ABD Başkanı Trump ile Rus lider Putin’in Alaska Zirvesi

Gazeteci* Veysel KAVRAYAN

ANKARA, 20 AĞUSTOS 2025 – Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile ABD Başkanı Donald Trump geçtiğimiz Cuma günü Türkiye saatiyle 7 yıl bir aradan sonra ilk kez Alaska’da bir araya geliyordu.

UHA/ İnternational News Agency

Gelen bilgilere göre, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile ABD Başkanı Donald Trump, toplantıya küçük bir heyetle başladı. Rusya tarafında Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ve Devlet Başkanı Yardımcısı Yuriy Uşakov’un yer aldı. ABD tarafında ise Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile ABD liderinin özel temsilcisi Steven Witkoff toplantıda hazır bulundu.

Putin ve ABD Başkanı Donald Trump, görüşme öncesi havalimanında birbirlerini selamladı.

Ukrayna krizi ve ikili ilişkileri görüşmek için bir araya gelen iki lider uçaktan indikten sonra birbirlerini selamlayarak kırmızı halıda beraber yürüdü.

Sonrasında Putin ve Trump, “Alaska 2025” yazan bir platformun üzerinde yan yana gelerek fotoğraf çektirdi.

Alaska’da düzenlenen Rusya Devlet Başkanı Putin ile ABD Başkanı Trump zirvesine katılan delegasyonlarda, her iki ülkenin dışişleri ve maliye bakanları da yer aldı.

Delegasyonların tam listesi yayımlandı.

Rusya’dan görüşmelere katılan isimler:

Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov

Devlet Başkan Yardımcısı Yuri Uşakov

Savunma Bakanı Andrey Belousov

Maliye Bakanı Anton Siluanov

Rusya Doğrudan Yatırım Fonu Başkanı Kirill Dmitriyev

ABD’den zirveye katılacak üst düzey isimler:

Dışişleri Bakanı Marco Rubio

Maliye Bakanı Scott Bessent

Ticaret Bakanı Howard Lutnick

CIA Direktörü John Ratcliffe

Özel Temsilci Steven Witkoff

Gündemde neler var?

Rusya Devlet Başkan Yardımcısı Yuriy Uşakov, görüşmelerin merkezinde Ukrayna krizinin çözümü olacağını söylemişti. Uşakov, bunun yanında barış ve güvenlik ile güncel uluslararası ve bölgesel meselelerin de ele alınacağını belirtmiş, görüşmeler başkanların baş başa toplantısıyla başlayacağını, ardından her iki taraftan beşer temsilcinin katıldığı heyet toplantıları yapılacağını bildirmişti.

Rus heyetini, Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Savunma Bakanı Andrey Belousov, Maliye Bakanı Anton Siluanov ile Rusya Doğrudan Yatırımlar Fonu (RDIF) Başkanı Kirill Dmitriyev temsil etti.

Ayrıca Uşakov, Alaska’ya bir uzman grubunun da gönderildiğini, heyet görüşmeleri formatında devam ettiğini ve ardından Putin ile Trump ortak basın toplantısı düzenleyeceğini bildirmişti. Kremlin, görüşmelerin süresinin tartışmaların seyrine bağlı olacağını açıklamıştı.

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, zirvenin hazırlık sürelerinin benzeri görülmemiş şekilde kısa olduğunu ve karşılıklı sinyallerin Trump’ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile yapılan görüşmeden kaynaklandığını söylemişti. Peskov, Putin ve Trump’ın konuşmaya hazır olduğunu ve en karmaşık konuları da ele alacaklarını vurgulamıştı.

Zirveden beklentiler neler?

Bazı uzmanlar ve analistler, Rusya ve ABD liderlerinin Alaska’da yapacağı toplantıyı şimdiden tarihi olarak nitelendiriyor. Uzmanlar, gündeme silah kontrolü ve Arktik’te ortak araştırmalar gibi konuların gelebileceğini söylemişti.

Konuya ilişkin açıklama yapan analistler, Putin ve Trump’ın, Washington’ın bazı yaptırımları kaldırma isteğini de görüşebileceğine inandıklarını ve görüşmenin olumlu bir sonucunun Rusya ile ABD arasında doğrudan uçuşların yeniden başlatılması olabileceğine inandıklarını dile getirmişti.

Peskov, zirve sonrası herhangi bir belge imzalanmasının beklenmediğini ancak başkanların ortak basın toplantısında anlaşmaların kapsamını açıklayacağını dile getirmişti. Öte yandan Çin, Hindistan ve Türkiye zirveyi olumlu karşılamış; Avrupa ve Ukrayna’da ise görüşmeye ilişkin iyimser olduklarına ilişkin değerlendirmelerde bulunmamışlardı.

