gübrelerinin küresel pazara erişimi, durumun iyileşmesi ve fiyatların düşmesi için koşullar yaratmaya çalışıyoruz. Aynı zamanda enerji fiyatlarıyla ilişkili başka girişimlerin de olduğunu düşünüyorum. Ancak bu durumda, özellikle fosil yakıtların bu denli pahalı olmasıyla, mümkün olduğunca az kullanmak için iyi bir neden var. Bu herkesin çıkarına. İklim değişikliğine karşı mücadelede kararlı olmak da herkesin çıkarına, çünkü bu gelecekte bunun gibi durumlardan, fosil yakıt piyasasının istikrarsızlığına olan bu dramatik bağımlılıktan kurtulmanın tek yolu.”

euronews: Ayrıca deniz ve okyanusların silah olarak kullanıldığını da görüyoruz. Denizlere erişimin mesela. Karadeniz bir silah olarak kullanılıyor. Bazı gençlerin okyanustaki mayınlarla ilgili mesajlarını gördük ve görüyoruz. Bununla nasıl mücadele edebiliriz?

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres: “Her şeyden önce Ukrayna’nın limanlarından erişim gerek. Türkiye’nin desteğiyle Rusya ve Ukrayna’ya sunulan BM planı tam olarak bunu hedefliyor. Bu üç ülkenin ordusu tarafından, özellikle ikili düzeyde yapılan farklı istişarelere dayanarak, yakın zamanda İstanbul’da bir toplantı gerçekleştirildi. Ukrayna’nın tahılını ihraç etmeye izin veren bir anlaşmaya varıldı. Aynı zamanda, uluslararası düzeyde ülkelerin Rusya’nın gıda ve gübre ihracatını kolaylaştırıldı. Gıda ve gübre üzerine herhangi bir yaptırım yok evet ancak nakliye, sigorta ve ödeme gibi konulardaki karışıklık da önlendi. Bu yüzden, Ukrayna ve Rusya gübre ve gıda ürünlerinin küresel pazara erişimini de içeren bir anlaşma paketi yapıldı. Bunun için Avrupa Birliği, Amerika Birleşik Devletleri ve Rusya ile yakın temas halindeyiz.”

euronews: Rusya bu mücadelede önemli bir oyuncu. İklim değişikliğiyle mücadelede dünyaya yardımcı olmak için onları sahneye geri döndürmek mümkün mü?

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres: Rusya buradaki Okyanus Konferansı’na katıldı. İklim değişikliğiyle mücadelenin tüm insanlık için hayati önem taşıdığını düşünüyorum. Dolayısıyla tüm ülkeler bunun öncelikleri olduğunu kabul etmeliler.

‘Durumun kontrolden çıkmasından benim kuşağım sorumlu’

euronews: Buradaki etkinlikte, gençlerden kendi kuşağınızın bu duruma çok fazla katkısı olduğu için özür dilediniz.

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres: “Doğayla savaş halinde olmamızdan, iklim değişikliğinden, durumun kontrol altında olmamasından benim neslim sorumlu. Emisyonları önemli şekilde azaltmalıydık. Ve tüm dünyadaki üye devletlerin mevcut taahhütlerine dayanan tahmin, 2030’da emisyonlarda artışa işaret ediyor. Bu intihar anlamına geliyor, baştan sona kabul edilemez. Okyanuslara gelirsek, okyanuslarımızı korumaya yönelik savaşın hâlâ mağlubuyuz. İklim değişikliğinin neden olduğu sıcaklıklar ve asitlilik, mercanların kaybı, biyolojik çeşitliliğin kaybı, aşırı avlanma, plastik kirliliği, diğer toksik formlar, birçok kıyı bölgesini tamamen hayatsız hale getiren kirlilik… Bütün bunlar okyanusları koruma bahsini hâlâ kaybettiğimiz anlamına geliyor. Ve bunu tersine çevirmemiz gerekiyor. Sonuç olarak benim kuşağım bu durum kontrolden çıkarken tespit etmek gerektiğinde bunu ya yapamadı ya da yapmak istemedi.”

euronews: Dünya liderlerinin acil bir şekilde harekete geçmek gerektiğini yakın gelecekte anlayabileceği konusunda iyimser misiniz?

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres: “Bu iyimser ya da kötümser olma meselesi değil. Siyasi ve ekonomik olarak dünya liderlerine elimden gelen her şeyi yaptırmakta kararlıyım.

Fosil yakıt endüstrisinin yıllarca sahte bilimle, halkla ilişkiler ve her çeşit lobicilik faaliyetiyle dünyayı iklim değişikliğinin çok önemli olmadığına, fosil yakıtların yarattıkları problemleri yaratmadığına ikna etmeye çalışmak için milyarlar harcadığını unutmayalım. Daha önceleri sigara endüstrisinin yaptığı gibi biraz. Yani ekonomik liderlerin de büyük bir sorumluluğu var. Siyasi ve ekonomik liderlerin, acil bir durum içerisinde olduğumuzu, bu acil durumun sert önlemler gerektirdiğini anlamaları lazım.”

[TÜHA Haber Ajansı, 27 Temmuz 2022]