Alman Dışişleri’nin din projesinde atama krizi

TÜHA HABER / Almanya Müslümanlar Merkez Konseyi Başkan Vekili Nurhan Soykan’ın Dışişleri Bakanlığı’nın “Din ve Dış Politika” projesine danışman atanması yoğun tartışma yarattı. Tepkiler üzerine Dışişleri Bakanlığı geri adım attı. 

Almanya Müslümanlar Merkez Konseyi Başkan Vekili Nurhan Soykan’ın Dışişleri Bakanlığının “Din ve Dış Politika” projesine danışman olarak atanması tartışmalara yol açtı. Karara gelen tepkiler ve tartışmanın büyümesi üzerine Almanya Dışişleri Bakanlığı, şimdilik bu adımdan vazgeçtiğini duyurdu.

Almanya Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, Soykan’ın danışman olarak görevlendirilmesi kararına gelen eleştirilerin ciddiye alındığı, önümüzdeki haftalarda projede yer alan veya katkı sunan dini cemaatler ve dernekler ile yeni bir müzakere süreci başlatılacağı duyuruldu. Bakanlık, hedefin, projenin siyaset ile toplumda en geniş kesimlerden kabul görmesi olduğunu, bunun proje için temel teşkil ettiğini belirtti.

Almanya Dışişleri Bakanlığı Kültür Bölümü Başkanı Andreas Görgen, 20 Temmuz’da “Din ve Dış Politika” projesine Almanya Müslümanlar Merkez Konseyi Başkan Vekili Nurhan Soykan’ın da dahil olduğunu duyurmuştu. Görgen, Twitter’de Papaz Peter Jörgensen, hahamlığını tamamlamak üzere olan Max Feldhake ve Nurhan Soykan ile üç semavi dinin temsilcisinin dünyevi tecrübelerini sunarak projeye katkıda bulunacaklarını yazmıştı.

Soykan’ın atanmasına neden tepki geldi?

Ancak Almanya Müslümanlar Merkez Konseyi Başkan Vekili olan Nurhan Soykan’ın, Dışişleri Bakanlığı’nın “Din ve Dış Politika” projesine atanmasına siyasetten eleştiriler geldi. Hristiyan Demokrat Birlik’in (CDU) din politikaları uzmanı Christoph de Vries, Almanya Müslümanlar Merkez Konseyi adlı çatı kuruluşunun “sorunlu” bir örgüt olduğunu, söz konusu çatı kuruluşunun üyeleri arasındaki güçlü derneklerin istihbarat tarafından ya Müslüman Kardeşler ya da Ülkücü Hareket’e ait görüldüğünü söyledi.

Bu nedenle Nurhan Soykan’ın projeye danışman olarak atanmasına karşı çıkan Christoph de Vries, Dışişleri Bakanlığının kararından geri atmasından ise memnuniyet duyduğunu açıkladı.

Twitter’den yaptığı açıklamada CDU’lu politikacı, “İnatçı davranmaya, aydınlatmaya, açık ve net sözler sarfetmeye değdi. Dışişleri Bakanlığı, gelen yoğun eleştiriler üzerine Almanya Müslümanlar Merkez Konseyi’nin yöneticilerinden olan Soykan ile projeyi durdurdu. Gelecekte daha dikkatli olunmalı” diye yazdı.

Almanya Müslümanları Koordinasyon Konseyi’nden karara eleştiri

Almanya’daki altı çatı örgütünden oluşan Almanya Müslümanları Koordinasyon Konseyi’nin dönem sözcüsü Burhan Kesici ise Nurhan Soykan’ın Dışişleri Bakanlığı’nın projesine dahil edilmesine Müslüman cemaatlerin çok sevindiğini, Soykan’ın son yıllarda yürüttüğü başarılı projelerin saygı gördüğünü belirtti.

DW Türkçe’ye konuşan Kesici, Soykan’ın görevlendirilmesiyle ilk kez inancına vurgu yapan başörtülü bir temsilcinin çok önemli bir göreve çağrıldığını, bunun toplumda mutluluk yarattığını, çünkü önemli bazı çalışmalar için insanların önlerinin açık olduğu duygusunu hissettiğini vurguladı. Bu nedenle Dışişleri Bakanlığı’nın karardan geri adım atmasının ve Soykan’ın atamasının dondurulmasının endişe ve üzüntü yarattığını belirten Kesici, bunun Almanya’nın Müslümanları tanımaya hazır olmadığı mesajı olarak algılandığını da söyledi.

Burhan Kesici

Kesici, 60 yıldır burada yaşayan Müslüman göçmenlerin pek çok alanda görev aldığını, konu inancını vurgulayarak kabul edilmeleri olduğunda farklı çevrelerden sert eleştirilerin geldiğini, bazı sorumlu devlet organlarının da bunlar karşısında planlarından vazgeçtiğini belirterek bunun da Müslümanlar arasında güvensizliğe neden olduğunu savundu.

Kesici, Avrupa Türk-İslam Birliğinin (ATİB)istihbarat tarafından izlenen Ülkücü Hareket’e dahil edilmesi ve aynı zamanda Almanya Müslümanlar Merkez Konseyi üyesi olmasına ilişkin ise “İstihbaratın dönem dönem birkuruluşu seçip ‘izlenen örgüt’ ilan ettiğini görüyoruz ki bu bizce bir sinyal. Oysa istihbarat bu tür değerlendirmeleri yaparken dikkatli olmalı. Mesela ATİB örneğinde bakalım, ATİB son dönemde iyi işler çıkardı ve pek çok alanda devletin muhatabı olabileceğini gösterdi. Bu nedenle ATİB çerçevesinde yürütlen tartışmaları anlamakta zorluk çekiyorum” dedi.

Nurhan Soykan

Tartışmanın odağındaki Nurhan Soykan kimdir?

Türkiye kökenli Kölnlü avukat Nurhan Soykan, halihazırda Almanya Müslümanlar Merkez Konseyi başkan vekilliği görevini yürütüyor. Bir Müslüman çatı kuruluşu olan Almanya Müslümanlar Merkez Konseyi, irili ufaklı 22 derneği çatısı altında birleştiren bir kuruluş. Bunlar arasında, Alman istihbarat birimlerinin izledikleri Ülkücü Hareket’e dahil ettiği ATİB de bulunuyor. Almanya’da iç istihbarattan sorumlu Alman Anayasayı Koruma Teşkilatının iki hafta önce açıkladığı 2019 yılı raporunda, ATİB ilk kez istihbaratların izlediği Ülkücü Hareket’in bir parçası olarak nitelenmişti. İstihbarat raporunda, Münih İdare Yüksek Mahkemesi’nin 2019’da ATİB’i Ülkücü Hareket’in bir parçası olarak nitelemenin doğru olduğuna hükmeden kararına da dikkat çekiliyor. Buna atfen istihbaratın faaliyetlerini izlediği bir kuruluşun temsil edildiği çatı örgütünden Dışişleri Bakanlığına danışman atanması çelişki olarak niteleniyor.

Haber: Elmas Topcu / DW 

[TÜHA Haber Ajansı, 31 Temmuz 2020]