ABD’de Tüketici Güveni Geriliyor

Amerika’da tüketici güveni, yüksek enflasyon ve gelecek yıl resesyona girme olasılığıyla ilgili kaygıların artmasıyla birlikte, iki aylık yükselişten sonra Ekim ayında geriledi. Ancak aileler, motorlu araçlar ve elektrikli ev eşyaları gibi büyük harcamalar yapmaya devam etti.

Washington’dan Uluslararası Haber Ajansı (UHA)’nın ‘VOA’ya dayandırdığı haberine göre, Araştırma kurumu Conference Board’un dün yayınladığı anket sonuçları ayrıca, borçlanma maliyetlerinin hızla artmasına rağmen önümüzdeki altı ay içinde daha fazla tüketicinin konut satın almayı planladığını ortaya koydu.

Alışveriş yapmayı planlayan tüketicilerin sayısının artması, kısa vadede ekonomi için bir nebze istikrar sağlayabilir.

Ancak Amerikan Merkez Bankası’nın (FED) hızlı faiz yükseltme hamlelerinin istihdam piyasasını soğutmaya başladığına ilişkin işaretler mevcut. İş piyasasındaki açık pozisyonların ”bol” olduğunu düşünen tüketici payı gerilerken, iş bulmanın “zorlaştığını” düşünenlerin sayısının arttığı gözleniyor.

Mali hizmetler firması LPL Financial’dan ekonomist Jeffrey Roach, “En büyük risk, FED’in hamlelerinin gecikmeli olarak yansıyan etkilerine ilişkin bilinmezlik. Ekonomi, resesyon risklerinin yüksek olacağı önümüzdeki yıla kadar bu etkileri tam olarak hissetmeyebilir” dedi.

Conference Board’un tüketici güven endeksi Eylül ayında kaydedilen 107,8 puandan bu ay 102,5 puana geriledi. Reuters haber ajansının anketine katılan ekonomistler, Ekim ay tüketici güven endeksinin 106,5 olacağını tahmin etmişti. Tüketicilerin 12 aylık enflasyon beklentileriyse geçen y yüzde 6,8’den bu ay yüzde 7’ye yükseldi.

Tüketicilerin mevcut iş ve istihdam piyasası şartlarına ilişkin değerlendirmesine dayanan mevcut durum endeksi ise 2021 yılı Nisan ayından bu yana en düşük seviyeye gerileyerek 138,9 olarak belirlendi. Eylül ayında aynı endeks 150,2 olarak kayda geçmişti.

Son 40 yılın en yüksek enflasyon seviyesiyle mücadele eden FED, Mart ayında neredeyse sıfır seviyesinde olan gecelik referans faiz oranını yüzde 3,00 ile 3,25 aralığına yükseltti. Faiz oranının yıl sonunda yüzde 4 seviyesinde olması bekleniyor.

Amerika’da borsalar ise yükseliş eğilimi gösteriyor. Doların değeri bazı para birimleri karşısında gerilerken Amerikan Hazine bonoları yükseldi.

Harcama planları

Tüketiciler, Amerika ekonomisinin görünümü hakkında kaygı duysa da önümüzdeki altı ay içinde büyük kalemler satın alma eğiliminde olmayı sürdürüyor. Ancak tüketicilerin seyahat planlarından vazgeçtikleri gözleniyor.

Motorlu araç satın almayı planlayan tüketicilerin payı, 2020 yılı Temmuz ayından bu yana en yüksek seviyeye çıktı. Buzdolabı, çamaşır makinası, elektrikli süpürge gibi elektrikli ev eşyaları satın almayı planlayan tüketici sayısı da arttı.

Konut fiyatlarındaki enflasyonun hızla tersine dönmesinden cesaret bulan tüketicilerinse konut satın alma eğiliminin arttığı görüldü.

Ancak konut kredisi (mortgage) oranlarındaki hızlı yükseliş, konut satın almak isteyenlerin önünde bir engel. Mortgage finansmanı kurumu Freddie Mac’e göre 30 yıllık sabit mortgage faiz oranı, geçen hafta ortalama yüzde 6,94 olarak kayda geçti. Bu, son 20 yılın en yüksek konut kredisi faiz oranı.

Bugün yayınlanan bir başka rapor ise konut fiyatlarındaki düşüşe işaret ediyor. S&P CoreLogic Case-Shiller ulusal konut fiyatları endeksi, Ağustos ayında yıldan yıla yüzde 13 arttı.

Bu artış, Temmuz ayında yüzde 15,6’ydı. Aylık bazda konut fiyatları Ağustos’ta binde 9 oranında geriledi. Bu düşüş, art arda iki aylık gerilemeye işaret ediyor. Aylık konut fiyatları 2018 yılın sonundan beri ilk kez Temmuz’da düştü.

Konut fiyatlarındaki soğuma, Federal Konut Finansman Dairesi’nin yayınladığı bir raporda da göze çarpıyor. Rapora göre konut fiyatları Ağustos ayına kadar olan 12 aylık süreçte yüzde 11,9 arttı.

Bu artış, 2020 yılı Aralık ayından bu yana kaydedilen en düşük kazanım olarak görülüyor. Temmuz’da artış oranı yüzde 13,9’du. Konut fiyatları, Temmuz’da binde 6 oranında azaldıktan sonra aylık olarak binde 7 geriledi. 2011 yılı Mart ayından bu yana ilk kez aylık fiyatlarda art arda düşüş olduğu gözlendi.

Ekonomik veri analizleri firması Oxford Economics’ten Nancy Vanden Houten, “Konut fiyat enflasyonunun 2022 yılının geri kalanında yavaşlamasını bekliyoruz. Yıl sonuna kadar tek haneli rakamlara, 2023’ün ikinci çeyreğindeyse sıfıra inecek. Satın alma gücünün zayıflaması nedeniyle çok sayıda alıcının kenara çekilmesiyle birlikte konut satışlarının da azalması, fiyatların buna uymak zorunda kalmasına yol açtı. Ancak envanterin düşük seyretmesinin, konut fiyatlarındaki gerilemeyi engelleyeceğini düşünüyoruz” dedi.

[TÜHA Haber Ajansı, 26 Ekim 2022]