Biden ve Merkel Telefonda Görüştü

TÜHA HABER / ABD Başkanı Joe Biden ile telefonda görüşen Başbakan Angela Merkel, Afganistan’da Alman ordusuna yardımcı olan yerel Afgan personelin Almanya’ya getirilmesini hedeflediğini söyledi.

Görüşme sonrasında yapılan açıklamada, Merkel ve Biden’ın Kabil Havalimanı’nın güvenliğinin sağlanması konusunda Alman ve Amerikan askerlerinin ortak hareket etmelerini kararlaştırdığı, ayrıca ” korunmaya ihtiyacı olan kişilerin olabildiğince yüksek sayıda ülkeden tahliye edilmesinin hedeflendiği” duyuruldu.

Merkel’in Taleban’ın şiddet kullanmaması, insan haklarına saygı göstermesi ve Afganistan’ı terk etmek isteyenlere engel çıkarmaması gerektiği yönündeki beklentilerini Biden ile paylaştığı belirtildi.

Merkel, Biden ile görüşmesi ile ilgili yaptığı başka bir açıklamada, “Afganistan‘da kalan personelin güvenli bir şekilde üçüncü ülkelere geçmelerini hedefliyoruz. Ancak hepsi Kabil’de değil. Halen kimin nerede olduğunu tespit ediyoruz. Ama hiçbirini unutmak istemiyoruz” ifadesini kullandı.

Merkel, hafta başında yaptığı bir konuşmada ise, Almanya’nın 2 bin 500 yerel görevliyi, 2 bin civarında insan hakları savunucusu ve avukatı Afganistan‘dan çıkarmayı planladığını, söz konusu kişilerin aileleri de eklenince 10 bin kişinin Almanya’ya getirilmesinin gerçekçi bir sayı olduğunu söylemişti.

Merkel’in Biden ile konuşmasına paralel, Cumhurbaşkanı Frank-Walter Steinmeier’in de Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev ile telefonda görüştüğü açıklandı. Konuşmada, Alman vatandaşlarının Afganistan’dan tahliyesinde işbirliği yapma konusunda mutabakat sağlandığı ve Alman uçaklarının Özbekistan’ın başkenti Taşkent’teki havalimanını aktarma üssü olarak kullanabileceği bildirildi.

Almanya‘nın devam ettiği tahliye operasyonunda şimdiye dek Kabil’den hareket eden A400 model kargo uçakları önce Taşkent’e inmiş, uçakta bulunanlar burada aktarma yapmıştı. Almanya’da, nakliyatların daha haftalarca süreceğinden yola çıkılıyor. Alman hükümeti bu çerçevede kurtarma faaliyetlerinde görev yapacak 600 asker için tezkere kararı aldı. Hükümet yetkililerinin verdiği bilgiye göre, tahliye işlemlerinin 30 Eylül’e kadar devam etmesi bekleniyor. Tahliye için 40 milyon Euroluk bütçe ayrıldı.

Almanya Taleban’la doğrudan müzakerede

Öte yandan Almanya‘nın Afganistan’da Alman birliklerinde çalışan yerel personeli tahliye etmek için Taleban ile doğrudan da müzakere yürüttüğü öğrenildi. Dışişleri Bakanı Heiko Maas, Federal Hükümet’in eski Afganistan Özel Sorumlusu Büyükelçi Markus Potzel’in Katar’ın başkenti Doha’da Taleban temsilcileri ile bir araya geleceğini doğruladı.

Maas, “Büyükelçi daha önce Taleban ile Afgan yönetimi arasında barış görüşmelerine katılmıştı. Bu akşam Doha’da yerel personel konusunu konuşacak” ifadesini kullanırken, Alman basınına sızan haberlere göre Taleban’ın yerel personelin güvenli bir şekilde Afganistan’dan ayrılabilmesi karşılığında “kafa parası” şeklinde mali destek istediği ortaya çıktı.

Almanya’nın Kabil’den tahliye işlemlerinin yaşanan kaotik durum sonrasında ağır bir şekilde devam etmesine yönelik eleştiriler sürüyor. Kabil’e inen ilk Alman uçağına Pazar günü sadece yedi kişinin bindiğinin ortaya çıkmasıyla başlayan tartışmalar sonrasında Federal Meclis Dış İlişkiler Komisyonu özel toplantıda bir araya geldi ve Dışişleri Bakanı Heiko Maas ağır suçlamaların hedefi oldu.

Komisyon Başkanı Norbert Röttgen, yaşananları “siyasi felaket” olarak nitelendirdi ve bundan doğrudan Maas’ın sorumlu olduğunu söyledi. Komisyonunun Yeşiller Partili üyesi Jürgen Trittin, Başbakan Angela Merkel’i Afganistan’da Alman ordusunda çalışan yerel personeli kurtarmak için “hiçbir şey yapmamak”, dış istihbarat servisi BND’yi de “hiçbir şeyden haberdar olmamak”la suçladı.

Bild gazetesinin yayınladığı bir gizli belge konuyla ilgili tartışmaları gelecek günlerde daha da kızıştıracağa benziyor. Kabil’de bulunan BND ajanlarının geçen haftaki gözlemlerinden yola çıkarak, Cuma günü Berlin’e gönderdikleri gizli raporda, “Taleban’ın Kabil’i ele geçirmesi en erken 11 Eylül’de olur. Ayrıca Taleban yönetimi Kabil’i ele geçirme konusuna çok ilgi duymuyor” sözleri yer alıyor. Dışişleri Bakanı Maas’ın bu rapordaki görüşe güvenerek, Kabil’deki Alman diplomatları ve Almanya için çalışan yerel personeli kurtarma operasyonunu gecikmeli başlattığı tahmin ediliyor.

Haber: Cem Dalaman / VOA 

[TÜHA Haber Ajansı, 18 Ağustos 2021]