Rusya Savunma Bakanlığı ise Kiev’in görüşmeleri sabote etmek için provokasyonlar hazırlayabileceğine dikkat çekmişti.

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, çevrimiçi toplantı sonrası, Ukrayna barış görüşmelerinde önceliğin ateşkes olması gerektiğini söylemişti. Merz, Kiev’in güvenlik garantilerine ihtiyaç duyduğunda hemfikir olunduğunu ve Avrupa’nın görüşüne göre Ukrayna’nın Batı’dan uzun vadeli destek alması gerektiğini dile getirmişti. Polonya Başbakanı Donald Tusk, Trump’ın Avrupa ülkelerinin pozisyonunu anladığını ifade etmişti.

Rusya Dışişleri Bakanlığı Enformasyon ve Basın Dairesi Müdürü Aleksey Fadeyev, Avrupa ve Kiev’in Ukrayna konusundaki görüşmesini hem siyasi hem de pratik açıdan önemsiz bir adım olarak nitelendirmişti. Fadeyev, Avrupa’nın sözde Washington ve Moskova’nın çabalarını desteklediğini ancak pratikte bu çabaları sabote ettiğini söylemişti.

Kremlin, görüşmenin yaklaşık 7 saat sürebileceğini açıklamıştı.

ABD Başkanı Trump, görüşme öncesi Putin’den savaşı durdurmasını isteyeceğini ifade etmişti.

Trump, görüşme iyi geçerse Volodimir Zelenskiy ve Putin ile üçlü bir görüşme yapmayı düşündüğünü de kaydetmişti.

Görüşmenin ardından iki lider ortak basın toplantısı düzenledi.

Dünyanın nefesini tutarak izlediği Alaska’daki zirvede ABD ve Rusya liderleri, Ukrayna savaşında bir barış ya da ateşkes anlaşması için mutabakata varamadı. ABD Başkanı Donald Trump, zirve sonrası düzenlenen basın toplantısında, “birçok konuda” uzlaşı sağlandığını ancak bir anlaşma olmadığını söyledi. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin de görüşmelerin yapıcı geçtiğini belirterek “Sayın Trump ile iyi ve doğrudan temaslar kurduk” ifadelerini kullandı.

Basın toplantısında gazetecilerin soru sormasına izin verilmedi.

Resmi açıklamalara göre, yedi yıl aradan sonra ilk kez küçük birer heyet eşliğinde bir araya gelen liderlerin görüşmesi iki saat 45 dakika sürdü.

Trump 3 dakika, Putin 8 dakika konuştu

Üçe üç formattaki görüşme sonrası kameralar karşısına geçen Trump ve Putin, kürsüde 11 dakikadan biraz uzun kaldı. Bu sürenin sadece üç dakikasını Trump kullandı.

Almanya Başbakanı Merz, Putin ve Zelenski’nin 2 hafta içinde bir araya geleceğini söyledi.

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in bir araya geleceği zirvenin 2 hafta içinde yapılacağını bildirdi.

Merz, ABD Başkanı Donald Trump, Ukrayna Devlet Başkanı Zelenski, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ve Avrupalı liderlerle Beyaz Saray’da yaptıkları görüşmenin ardından düzenlenen basın toplantısında konuştu.

Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Donald Trump, Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy’ye Rusya ile savaşın sonlanması için barış anlaşması yapılması durumunda ABD’nin Ukrayna’nın güvenliğini sağlamaya yardımcı olacağını ifade etti.

ABD Başkanı Donald Trump, Avrupa ülkelerinin Ukrayna’ya güvenlik garantilerini “ön plana çıkaracaklarını” söyleyerek Fransa, Almanya ve Britanya’nın Ukrayna’da asker bulundurmak istediğini belirtti. Trump, Amerikan askerlerinin Ukrayna’da bulunmayacağına ilişkin güvence verip veremeyeceğine ilişkin soruya da “Size güvence veriyorum, ben başkanım” dedi.

ABD Başkanı, önceki gün Avrupalı liderlerle görüşmesinin ardından Rus lider Vladimir Putin’i aradığını ve “çok iyi bir görüşme” yaptığını söyledi. Trump, telefon görüşmesini Avrupalı liderlerin önünde yapmadığını “Onların önünde yapmadım, Başkan Putin’e saygısızlık olacağını düşündüm” ifadeleriyle aktardı.

Alaska ve Beyaz Saray zirvelerinde Ukrayna’da barışın sağlanması konusunda en çok öne çıkan başlıklardan biri olan Ukrayna’ya güvenlik garantilerine de değinen Trump, Avrupa ülkelerinin “bunu ön plana çıkaracağını” savundu.

Trump Fransa, Almanya ve Britanya’yı işaret ederek “Sahada asker bulundurmak istiyorlar,” dedi ve “Bunun bir sorun olacağını sanmıyorum”, diye ekledi.